thumb thumb thumb thumb thumb thumb thumb 27 pułk piechoty (27 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Pułk stacjonował w Częstochowie. W kampanii wrześniowej 1939 roku walczył w składzie 7 Dywizji Piechoty.
W walce o granice 1918-1921 11 listopada 1918 roku w Częstochowie powstał 27 pułk piechoty. Kompania pierwsza wzięła wkrótce udział w walkach z Czechami, a w końcu lutego 1919 została wysłana na front ukraiński, gdzie wcielono ją do 8 pułku piechoty Legionów. Ponadto pułk wysłał był już w listopadzie 1918 roku dwie kompanie marszowe „Odsieczy Lwowa” pod Lwów.
W okresie organizacji pułk pełnił służbę na niespokojnym podówczas pograniczu polsko–niemieckim. 31 grudnia 1918 roku jego II batalion wyruszył na front. Po przybyciu do Hrubieszowa, batalion pozostał na miejscu, wysyłając na pierwszą linię poszczególne kompanie. I tak: kompania 5. wszedłszy w skład grupy kapitana Meraka, działała w obszarze Uchrynowa, staczając zaciętsze boje pod Sulimowem i Dołhobyczowem, 6. kompania wzmocniła grupę majora Bończy–Uzdowskiego, walczącą w obronie Włodzimierza Wołyńskiego i odznacza się w wypadzie na Wojnicę i w walkach we Włodzimierzu. W lutym 1919 zmienia ją kompania 7., która bierze udział w wypadzie na Iwanicze, a następnie pod dowództwem majora Lisa–Kuli – na Poryck. W tym okresie kompania 8. dozorowała przeprawy na Bugu, w okolicy Uściługa i Horodła. W kwietniu 1919 wszystkie kompanie ściągnięto do Włodzimierza Wołyńskiego. Od tej chwili II batalion 27 pp występuje w całości.
Rozkazem Naczelnego Wodza z 14 maja 1919 roku została powołana na obszarze Okręgu Generalnego Kielce w rejonie Częstochowy 7 Dywizja Piechoty. Dywizja w okresie wojny o granice funkcjonowała w składzie dwóch brygad piechoty, brygady kawalerii, pułku artylerii oraz służb. 27 pułk piechoty wspólnie z 11 pułkiem piechoty wchodził w skład XIV Brygady Piechoty.
W połowie maja 1919 oddziały polskie w Małopolsce Wschodniej i na Wołyniu podejmują działania zaczepne. II batalion, skierowany wraz z innymi oddziałami na Łuck odrzuca z drogi nieprzyjaciela i 16 maja zajmuje Łuck. Wchodził w tym czasie w skład Grupy generała Henryka Minkiewicza (Grupa operacyjna „Bug”). Stąd został skierowany do obszaru Brodów współdziałając w obronie tego miasta z grupą „Bug”. W jej składzie batalion przeprowadził w drugiej połowie czerwca manewr odwrotowy, a w zarządzonym niezwłocznie przeciwnatarciu powrócił na poprzednie pozycje.
12 sierpnia 1919 batalion ściągnięto z frontu i odesłano do Częstochowy, gdzie połączył się z pułkiem. Pod koniec sierpnia 1919 7 Dywizja Piechoty pełniła służbę ubezpieczeniową na Śląsku Cieszyńskim. Pierwszy i trzeci batalion pułku obsadził odcinek od Frysztatu do Dziedzic, a drugi batalion pozostawał w Skoczowie wykorzystując czas na reorganizację, uzupełnienie braków organizacyjnych i wyszkoleniowych. Na tym terenie pułk przebywał do połowy lutego 1920 roku, następnie wraca do koszar Zawady. W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Częstochowie.
1 marca 1920 pułk przybył na front wschodni, a po krótkim pobycie w Zdołbunowie przyjechał do Zwiachla, gdzie w drugiej połowie marca, w obronie ruchowej przedmieścia, przeszedł swój chrzest ogniowy, jako całość. Następnie pułk zajął odcinek Czyżówka–Seredy, broniąc Zwiachla z kierunku północnego. Zadanie swoje rozwiązał pułk czynnie, przeprowadzając cały szereg wypadów.
