Fatos Baki Kongoli (ur. 12 stycznia 1944 w Elbasanie) – albański pisarz.
Życiorys Był synem znanego kompozytora i skrzypka Baki Kongollego (1913-1980). Studiował matematykę w Tiranie i w Pekinie, a następnie pracował jako redaktor i dziennikarz w wydawnictwie Naim Frashëri. W 1990 należał do grona założycieli Demokratycznej Partii Albanii.
Sławę przyniosła mu wydana w 1992 roku powieść I humburi (Przegrany), która powstała w marcu 1991, kiedy tysiące Albańczyków próbowało drogą morską uciec z kraju do Włoch. Powieść będąc opowieścią o typowym człowieku bez właściwości, któremu nie udało się uciec z kraju stała się początkiem tetralogii Burgjet e kujteses (Więzienia pamięci). W 1999 ukazała się powieść Smok z kości słoniowej, oparta na osobistych przeżyciach autora, z okresu studiów w Pekinie.
Kongoli został trzykrotnie uhonorowany najważniejszą albańską nagrodą literacką - Srebrnym Piórem. Za całokształt twórczości w 2004 roku otrzymał Złote Pióro. Nagrodę Balkanika w 2003 roku otrzymał za powieść Endrra e Damokleut (Sen Damoklesa).
W roku 2007 ukazała się w wydawnictwie Czarne powieść Psia skóra (Lëkura e qenit, wyd. alb. 2003), w tłumaczeniu Doroty Horodyskiej, niezwykła opowieść o miernym pisarzu i scenarzyście, który powraca we wspomnieniach do swoich rozlicznych romansów w okresie rządów Envera Hodży. Historie miłosne stają się pretekstem do ukazania obrazów z życia codziennego Tirany w okresie komunizmu i w pierwszych latach transformacji. W związku z promocją książki Kongoli w czerwcu 2007 r. odwiedził Polskę, spotykając się z czytelnikami w Warszawie, Lublinie i Toruniu.
W najnowszej powieści Bolero w domu dwojga starych ludzi (alb. Bolero në vilën e pleqve), wydanej w 2008 Kongoli przenosi czytelnika w świat ludzi starych, mieszkających samotnie w wielkiej willi wraz z młodą opiekunką. Po raz pierwszy w twórczości Kongolego pojawia się w powieści wątek polski - jeden z bohaterów zachwyca się urodą Słowianek, a w szczególności Polek.
Od 2008 jest członkiem Akademii Nauk Albanii. 31 stycznia 2010 został udekorowany francuską Legią Honorową. W kwietniu 2017 otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Ismaila Qemala we Wlorze.
Twórczość Powieści 1982: Të fejuarit 1985: Ne të tre 1990: Karuseli (Karuzela) 1992: I humburi, (Przegrany) 1994: Kufoma, (Trup) 1999: Dragoi i fildishte, (Smok z kości słoniowej) 2001: Endrra e Damokleut, (Sen Damoklesa) 2001: Një ëndërr evropiane mes Al Paçinos dhe Kavabatës 2003: Lekura e qenit (Psia skóra) 2005: Te porta e Shën Pjetrit (U bram Świętego Piotra) 2007: Liria ne kuti shkrepesesh, (Wolność w pudełku zapałek) 2008: Bolero në vilën e pleqve (Bolero w domu dwojga starych ludzi) 2010: Iluzione në sirtar: pothuajse roman, për vetveten 2011: Si-do-re-la 2013: Njeriu me fat (Szczęściarz) 2015: Gjemia e mbytur 2019: Gënjeshtarë të vegjël (Mali kłamcy) 2020: Stinë pandemie (Czas pandemii) 2022: Misteri i mjellmës 2024: Ballo me maska ose Shakaja e fundit
Opowiadania 1972: Shqetësime të ngjashme 1978: Tregime (Opowiadania) 2001: Në pritje të Nostradamusit (Na spotkaniu z Nostradamusem, opowiadania)
Tłumaczenia polskie Przegrany (fragment powieści pod tym samym tytułem), Czas Kultury 2011/3, 72-78.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Albańscy redaktorzy Kategoria:Albańscy dziennikarze Kategoria:Albańscy prozaicy Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Albanii Kategoria:Ludzie urodzeni w Elbasanie Kategoria:Absolwenci uczelni w Chinach Kategoria:Ludzie związani z Pekinem Kategoria:Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Albańscy matematycy XX wieku Kategoria:Albańscy matematycy XXI wieku Kategoria:Prozaicy XX wieku Kategoria:Prozaicy XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1944 Kategoria:Członkowie Akademii Nauk Albanii