Stanisław Ligęza z Gorzyc i Przecławia herbu Półkozic (? – zm. 9 marca 1462) – rycerz pasowany, kasztelan żarnowski i małogoski,
Rodzina Był najmłodszym synem wojewody i starosty łęczyckiego oraz wielkorządcy krakowskiego Jana Ligęzy herbu Półkozic i zapewne Małgorzaty. Miał kilkoro rodzeństwabył bratem Mikołaja z Niewiarowa (zm. 1419) i Jana Ligęzy z Bobrku, podczaszego i ochmistrza dworu królowej. Siostrami Stanisława były: Helena, żona Zakliki z Korzkwi i Anna, żona Floriana z Korytnicy. Jego ojciec Jan Ligęza (zm. 1419) w bitwie pod Grunwaldem dowodził 32 chorągwią, uczestniczył w unii horodelskiejdo rodu Półkoziców adoptował bojara litewskiego o nazwisku Wołczka Kulwa. Wzniósł zamek w Bobrku, nad Przemszą nieopodal jej ujścia do Wisłypierwsza wzmianka o zamku w Bobrku pochodzi z 1395 roku. Przez swoje położenie na południowo-zachodnim krańcu terytorium Rzeczypospolitej oraz z powodu przechodzących tędy szlaków handlowych na Morawy zamek posiadał duże znaczenie zarówno militarne jak i gospodarcze. Zamek znajdował się w miejscu gdzie obecnie stoi pałac wybudowany w I poł. XIX w. w stylu klasycystycznym.
thumb|310px|left|Pałac w Przecławiu zbudowany w stylu angielskiego neogotyku w połowie XIX w. dla Mieczysława Reya, w prostej linii potomka sławnego poety i pisarza Mikołaja. Pałac stoi na miejscu drewnianego dworu będącego w rękach Ligęzów do roku 1578Wnętrza pałacu były niegdyś bogato wyposażone, pełne obrazów, wspaniałych mebli i książek m.in. rękopisów Mikołaja Reja. W Sali Herbowej znajdowały się 4 tonda z portretami Jana Kochanowskiego, Andrzeja Frycza Modrzewskiego, Łukasza Górnickiego, Stanisława Orzechowskiego oraz herby starych rodów, w innych salach także zobaczyć można było herby oraz popiersia królów polskich. Po II wojnie światowej obiekt ten został ograbiony i niemal doszczętnie zdewastowany (ocalałe eksponaty trafiły na Wawel)
Kariera 1408 – wraz z braćmi porządkuje sprawy majątkowe, do czasu podziału majątku pisze się, jak bracia, z Niewiarowa, 1410 – ożenił się z Pachną, zapewne córką wojskiego krakowskiego Jakusza Łońszcze z Kowali herbu Sulima, 1419 – od marca tego roku zaczyna występować jako Stanisław z Gorzyc; jest człowiekiem zamożnym, obejmuje klucze: gorzkowski, gorzycki, przecławski, utrzymuje odziedziczone dobra i je powiększa, 1421 – wraz z Katarzyną, wdową po bracie Mikołaju spłacił posag swej siostrze Helenie, odzyskał wieś Chrościna, którą zastawił jego ojciec, 1422 – zakończył rozpoczętą przez ojca lokację wsi Dąbrowa, 1425 – 1435 – sprawuje nadzór nad majątkiem brata Mikołaja z Niewiarowa (zm. 1419) oraz opiekuje się jego dziećmi: Janem, Mikołajem i Małgorzatą, 1428 – 1449 – przejął z rąk Rzeszowskich duży kompleks leśny zwany Turza, zakupił dom w Krakowie, w pobliżu domu Kmitów i klasztoru św. Andrzeja, 8 lutego 1438 – pierwszy raz wymieniony jako kasztelan żarnowski, był uczestnikiem konfederacji Zbigniewa Oleśnickiego w 1438 rokuCodex epistolaris saeculi decimi quinti. T. 2, 1382-1445, Kraków 1891, s. 367.. 13 maja 1439 – zostaje kasztelanem małogoskim, 1440 – odzyskał prawem bliższości od Helwiga z Bieździedzy wieś Sławkowice, którą następnie sprzedał rajcy krakowskiemu Piotrowi Hersbergowi, 1451 – jest jednym z asesorów podczas wiecu krakowskiego, 1454 – 1456 – na prośbę Stanisława Ligęzy z GorzycProśba ta wynikła stąd, iż między dwoma proboszczami, Grzegorzem i Adamem dochodziło do nieporozumień biskupi krakowscy Zbigniew Oleśnicki i Tomasz Strzępiński reorganizują parafię w Przecławiu i erygują mansjonarię. Odtąd miejsce dwóch plebanów zajęło sześciu duchownych. Jeden z nich nauczał w parafialnej szkoleW latach 1472–1648 osiemnastu absolwentów tej niewielkiej szkoły parafialnej rozpoczęło studia na uniwersytecie w Krakowie, zmarł 9 marca 1462Por. Cz. Hadamik, D. Kalina, E. Traczyński, Miasto i Gmina Małogoszcz, Kielce 2006, s. 223
Cały jego majątek liczący ok. 25 wsiWsie Stanisława Ligęzy z Gorzyc położone były w powiatach: proszowickim, wiślickim i pilzneńskim odziedziczył jego syn Stanisław, który dziedzictwo to jeszcze powiększył, także w II poł. XV w. majątek Ligęzów należał do największych w Koronie.
Zobacz też Przecław Kasztelani i starostowie małogoscy
Przypisy
Bibliografia Cz. Hadamik, D. Kalina, E. Traczyński, Miasto i Gmina Małogoszcz, Kielce 2006 Polski Słownik Biograficzny, t. XLII, s. 31-32 M. Rawita-Witanowski, Dawny powiat chęciński, Kielce 2002
Linki zewnętrzne Ci wielcy Polacy to nasza rodzina
Zamek rycerski w Bobrku
Kategoria:Kasztelanowie małogoscy Kategoria:Ludzie związani z Dąbrową Tarnowską Kategoria:Kasztelanowie żarnowscy (Zjednoczone Królestwo Polskie) Stanisław Ligęza z Gorzyc Kategoria:Polscy rycerze Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Kazimierza IV Jagiellończyka Kategoria:Szlachta Korony Królestwa Polskiego Kategoria:Uczestnicy konfederacji Zbigniewa Oleśnickiego 1438 Kategoria:Zmarli w 1462 Kategoria:Ludzie związani z Przecławiem