thumb|233px|Pułkownik Baranowski thumb|233px|ułan i pocztowy 1 Pułk Przedniej Straży JKM Wielkiego Księstwa Litewskiego – oddział jazdy armii Wielkiego Księstwa Litewskiego wojska I Rzeczypospolitej autoramentu narodowego.
Formowanie i zmiany organizacyjne W 1765 w skład wojsk litewskich wchodziło pięć pułków przedniej straży. Wśród nich był też pułk królewski.
Potem przeformowany w 1776 z chorągwi lekkich narodowego autoramentu pod nazwą ułanów. W 1776 roku liczył etatowo 374 żołnierzy. Lustracja dokonana w 1776 roku opisana została następująco:
Stan faktyczny pułku według „raty marcowej” z 1777 roku wynosił 369 żołnierzy. W 1779 w skład pułku wchodził sztab i chorągwie: chorągiew pułkownika, chorągiew podpułkownika, chorągiew majora, chorągiew rtm. A. Dowgiałły, chorągiew rtm. D. Sulkiewicza, chorągiew rtm. M. Baranowskiego, chorągiew rtm. A. Reyzewskiego, chorągiew rtm. J. Kryczyńskiego, chorągiew rtm. T. Rudziewicza, chorągiew rtm. M. Kryczyńskiego.
Reformy sejmu czteroletniego przewidywały w 1789 przyrost liczebności wojsk do armii 100 tysięcznej. Nieco później zmniejszono jej etat do 65 tysięcy. Przy zachowaniu etatu z 1776, nowy zaciąg dla jednostki przewidywał 620 ludzi, co razem miało stanowić 994 żołnierzy w służbie. Początkowo 1 pułk przedniej straży JKM miał zachować 10 chorągwi. Pod względem taktycznym dzielił się na dwa bataliony po dwa szwadrony każdy. Według etatu w skład sztabu wchodzili: pułkownik, podpułkownik, dwóch majorów, kwatermistrz, audytor, adiutant, lekarz sztabowy i trzech rotmistrzów sztabowych oraz furier, trębacz, wagenmaister, rusznikarz, profos i podprofos. W chorągwiach służyli: rotmistrz, porucznik i chorąży, jeden namiestnik i 44 towarzyszy, jeden wachmistrz, czterech podoficerów, jeden trębacz i 44 szeregowych. Żołnierze „niefrontowi” – po jednym felczerze, kowalu i siodlarzu, znajdowali się w co drugiej chorągwi.
W 1794 pułk składał się ze sztabu i chorągwi: pułkownika, podpułkownika, majora, rtm. A. Reyzewskiego, rtm. J. Kryczyńskiego, rtm. M. Baranowskiego, rtm. A. Miłaszewicza, rtm. I. Achmatowicza.
Wcielony do armii rosyjskiej pod nazwą pułku litewsko-tatarskiego.
Skład pułku +Wykaz chorągwi w 1765ChorągiewmpRotmistrzPorucznikChorążyChorągiew trąbskaTrąbyMustafa BaranowskiMustafa KryczyńskiAbraham BaranowskiChorągiew okańskaOkajnieJanusz BaranowskiMarcin KlindziaJakub BaranowskiChorągiew bolnickaBolnikiAleksander DowgiałłoBohdan ObulewiczMustafa DowgiałłoChorągiew krewskaKrewoAleksander JuszyńskiJózef TalkowskiJózef JuszyńśkiChorągiew wilejskaWilejkaDaniel SzulkiewiczJan KoryckivacatChorągiew oniksztyńskaOniksztyMustafa BaranowskiJakub BaranowskiAbraham BaranowskiChorągiew dowgielskaDowgieliszkiAbraham OlejewskiDawid BaranowskiJan KryczyńskiChorągiew bystrzyckaBystrzycaSzahan ZabłockiEliasz KryczyńskiMustafa KryczyńskiChorągiew markowskaMarkówJózef KryczyńskiDawid JuszyńskiAbraham KryczyńskiChorągiew uszpolskaUszpoleAbraham RejzewskiJan OchmatowiczMaciej Sobolewski
Walki pułku Jego żołnierze walczyli pod Opsą (22 maja 1792), Mścibowem (10 lipca 1792) i Wojszkami (14 lipca 1792). Żołnierze pułku Etatową obsadę oficerską normował etat stutysięczny wojska, według którego w pułku powinni się znajdować: pułkownik, podpułkownik, dwóch majorów, kwatermistrz, audytor, dwóch adiutantów, czterech rotmistrzów z chorągwiami, czterech rotmistrzów sztabowych, ośmiu poruczników, ośmiu chorążych.
Obsadę oficerską chorągwi stanowili: komendant chorągwi - rotmistrz, porucznik i chorąży. W chorągwiach pułkownika, podpułkownika i majora - rotmistrz sztabowy od 1790. Nie było rangi podporucznika. Poza wymienionymi rangami służyli w pułku chorążowie nadkompletowi-tytularni (agreże), którzy stopniowo od 1790 roku zostali bądź awansowani na chorążych „aktualnych", bądź dymisjonowani. W korpusie oficerskim służyli głównie Tatarzy. Stanowili około 83% ogółu oficerów. W 1790 roku średni wiek chorążych wynosił 35, poruczników 49, a rotmistrzów 47 lat.
Pułkownicy Mustafa Abraham Murza Tuhan Baranowski (12 listopada 1746) (1785), Michał Kirkor (1792–1794). thumb|150px|ułan i pocztowy pułku Mustafy Baranowskiegothumb|150px|ułan i pocztowy pułku Józefa Bielaka
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pułki jazdy litewskiej Kategoria:Polskie jednostki kawalerii utworzone w 1776