thumb|250px|Postacie fabula togata: autor z tekstem sztuki w ręku (z lewej) i aktor z maską, w typowym stroju scenicznym (rzymska mozaika z Suzy) Fabula togata – sceniczny gatunek komedii rzymskiej powstały w II wieku p.n.e., o treści sztuk odwołujących się do tematyki rodzimejSłownik kultury antycznej. Grecja – Rzym (red. L. Winniczuk), dz. cyt., s. 235..

Początki dostrzegalne są już w twórczości Newiusza, który latynizując treść swych utworów (np. Ariolus)Słownik pisarzy antycznych (red. A. Świderkówna), dz. cyt., s. 347., nadawał im obok greckich tytuły łacińskieSłownik kultury antycznej. Grecja – Rzym (red. L. Winniczuk), dz. cyt., s. 532.. Od dominującej dotąd fabula palliata, czerpiącej z tematyki greckiej, różniła się (oprócz wprowadzenia scenerii i motywów czysto rzymskich) także ubiorem aktorów noszących rzymską togę zamiast greckiego paliumMała encyklopedia kultury antycznej A–Z (red. Z. Piszczek), dz. cyt., s. 250.. W fabule tych utworów (zgodnie z obyczajami rzymskimi) niewolnicy nie mogli przeważać nad swymi panami (zrezygnowano np. z greckiego typu postaci „bezczelnego niewolnika”), za to większe znaczenie w niej odgrywały kobiety, często będące bohaterkami tytułowymi, o umiejętnie nakreślonych charakterach (zwłaszcza u Kwinkcjusza Atty)Słownik pisarzy antycznych (red. A. Świderkówna), dz. cyt., s. 32, 434.. Treść komedii satyrycznie ukazywała postacie i życie codzienne rzemieślników w italskich miasteczkach, dlatego odmianę tę nazywano również fabula tabernaria (od taberna – sklepik).

Przedstawicielami tego gatunku, z którego utworów zachowały się niewielkie fragmenty i tytuły, byli Titiniusz, Afraniusz, Kwinkcjusz Atta.

Przypisy

Bibliografia Słownik kultury antycznej. Grecja – Rzym (pod red. L. Winniczuk). Wyd. 5. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, Mała encyklopedia kultury antycznej A–Z (pod red. Z. Piszczka). Wyd. 5. Warszawa: PWN, 1983, Słownik pisarzy antycznych (pod red. Anny Świderkówny). Wyd. 3. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2001,

Kategoria:Typy komedii Kategoria:Literatura rzymska Kategoria:Teatr