2 Warszawska Dywizja Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego (2 DP) – związek taktyczny piechoty ludowego Wojska Polskiego.
Sformowana w Sielcach w 1943 roku. Weszła w skład 1 Armii WP. W sierpniu 1944 walczyła na przyczółku warecko-magnuszewskim. W styczniu 1945 uczestniczyła w walkach o Warszawę, przełamywała Wał Pomorski i wyszła pod Kamień Pomorski. Szlak bojowy zakończyła nad Łabą.
Sztab dywizji stacjonował pierwotnie w Kielcach, a potem w Częstochowie przy ul. Śląskiej. W 1956 rozformowana. Jej tradycje przejęła 7 Dywizja Piechoty przeformowująca się na zmechanizowany związek taktyczny.
Formowanie Formowanie jednostki 2 Dywizji Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego zostało rozpoczęte w pierwszej dekadzie sierpnia 1943, w obozie sieleckim, według etatu Nr 04/500. 30 sierpnia ukazał się pierwszy rozkaz dowódcy dywizji. 2 DP weszła w skład 1 Korpusu Polskiego w ZSRR. thumb|Henryk Dąbrowski, patron 2 WDP thumb|Dziwnówek – tu oddziały dywizji doszły do morza Struktura organizacyjna dywizji w okresie formowania Dowództwo 2 Dywizji Piechoty im. Henryka Dąbrowskiego 4 pułk piechoty 5 pułk piechoty 6 pułk piechoty 2 pułk artylerii lekkiej 2 batalion saperów 2 samodzielny dywizjon przeciwpancerny pluton dowodzenia dowódcy artylerii 2 samodzielny szkolny batalion piechoty 2 samodzielna kompania zwiadowcza 2 samodzielna kompania łączności 2 samodzielny batalion sanitarny 2 samodzielna kompania chemiczna 2 samodzielna kompania (kolumna) samochodowo-transportowa 2 ruchomy warsztat taborowo-mundurowy 2 piekarnia polowa 2 Szpital (Samodzielny Ambulans) Weterynaryjny 1901 polowa kasa banku państwowego 2886 wojskowa stacja pocztowa oddział informacji 2 Dywizji Piechoty
11 listopada 1943, w Chutorze Białym, żołnierze złożyli przysięgę wojskową. 11 grudnia w skład dywizji włączono 2 kompanię fizylierek. 26 grudnia dywizja otrzymała sztandar ufundowany przez Związek Patriotów Polskich. Do 31 grudnia nie zakończono formowania i szkolenia dywizji. 1 stycznia 1944 stan ewidencyjny dywizji liczył 8.942 żołnierzy, czyli 80 procent stanu etatowego (11.164 żołnierzy). Stan liczebny koni wynosił 58,7 procent stanu etatowego.
10 stycznia 1944 dywizja ześrodkowała się w rejonie Smoleńska i rozpoczęła marsz przez Wołyń, by 24 lipca 1944 osiągnąć Chełm. W marcu tego roku 2 DP włączona została w skład 1 Armii Polskiej w ZSRR, w lipcu w skład l Armii WP.
7 maja 1944 nakazano rozformowanie 2 samodzielnego dywizjonu przeciwpancernego. 5 czerwca w skład 2 DP włączona została radziecka jednostka artylerii samobieżnej SU-76 i przemianowana na 2 dywizjon artylerii samochodowej.
Marsze i działania bojowe Brała udział w walkach o przyczółki nad Wisłą w rejonie Puław (lipiec-sierpień 1944), działała na przyczółku warecko-magnuszewskim (sierpień-wrzesień 1944).
Pułki dywizji próbowały też przyjść z pomocą walczącej Warszawie (przyczółek czerniakowski) Według Lecha Kowalskiego w "Generał ze skazą" pozorowały próby przyjścia z pomocą Warszawie (wrzesień 1944). ".
W czasie ofensywy styczniowej forsowała Wisłę i brała udział w zajęciu Warszawy (styczeń 1945), przełamała Wał Pomorski i w pościgu doszła do Kamienia Pomorskiego (luty-marzec 1945).
Na podstawie rozkazu ogólnego Nr 060 dowódcy 1 Armii WP z 24 lutego 1945, wydanego w wykonaniu rozkazu Nr 011 Naczelnego Dowództwa Armii Radzieckiej z 19 lutego 1945 dywizja otrzymała nazwę wyróżniającą "Warszawska".
W operacji berlińskiej, początkowo sforsowała Odrę, a później, prowadząc działania ofensywne, doszła do Łaby (kwiecień 1945).
Dywizja zakończyła szlak bojowy 4 maja 1945. W kolejnych miesiącach pełniła służbę okupacyjną na terenie Niemiec. Działając w składzie wojsk okupacyjnych, jej sztab stacjonował w Chociebużu.
4 maja 1945 Rada Najwyższa ZSRR odznaczyła Dywizję Orderem Czerwonej Gwiazdy za "wzorowe wypełnianie zadań dowództwa w walce z wrogiem przy zdobyciu miast Deutsch Krone, Märkisch Friedland i wykazane przy tym męstwo i odwagę"Organizacja i działania bojowe ... s. 365..
thumbthumbthumbthumb thumbthumbthumbthumb
Okres powojenny Na przełomie lipca i sierpnia 1945 dywizja wróciła do kraju i weszła w skład Okręgu Wojskowego Śląsk. Od 15 lipca 1945 pełniła służbę graniczną na granicy południowej między Paczkowem a Cieszynem. Sztab dywizji stacjonował wtedy w Koźlu.
