thumb|280px|Byłe numery kierunkowe w Polsce (obecnie wskaźniki stref numeracyjnych w stacjonarnym numerze abonenckim) Numer kierunkowy, właśc. wskaźnik strefy numeracyjnej (WSN) – element numeracji telefonicznej, który przydzielony jest dla określonego obszaru, centrali, wybierany przed właściwym numerem abonenta w sieci stacjonarnej, umożliwiający właściwe kierowanie połączeń telefonicznych oraz także m.in. taryfikację rozmów w zależności od obszaru, do którego realizowane jest połączenie.

Historia Pojęcie „numer kierunkowy” w języku polskim powstało w latach 60. XX wieku, gdy w Polsce rozpoczęto stopniowe wdrażanie półautomatycznego zestawiania połączeń międzymiastowych. W latach 1962–1964 uruchamiano specjalne „stopnie grupowe” i „automaty”, które pomagały telefonistkom central międzymiastowych wybierać „relację” lub „kierunek”, co wcześniej było obsługiwane przez łącznice ręczne. Wtedy też po raz pierwszy zaczęto nadawać numery tym kierunkom dla półautomatycznych połączeń końcowych i tranzytowych (w tym ostatnim przypadku dochodził jeszcze dodatkowy numer kierunkowy „na tranzyt”).

W roku 1964 powstał (rozwijany do 1970 r.) system międzymiastowego ruchu automatycznego „miasto-miasto”, w którym dotychczas zazwyczaj niewykorzystywana jako pierwsza cyfra „8” umożliwiała wejście do tej sieci, w której jedno-, dwu- lub trzycyfrowy „wskaźnik międzymiastowy” pozwalał na uzyskanie połączenia z numerem centrali końcowej. Następnie pojawiła się także wtedy możliwość automatycznego tranzytowania ruchu automatycznego „miasto-miasto” za pomocą automatycznych stopni tranzytujących międzymiastowy ruch „miasto-miasto” – w takim przypadku konieczne było dodanie przed numerem końcowym jedno- lub dwucyfrowego numeru kierunkowego na tranzyt. W określonym kierunku (do danego miasta) funkcjonowały wtedy różne numery kierunkowe z różnych miast początkowych. Na przykład numer kierunkowy w relacji Poznań-Warszawa był inny niż w relacji Łódź-Warszawa. Od roku 1975 następowała likwidacja tego systemu. Wielość „wskaźników międzymiastowych” spowodowała rozpoczęcie prac nad określeniem stref numeracyjnych (SN) i ich obszaru, w 1965 r. powstał pierwszy dokument definiujący plan numeracji w Polsce, w którym zdefiniowano 304 takich stref (powiatowych).

Wraz z budową central automatycznych miejscowych i międzymiastowych (1976–1983 Pentaconta, 1980–1983 E-10A, Samsung TDX-1B) wraz z sygnalizacją R2 opracowano nowy dokument PNK. W jego ramach już w 1976 r. przewidywano konieczność ujednolicenia numeracji abonenckiej i „wskaźników międzymiastowych”. Także późniejsze budowy w latach 1994–2002 central cyfrowych (systemów EWSD, E-10B, 5ESS, S12) wraz z wdrażaniem sygnalizacji C7 spowodowały możliwość analizy numeru wołającego i wołanego i dalsze ujednolicenie systemu numeracji krajowej oraz wykorzystanie automatycznego sterowania tranzytem. W roku 1976 zdefiniowanych zostało 176 stref numeracyjnych, w 1988 roku – 118, w 1991 – 56, a od 1996 r. – 49, powiązanych z obszarami ówczesnych województw.

Wraz ze zmianą PNK w 2000 r. pojawiła się możliwość poprzedzania numeru kierunkowego numerem dostępowym operatora alternatywnego (NDSMS, numer dostępu do sieci międzystrefowych, pot. prefiks operatora). W roku 2002 wprowadzono zmiany do PNK, polegające na przenoszeniu pojedynczych gmin do sąsiednich SN, co spowodowało niepokrywanie się obszaru SN z granicami zarówno starych, jak i obecnych województw.

