3 Pułk Przedniej Straży Buławy Polnej Litewskiej – oddział jazdy armii Wielkiego Księstwa Litewskiego wojska I Rzeczypospolitej autoramentu narodowego.

Formowanie i zmiany organizacyjne W 1765 w skład wojsk litewskich wchodziło pięć pułków przedniej straży. Wśród nich był też pułk buławy polnej. Pułk tworzyło pięć chorągwi. Etatowy skład 30-konnej chorągwi stanowili rotmistrz wraz z dwoma pocztami, porucznik z dwoma pocztami, chorąży z pocztem oraz 11 towarzyszy i 11 pocztowych, a także trębacz, przy czym w chorągwi pułkowej powinno ich być dwóch.

Sformowany z chorągwi lekkich w 1776pułk liczył etatowo 150 żołnierzy. Lustracja dokonana w 1776 roku opisana została następująco:

Stan etatowy według „raty marcowej” z 1777 roku wynosił 150 żołnierzy. Początkowo pułk składał się z pięciu chorągwi. Według raportu z lutego 1777 faktycznie służyło 148 osób. Uchwały sejmu czteroletniego podniosły liczebność pułku do 612 ludzi. Stan ten przetrwał do wybuchu powstania kościuszkowskiego.

Stanowiska Mozyr, Łojów (1789), Mozyr (1790), Strzeszyn (1791), Wiłkowyszki (październik 1792).

Skład pułku +Wykaz chorągwi i obsada w 1765ChorągiewmpRotmistrzPorucznikChorążyChorągiew pułkowapowiat pińskiPiotr PaszkowskiAchmatowiczTokoszChorągiew MościckiegoStrzelceAntoni Z. MościckiPiotr LegieckiSamuel SobolewskiChorągiew RomanowskiegoRaduńKazimierz RomanowskiDawid DowgiałłoDawid SobolewskiChorągiew Mokrzyckiegostarostwo drużyłowskieJózef MokrzyckiAleksander KościuszkoJan KozakiewiczChorągiew GąseckiegoZahaleAntoni GąseckiJakub BaranowskiBohdan Michałowski

Żołnierze pułku Szefem pułku był każdorazowo hetman polny Wielkiego Księstwa Litewskiego. Po zniesieniu buław polnych przez sejm czteroletni, szefem pułku został Michał Zabiełło. Etatową obsadę oficerską normował etat stutysięczny wojska, według którego w pułku powinni się znajdować: pułkownik, podpułkownik, dwóch majorów, kwatermistrz, audytor, dwóch adiutantów, czterech rotmistrzów z chorągwiami, czterech rotmistrzów sztabowych, ośmiu poruczników, ośmiu chorążych. W korpusie oficerskim ok. 17% to Tatarzy.

Szefowie pułku Józef Sosnowski (1775–1789) Ludwik Tyszkiewicz (1780–1792) Michał Zabiełło (1792–)

Pułkownicy Piotr Paszkowski (był w 1765) Kazimierz Romanowski (1776–1791) gen. mjr Antoni Chlewiński (1791–1793) Jakub Baranowski (1793–1794) p.o. Stefan PiruskiWedług Stefan Piruski był podpułkownikiem.

Bitwy i potyczki Regiment brał udział w wojnie w obronie Konstytucji 3 maja i w insurekcji kościuszkowskiej: bitwa pod Zelwą (4 lipca 1792) bitwa pod Krupczycami (16 września 1794) bitwa pod Brześciem (17 września 1794) bitwa pod Maciejowicami (10 października 1794) obrona Pragi (4 listopada 1794)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pułki jazdy litewskiej Kategoria:Polskie jednostki kawalerii utworzone w 1776