thumb Brygada KOP „Nowogródek” – brygada piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne We wrześniu 1924 powołano Korpus Ochrony Pogranicza. 2 Brygada Ochrony Pogranicza zorganizowana została w pierwszym etapie formowania Korpusu. Podstawą formowania był rozkaz szefa Sztabu Generalnego nr L. dz. 12044/O.de B./24 z dnia 27 września 1924.

Zorganizowano ją w październiku 1924, na terenie województwa nowogródzkiego. 2 oraz 3 Brygadę formowały okręgi: I Warszawa, III Grodno i IX Brześć. W skład 2 Brygady weszły: 6 batalion graniczny, 8 batalion graniczny, 9 batalion graniczny, 2 szwadron kawalerii, 9 szwadron kawalerii i 10 szwadron kawalerii. Przegrupowanie do miejsca przeznaczenia brygada rozpoczęła 27 października 1924. Oddziały brygady rozwinęły się od Lubienia na południu do Rakowa na północy i rozpoczęły służbę ochronną w pasie o szerokości 162 km i głębokości 30 km. Dowództwo brygady rozmieszczono w Baranowiczach przy ulicy Szosowej 42.

W 1926 zorganizowano na szczeblu brygady szkołę podoficerską dla niezawodowych podoficerów piechoty. Szkoła stacjonowała w Klecku przy 9 batalionie granicznym. Latem 1928 zlikwidowana została szkoła podoficerska. W jej miejsce, oraz w miejsce identycznych szkół funkcjonujących w pozostałych brygadach, w twierdzy Osowiec utworzony został batalion szkolny KOP. Ponadto przy 2 Brygadzie OP zorganizowano Szkołę Tresury Psów Meldunkowych. Szkoła stacjonowała w Klecku przy 9 batalionie granicznym.

W 1928 brygada ochraniała odcinek granicy państwowej długości 180,099 kilometrów.

Aby zapewnić odpowiednią liczbę żołnierzy z wyszkoleniem saperskim, 1 kwietnia 1928 utworzono brygadowy ośrodek wyszkolenia pionierów przy 9 batalionie granicznym w Klecku.

W 1931 zorganizowano kompanie saperów dla poszczególnych brygad Korpusu Ochrony Pogranicza. Dzieliły się na cztery typy, a nazwy przybierały od macierzystych jednostek. Brygada „Nowogródek” otrzymała kompanię typu III. Kompanie tego typu miały dwa plutony po trzy drużyny i drużynę gospodarczą. Etat kompanii wynosił 3 oficerów, 9 podoficerów i 80 szeregowców.

31 stycznia 1934 została zlikwidowana Szkoła Tresury Psów Meldunkowo-Śledczych KOP w KleckuPaweł Skubisz, Psy meldunkowo-śledcze w służbie Korpusu Ochrony Pogranicza w latach 1924–1939, .. Rozkazem dowódcy KOP z 23 lutego 1937 została zapoczątkowana pierwsza faza reorganizacji Korpusu Ochrony Pogranicza „R.3”. Jej wynikiem było między innymi rozformowanie Brygady KOP „Nowogródek”. Pułk KOP „Wołożyn” został podporządkowany bezpośrednio dowódcy korpusu, a pozostałe pododdziały weszły w skład pułku KOP „Snów”.

Struktura organizacyjna Struktura organizacyjna brygady w 1924 Dowództwo 2 Brygady Ochrony Pogranicza w Baranowiczach 6 batalion graniczny w Iwieńcu 8 batalion graniczny w Stołpcach 9 batalion graniczny w Klecku

2 szwadron kawalerii w Iwieńcu 9 szwadron kawalerii w Stołpcach 10 szwadron kawalerii w Radziwiłłmontach