Od 5 grudnia 2005 r. obowiązuje zamknięty plan numeracji krajowej. Oznacza to, że międzystrefowe numery kierunkowe stały się integralną częścią każdego krajowego numeru abonenckiego w sieci stacjonarnej, od tej pory 9-cyfrowego. Z początkiem 2007 roku został zlikwidowany sygnał zgłoszenia po wybraniu pierwszego „0” (tzw. sygnał wolny przed wybraniem numeru kierunkowego), a od 15 maja 2010 r. zablokowano (po okresie przejściowym trwającym od 30 września 2009 r.) wybieranie „0” przed 9-cyfrowym numerem abonenta.

Aktualnie przypisane do poszczególnych gmin wskaźniki strefy numeracyjnej (WSN) w PNK nie zapewniają wiarygodnej informacji o lokalizacji danego numeru, gdyż możliwe jest przenoszenie numeracji geograficznej do usług w technologii VoIP. Jednocześnie pozwala to realizować połączenia do takich numerów w cenie połączeń strefowych z sieci stacjonarnej, niezależnie od aktualnej fizycznej lokalizacji numeru VoIP. Nie jest za to możliwe przenoszenie numerów w sieci stacjonarnej pomiędzy SN.

Tabela numerów kierunkowych Miasto Województwo Numer kierunkowy Kraków małopolskie 12 Krosno podkarpackie 13 Tarnów małopolskie 14 Tarnobrzeg podkarpackie 15 Przemyśl podkarpackie 16 Rzeszów podkarpackie 17 Nowy Sącz małopolskie 18 Warszawa mazowieckie 22 Ciechanów mazowieckie 23 Płock mazowieckie 24 Siedlce mazowieckie 25 Ostrołęka mazowieckie 29 Katowice śląskie 32 Bielsko-Biała śląskie 33 Częstochowa śląskie 34 Kielce świętokrzyskie 41 Łódź łódzkie 42 Sieradz łódzkie 43 Piotrków Trybunalski łódzkie 44 Skierniewice łódzkie 46 Radom mazowieckie 48 Bydgoszcz kujawsko-pomorskie 52 Włocławek kujawsko-pomorskie 54 Elbląg warmińsko-mazurskie 55 Toruń kujawsko-pomorskie 56 Gdańsk pomorskie 58 Słupsk pomorskie 59 Poznań wielkopolskie 61 Kalisz wielkopolskie 62 Konin wielkopolskie 63 Leszno wielkopolskie 65 Piła wielkopolskie 67 Zielona Góra lubuskie 68 Wrocław dolnośląskie 71 Wałbrzych dolnośląskie 74 Jelenia Góra dolnośląskie 75 Legnica dolnośląskie 76 Opole opolskie 77 Lublin lubelskie 81 Chełm lubelskie 82 Biała Podlaska lubelskie 83 Zamość lubelskie 84 Białystok podlaskie 85 Łomża podlaskie 86 Suwałki podlaskie 87 Olsztyn warmińsko-mazurskie 89 Szczecin zachodniopomorskie 91 Koszalin zachodniopomorskie 94 Gorzów Wielkopolski lubuskie 95

Zobacz też „miasto-miasto” Numery telefoniczne w Polsce

Uwagi

Przypisy Zarządzenie Ministra Łączności z dnia 3 września 1991 r. w sprawie planu numeracji krajowej (). Zarządzenie Ministra Łączności z dnia 28 czerwca 1996 r. w sprawie planu numeracji krajowej (). Rozporządzenie Ministra Łączności z dnia 7 czerwca 2000 r. w sprawie planu numeracji krajowej dla telekomunikacji sieci użytku publicznego (). Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 września 2002 r. w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telefonicznych (). Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telefonicznych (). Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 stycznia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telefonicznych (). Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 1 czerwca 2011 r. w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telefonicznych () uchylone przez Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 30 października 2013 r. w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telekomunikacyjnych, w których świadczone są publicznie dostępne usługi telefoniczne ().

Kategoria:Numery telefoniczne Kategoria:Usługi telekomunikacyjne Kategoria:Geokodowanie