W końcu kwietnia 1920 Naczelny Wódz, Marszałek Polski Józef Piłsudski, podjął działania mające na celu rozbicie wojsk radzieckich na Ukrainie i osiągnięcie linii Dniepru. 27 pułk piechoty osłaniając od południa 3 Armię generała Śmigłego–Rydza osiągnął obszar Skwiry stając tam w pozycji obronnej. W końcu maja front na Ukrainie ożywia się. Na przedpolu Skwiry i Szamrajówki wywiązują się przy współudziale 27 pułku piechoty walki, w których Polacy usiłują rozbić grupujące się oddziały jazdy Budionnego. Znaczniejsze boje stoczono w pierwszych dniach czerwca w wypadach na Tatarynówkę i Antonowo, gdzie żołnierz pułku świetnie dotrzymywał pola silnym zgrupowaniom jazdy Budionnego. 5 czerwca 1920 armia konna Budionnego uderza pod Samhorodkiem i przerwawszy front polski, dąży pośpiesznie w kierunku Żytomierza. Polacy rozpoczynają odwrót. 27 pułk piechoty maszerując przez Wasilków, Radomyśl, Borszczów, spotyka 14 czerwca wieczorem pod Torczynem, 4 Dywizję Jazdy rosyjskiej zagradzającą dalszą drogę odwrotu. Pułk będąc wówczas w straży przedniej XIV Brygady Piechoty, uderza niezwłocznie na nieprzyjaciela i rozbija go, biorąc bogatą zdobycz. Nazajutrz Rosjanie skupiają rozproszone oddziały i parokrotnie ścierają się z pułkiem, usiłując za wszelką cenę powstrzymać Polaków w dalszym marszu. Za każdym jednak razem ulegają, nie mogąc dotrzymać pola żołnierzom 27 pp.
Boje z jazdą Budionnego w obszarze Torczyna okryły 27 pp dobrze zasłużoną sławą. Dzień 15 czerwca, dzień patronki Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, stał się dniem święta pułkowego. W dalszym odwrocie pułk zatrzymuje się w przejściowej obronie nad rzekami Usz i Uborć, a po ciężkim i krwawym boju pod Jwaczanami i Rudnią Radowelską, cofa się na Słucz i Stochód, po czym zatrzymuje się na linii górnego Bugu. Biorąc udział w osłonie koncentracji grupy manewrowej Naczelnego Wodza. 27 pułk piechoty bije się w składzie 7 Dywizji Piechoty w obszarze na wschód od Chełma, powstrzymując w ruchowej obronie oddziały 12 Armii Rosyjskiej. W pierwszych dniach września 1920 3 Armia Polska ruszyła znad Bugu do ofensywy. 27 pułk piechoty forsował Bug w Malczach i posuwał się w walkach na Kowel. Nieprzyjaciel nie stawiał na drodze poważniejszego oporu i w pościgu pułk dotarł do rzeki Stochód, a następnie nad rzekę Horyń. Tu zastało go zawieszenie broni, które kładło kres wojnie polsko–bolszewickiej 1919–1920. Tutaj pełnił służbę na linii demarkacyjnej do czasu ratyfikacji pokoju. W kwietniu 1921 roku pułk powrócił do Częstochowy.
Po zakończeniu walk na froncie wschodnim, w kwietniu 1921, dokonano podsumowania kampanii. 27 pułk piechoty poniósł wielkie straty: śmiercią walecznych zginęło 14 oficerów i 143 szeregowych, w bezimiennych mogiłach legło ponad 100 szeregowych. Rannych zostało 960 żołnierzy. Za wybitne czyny bojowe, za dzielność i męstwo w obliczu nieprzyjaciela srebrny krzyż Virtuti Militari V klasy otrzymało 35 żołnierzy, a Krzyż Walecznych 80 żołnierzy. Zebrali też wiele pochwał ze strony najwyższego dowództwa armii. Na terenie operacyjnym pułk zdobył: parę tysięcy jeńców, 25 dział, 100 karabinów maszynowych, 12 samochodów pancernych.
12 października 1921 roku Józef Piłsudski niespodziewanie odwiedził Jasną Górę i wizytował miejsce stacjonowania 27 pułku piechoty. Wizytacja musiała wypaść nadzwyczaj dobrze, skoro niedługo po tym zapadła decyzja o udziale pułku w przyłączeniu Śląska do Polski. Rozkazem Ministra Spraw Wojskowych pułk został wcielony w skład Armii Śląskiej (dowódca gen. broni Stanisław Szeptycki) i 22 czerwca 1922, 27 pp otrzymał rozkaz (pokojowego) przejęcia z rąk niemieckich Tarnowskich Gór i okolic. W sierpniu 1922, po wykonaniu zadania pułk powrócił do Częstochowy.