Struktura 2 Brygady Ochrony Pogranicza w 1927 Dowództwo 2 Brygady Ochrony Pogranicza w Baranowiczach 8 batalion graniczny 9 batalion graniczny 27 batalion odwodowy 9 szwadron kawalerii 10 szwadron kawalerii 4 szkolny szwadron kawalerii? szkoła podoficerów niezawodowych brygady szkoła tresury psów meldunkowych KOP w Klecku pluton żandarmerii przy 2 BOP

Struktura Brygady KOP „Nowogródek” w styczniu 1934 Dowództwo Brygady KOP „Nowogródek” pułk KOP „Wołożyn” batalion KOP „Stołpce” batalion KOP „Kleck” batalion KOP „Snów” szwadron kawalerii KOP „Stołpce” szwadron kawalerii KOP „Radziwiłłmonty” kompania saperów KOP „Stołpce” Szkoła Tresury Psów Meldunkowo-Śledczych KOP w Klecku

Obsada personalna dowództwa brygady thumb|Mikołajewszczyzna. W środku płk Stanisław Juszczacki Dowódcy brygady płk sap. Józef Olszyna-Wilczyński (10 X 1924 – XI 1925 → dowódca 1 Brygady OP) płk piech. Stefan Wiktor Pasławski (27 XI 1925 – 17 II / 6 V 1926 → dowódca 6 Brygady OP) mjr piech. Kazimierz Niedźwiedzki (wz. 17 II – 1 VIII 1926) płk piech. Bolesław Antoni Fijałkowski (6 V – VII 1926 → dowódca 5 Brygady OP) płk piech. Bronisław Ostrowski (1 VIII 1926 – 3 III 1928 → dyspozycja Ministra Skarbu) płk piech. Stanisław Juszczacki (20 II 1928 – 22 XI 1930 → dyspozycja I wiceministra i szefa Administracji Armii) płk piech. dr Jerzy Roman Trojanowski (7 I 1931 – 12 XI 1935) płk piech. Romuald Kohutnicki (12 XI 1935 – III 1937 → dyspozycja Ministra Spraw WojskowychArchiwum Józefa Piłsudskiego, teczka 701/1/120, Opinie dowódców brygad KOP za 1936 rok.) ppłk dypl. Tadeusz Puszczyński (wz. 1 XI 1936 – 15 III 1937)

Szefowie sztabu mjr dypl. piech. Jerzy Oskierka-Kramarczyk (1927 – 7 VI 1930 → dowódca baonu w 1 pspodh) kpt. dypl. piech. Tadeusz Jan Tokarz (od 7 VI 1930) kpt. dypl. Stanisław II Gawroński (do 9 XII 1932 → Dowództwo KOP) kpt. dypl. Jan Antoni Becher (9 XII 1932 – 7 VI 1934 → szef sztabu Brygady KOP „Grodno”) mjr dypl. Ludwik Marian Sobolewski (od 7 VI 1934)

Oficerowie sztabu brygady mjr piech. Kazimierz Niedźwiedzki (31 X 1924 – 1927 → dowódca 6 baonu granicznego) kpt. SG Wielisław Krajowski (25 VI – 6 VIII 1927 → referent w DOK IX) mjr SG Jerzy Oskierka-Kramarczyk (6 VIII – ? 1927 → szef sztabu brygady)

Obsada oficerska 30 września 1928: dowódca brygady – płk Stanisław Juszczacki szef sztabu mjr szt. gen. Jerzy Oskierka-Kramarczyk kierownik referatu wywiadowczego – kpt. Tadeusz Bruniewski oficer referatu wywiadowczego – kpt. Antoni Laskowski oficer ordynansowy – por. Leon Modzelewski oficer sztabu – por. Kazimierz Biskupski oficer nadetatowy – por. Franciszek Kurka

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

(sygn.177/143 do 177/149.) (sygn.182/17.)

Kategoria:Brygada KOP „Nowogródek” Kategoria:Polskie jednostki graniczne utworzone w 1924 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1937 Kategoria:Wojsko na Grodzieńszczyźnie