thumb|Serbosiek używany w Jasenovcu. thumb|Nóż do snopów marki Gräwiso (Gebrüder Gräfrath, Solingen). Serbosiek (dosłownie ) – „zarzynacz Serbów” – nóż zaprojektowany do celów rolniczych, który swoją obecną nazwę uzyskał wskutek wykorzystywania go do masowych eksterminacji więźniów ustaszowskich obozów koncentracyjnych w czasie II wojny światowej w Niepodległym Państwie Chorwackim.
Serbosiek był połączony z czymś w rodzaju rękawicy. Konstrukcja noża umożliwiała korzystanie z obu rąk przy chwytaniu i wiązaniu lub rozwiązywaniu snopów przed młócką lub wygodne korzystanie z innych narzędzi – np. cepów, grabi – bez konieczności odkładania go, co jest korzystne przy pracach wymagających częstej zmiany narzędzi.
Podczas II wojny światowej serbosiek był produkowany pod marką Gräwiso przez niemiecką fabrykę Gebrüder Gräfrath, mieszczącą się w Solingen, na specjalne zamówienie marionetkowego rządu chorwackiego. Używany był przez chorwackich strażników obozów koncentracyjnych do szybkiego zabijania więźniów, głównie Serbów, a także Żydów, Romów, Bośniaków i Chorwatów (przeciwników politycznych) podczas masowych mordów w obozie koncentracyjnym w Jasenovcu i w innych miejscach.
Zbrodniarz Petar Brzica, chorwacki franciszkanin, członek Krzyżowców, w 1942 jako kat przy użyciu serbosieka poderżnął gardła, współzawodnicząc z innymi ustaszami, według różnych źródeł, od 670 do 1360 nowo przybyłym więźniom do obozu w Jasenovcu w ciągu jednej nocy.
Przypisy Takozvana NDH, dr Mladen Colic, Deltapres, Beograd 1973.
Vatikan i Jasenovac, Vladimir Dedijer, Dokumenti (Beograd: “Rad”, 1987). Jasenovac – „Auschwitz Bałkanów”. The Career of Andrija Artukovic.
opisane w:
Jasenovački logor smrti, dr Nikola Nikolić, 1948. „Taborišče smrti – Jasenovac” Nikola Nikolić (autor), Jože Zupančić (tłumacz), 1969, s. 293 „Tisto noč je ustaš Pero Brzica v hitrosti in spretnosti svojega krvniškega posla prekosil vse ustaške klavce. Sam je namreč zaklal 670 internircev jasenovškega taborišča. Med seboj so tekmovali v klavskem poslu Brzica, Bonzo, Šipka, Zrinušić in še nekaj drugi klavci, ki pa so za Brzico znatno zaostajali.”.
Bibliografia M. Ickiewicz-Sawicka, Prawne i kryminologiczne aspekty zbrodni ludobójstwa serbskiej ludności na Bałkanach w XX wieku – wybrane zagadnienia, „Elpis”, 15 (26), 2013, z. 27 (40), s. 179, przypis nr 32.
Linki zewnętrzne
Blood and Ashes of Jasenovac by Lordan Zafranovic
Kategoria:Niepodległe Państwo Chorwackie Kategoria:Noże Kategoria:Narodowy socjalizm
de:Garbenmesser
hr:Nož za snopove