Obsada personalna pułku w 1920StanowiskoStopień, imię i nazwiskoDowódcappłk Paweł WierzbickiAdiutantpor. Zygmunt KałapskiOficer bronipor. Wiktor BiegańskiLekarzpor. lek. Rajmund BarańskiKapelanks. Zygmunt PrzyjemskiOficer łącznościppor. Jan Go sławskiDowódca taborówpor. Kazimierz ZielińskiDowódca I batalionupor. Władysław KańskiAdiutantpor. Aleksander KarszLekarzppor. lek. Włodzimierz CzernyDowódca 1 kompaniippor. Zbigniew Kajetanowicz ?Dowódca 2 kompaniippor. Jan RochowiczDowódca 3 kompaniippor. Stanisław Cielemencki ?Dowódca 4 kompaniippor. Stanisław KumorekDowódca 1 kompanii kmpor. Józef StankiewiczDowódca plutonuppor. Romuald JaszczaninDowódca 11 batalionukpt. Borys FournierAdiutantppor. Ludwik ŁadzińskiOficer prowiantowyurz. wojsk. XI r. Stanisław SzczytowskiOficer kasowyppor. Teodor AlbińskiDowódca 5 kompaniipor. Antoni GórniewiczDowódca 6 kompaniippor. Eugeniusz JanowskiDowódca 7 kompaniipor. Ignacy BurczyńskiDowódca 8 kompaniipor. Jakub ZamojskiDowódca 2 kompanii kmppor. Sylwester SzymańskiDowódca III batalionukpt. Witold StankiewiczLekarzppor. lek. dr Chaim Gutsztadtppor. lek. dr Joachim MarguliesDowódca 9 kompaniippor. Wacław OżyńskiDowódca 10 kompaniippor. Tadeusz ChmielowskiDowódca 11 kompaniippor. Ignacy WłostowskiDowódca plutonuppor. Jerzy ArotDowódca 12 kompaniippor. Gustaw JaneckiDowódca 3 kompanii kmppor. Zygmunt KrenżelDowódca kompanii technicznejpor. Stefan KałęckiDowódca plutonupor. Władysław AnuszewskiDowódca 4 kompanii kmpor. Stanisław Bielecki
Kawalerowie Virtuti Militari
15 px|left Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari za wojnę 1918-1920.sierż. Stanisław BetkaW publikacji pt. Zarys historji wojennej pułków polskich 1918-1920. 27 Pułk Piechoty (wyd. 1929, s. 26) błędnie "Bedka".ś.p. szer. Mikołaj Bobrowskisierż. Stanisław Bolińskipor. Ignacy Burczyńskikpr. Michał Cechowiczszer. Józef Dymarczykkpt. Borys Fournierszer. Ludwik Garygapor. Antoni Górniewiczppor. Gustaw Janeckippor. Eugeniusz Janowskiplut. Stanisław Jasińskiplut. Józef Kordaczykst. szer. Andrzej Kuchtasierż. Wawrzyniec Kudłaś.p. plut. Stanisław Kuleszappor. Stanisław Kumorekszer. Bronisław Kwećko nr 1469ś.p. pchor. Miron Łosiewiczś.p. sierż. Jan Mastalerzsierż. Andrzej Mercikś.p. pchor. Bronisław Mikołajczykś.p. st. szer. Feliks Myśliwiecś.p. st. szer. Jan Nagielppor. Alfred Peszkeś.p. por. Marian Raczyńskipor. Józef Edmund Stankiewiczkpt. Witold Stankiewiczsierż. Władysław Szczęsnysierż. Jacek Jacenty Tomaszewskist. sierż. Feliks Watała nr 1492sierż. Marcin Wielgoszppor. Ignacy Włostowskikpr. Władysław Zagrodnikś.p. por. Antoni Zawadzki 35 żołnierzy pułku zostało odznaczonych Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari za wojnę 1918–1920, a kolejnych 80 żołnierzy zostało odznaczonych Krzyżem Walecznych. thumb|Koszary pułku, obecnie gmach Politechniki Częstochowskiej.
Pułk w okresie pokoju left|thumb W okresie międzywojennym 27 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr IV w garnizonie Częstochowa, w koszarach „Zawady” ul. gen. J. H. Dąbrowskiego (obecnie gmach główny Politechniki Częstochowskiej). Kadra batalionu zapasowego stacjonowała w Piotrkowie. Pułk wchodził w skład 7 Dywizji Piechoty.
W 1923 r. z inicjatywy kadry oficerskiej założono w Częstochowie Wojskowy Klub Sportowy 27 pp. Klub prowadził osiem sekcji, z których najważniejsza była lekkoatletyczna. WKS 27 pp był organizatorem licznych zawodów sportowych, wielokrotnie był gospodarzem rozgrywanych co roku mistrzostw lekkoatletycznych 7 Dywizji Piechoty. Obiektem sportowym klubu stał się wcześniejszy plac apelowy przy koszarach, obecnie Miejski Stadion Lekkoatletyczny w Częstochowie.
Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10–50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 27 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych. Począwszy od roku szkolnego 1932/1933 w pułku prowadzono Dywizyjne Kursy Podchorążych Rezerwy Piechoty, prowadzone dla żołnierzy wszystkich pułków piechoty 7 Dywizji Piechoty. W pułku zorganizowano też specjalną kompanię dla opóźnionych, która szkoliła rekrutów dla potrzeb całego DOK. Żołnierze ci wcześniej z różnych przyczyn opóźnili swoje stawiennictwo w macierzystej jednostce.