We wrześniu 1945 została przesunięta w obszar Okręgu Wojskowego – VI (Łódź), a jej jednostki zakwaterowano w Kielcach, Częstochowie, Radomiu i Piotrkowie Trybunalskim.
Tutaj też nastąpiło przejście 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty na etat pokojowy. Dostosowano struktury organizacyjne do nowych zadań i warunków działania, przy możliwie największym obniżeniu liczebności wojska. thumb|Chociebuż – w tym mieście pełniła dywizja służbę okupacyjną W 1949 poszczególne oddziały i pododdziały dywizji rozmieszczone były w garnizonach: Dowództwo 2 Dywizji Piechoty w Kielcach przy ul. Kapitulnej 4 4 pułk piechoty w Kielcach przy ul. Wojska Polskiego 57 5 Kołobrzeski pułk piechoty w Piotrkowie 6 pułk piechoty w Częstochowie przy ul. Sabinowskiej 64 2 pułk artylerii lekkiej w Radomiu 2 dywizjon artylerii przeciwpancernej w Radomiu (JW 2431) 2 batalion saperów w Kielcach
Na podstawie rozkazu Nr 0099/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 września 1950 r. 2 Dywizja Piechoty miała zostać przeformowana w 2 Terytorialną Dywizję Piechoty, a jej składzie miały być sformowane nowe pododdziały: 30 batalion sanitarny (JW 3904) 14 bateria artylerii przeciwlotniczej (bez numeru) 32 kompania obrony przeciwchemicznej (bn) 23 kompania zwiadu (bn) 56 kompania samochodowo-transportowa (bn) Na podstawie rozkazu Nr 024/Org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 marca 1951 anulowano rozkaz o przeformowaniu 2 DP według etatów terytorialnej dywizji piechoty i sformowaniu w jej składzie nowych pododdziałów oraz nakazano utrzymać oddziały na dotychczasowych etatach dywizji piechoty z 14 września 1949.
17 maja 1951 wydany został rozkaz w sprawie przeniesienia 2 DP na etaty dywizji piechoty typu B „konna mała” z jednoczesnym włączeniem w skład 11 Korpusu Piechoty.
W 1952 dywizja wchodziła w skład 11 Korpusu Armijnego z Gliwic. Dowództwo 2 Dywizji Piechoty w Częstochowie przy ul. Kościuszki 6, a później ul. Śląskiej (JW 1615) 4 pułk piechoty w Kielcach 6 pułk piechoty w Częstochowie 36 pułk piechoty w Lublińcu 37 pułk artylerii lekkiej w Tarnowskich Górach 11 dywizjon artylerii przeciwpancernej w Tarnowskich Górach (JW 2982) 24 dywizjon artylerii przeciwlotniczej w Lublińcu (JW 2133) 2 batalion saperów w Kielcach (JW 2732) 18 batalion łączności w Częstochowie
Rozkazem Nr 0026/0rg. Ministra ON z 2 września 1956 roku Dywizję rozformowano (bez 6 pp, 36 pp i 24 daplot).
Jednocześnie 7 Łużycka Dywizja Piechoty została przeformowana na zmechanizowany związek taktyczny oraz przejęła sztandar i tradycje 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty z jednoczesną zmianą nazwy na 2 Warszawską Dywizję Zmechanizowaną im gen. Henryka Dąbrowskiego. Dywizja przejęła też nie rozformowane oddziały częstochowskiej 2 Dywizji Piechoty.
Żołnierze dywizji Dowódcy dywizji: płk Antoni Siwicki (od 15 sierpnia 1943 – 18 września 1944) płk Jan Rotkiewicz (od 18 września 1944 – 19 marca 1945) płk Dionizy Surżyc (19 marca 1945 – styczeń 1946) płk Stanisław Kupsza styczeń 1946 – wrzesień 1948 płk Józef Bielecki (1 października 1948 – 25 września 1949) płk Emil Cimura (25 września 1949 – 20 czerwca 1950) ppłk Arseniusz Wadejko (1953 – 1955) ppłk Artur Raginia (1955 – 1956) płk Zbigniew Ohanowicz (1956)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Organizacja i działania bojowe Ludowego Wojska Polskiego w latach 1943-1945. Wybór materiałów źródłowych, tom I, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1958.
Kategoria:2 Warszawska Dywizja Piechoty Kategoria:Jednostki ludowego Wojska Polskiego odznaczone Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Jednostki odznaczone Orderem Krzyża Grunwaldu Kategoria:Jednostki o nazwie wyróżniającej Warszawska Kategoria:Sielce (Rosja) Kategoria:Ludowe Wojsko Polskie w Kielcach Kategoria:Polskie Siły Zbrojne w ZSRR 1943–1944 Kategoria:Ludowe Wojsko Polskie w Częstochowie Kategoria:Dywizje piechoty Wojska Polskiego typu C Kategoria:Terytorialne dywizje piechoty Wojska Polskiego Kategoria:Dywizje piechoty Wojska Polskiego typu B Kategoria:Związki taktyczne 1 Armii Wojska Polskiego Kategoria:Związki taktyczne Krakowskiego Okręgu Wojskowego Kategoria:Związki taktyczne Lubelskiego Okręgu Wojskowego Kategoria:Związki taktyczne 11 Korpusu Armijnego (LWP) Kategoria:Związki taktyczne 11 Korpusu Piechoty Kategoria:Polskie jednostki piechoty utworzone w 1943 Kategoria:Polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1956 Kategoria:Oddziały polskie biorące udział w walkach o przełamanie Wału Pomorskiego Kategoria:Oddziały polskie biorące udział w walkach na przyczółku warecko-magnuszewskim