thumb|240px|Stylizowany herb kniaziów Łukomskich thumb|240px|Kaźń kniazia Jana Łukomskiego w Moskwie 31 stycznia 1493 thumb|240px|Bogdana z Łukomskich Radziwiłłowa Łukomscy herbu Roch OdmiennyRodzina, herbarz szlachty polskiej, t. X, Warszawa 1913, s. 39. – ród kniaziowski (książęcy), pochodzący według jednych od Giedyminowiczów, według innych od Rurykowiczów, który wziął swoje nazwisko od miejscowości Łukomla w dawnym województwie połockim, potem zaś witebskim w Wielkim Księstwie Litewskim, nad rzeką UłąJ. Wolff, Kniaziowie litewsko-ruscy od końca XIV wieku, Warszawa 1895.
Historia XVII-wieczny historyk i heraldyk Szymon Okolski (1580-1653) wyprowadzał kniaziów Łukomskich od współczesnego Jagielle Andrzeja Olgierdowicza z litewskiej dynastii Giedyminowiczów, natomiast wydawca Józef Wolff (1862-1918) uznał ich za potomków książąt połockich z ruskiej dynastii Rurykowiczów. Według herbarza Adama Bonieckiego z 1915 roku "niezaprzeczalnie" pochodzą od ruskich RurykowiczówAdam Boniecki, Herbarz polski, t. XVI s. 108: Łukomscy książęta h. własnego z Łukomli, w województwie witebskim, Warszawa 1915, z czym z kolei stanowczo nie zgodził się w 1915 roku historyk Olgierd Wilczyński podtrzymujący, iż "nie może ulegać wątpliwości", że Łukomscy pochodzą jednak od litewskiego kniazia Andrzeja OlgierdowiczaOlgierd Wilczyński, W sprawie knieziów Łukomskich, [w: Przegląd Historyczny 1915, 19/3, s. 370-371]. Poczytny w XIX wieku historyk i popularyzator dziejów Julian Bartoszewicz (1821-1870) w artykule zamieszczonym w Encyklopedii Orgelbranda wywiódł Łukomskich od Andrzeja OlgierdowiczaEncyklopedia powszechna, t. 17, Warszawa 1864, s. 681-684. Sprawa pochodzenia rodu kniaziów Łukomskich od wymienionego księcia pozostaje nadal sporną.
Jeśli chodzi o herb tego rodu - podobnie jak w przypadku kniaziów Połubińskich - Paprocki i Okolski przypisywali mu herb własny, przedstawiający Jastrzębca na piersiach Orła. Z kolei Wojciech Wijuk Kojałowicz twierdził, że rodzina ta używała herbu dwojakiego: Pogoni albo herbu własnego, podobnego do herbu Roch III.
Wspólnym przodkiem przedstawicieli tego rodu był kniaź Jan Łukomski, który podejrzany o spisek przeciw wielkiemu księciu Iwanowi III Srogiemu został spalony żywcem w żelaznej klatce w Moskwie 31 stycznia 1493.
Ostatnimi znanymi kniaziami Łukomskimi byli generał Lucjan Łukomskiros. Люциан Юлианович Лукомский (1811-1867) i trzej synowie dr Włodzimierza Łukomskiegoros. Владимир Викентьевич Лукомский (1840-1902): (1) Wszewołodros. Всеволод Владимирович Лукомский (ur. 1879), (2) Włodzimierzros. Владимир Владимирович Лукомский (1881-1923), pułkownik, ożeniony z ks. Niną Michajłowną Melikowąros. Нина Михайловна Меликова. Wodzimierz i Nina Łukomscy wyhjechali do Francji przed rewolucją październikową; mieli córkę Tanię. Zob.: Mieczysław Jałowiecki, "Wolne Miasto", wyd. Czytelnik, Warszawa 2005, s. 215-220 (urodzoną w 1886 w Petersburgu, zm. 13 marca 1966 w Paryżu) i (3) Sergiuszros. Сергей Владимирович Лукомский (ur. 10 czerwca 1884, zm. 8 października 1971 w Nowym Jorku), kapitan białogwardyjski, potem na emigracji w USAAdam Boniecki, Herbarz polski, t. XVI s. 108: Łukomscy książęta h. własnego z Łukomli, w województwie witebskim, Warszawa 1915; w jęz. rosyjskim: Альманах "Белая Гвардия" Выпуск №8 "Казачество России в Белом движении" Посев, 2005 oraz: Грезин И. "Алфавитный список русских захоронений на кладбище Сент-Женевьев-де-Буа", Paryż, 1995..
Nie są znani żadni współcześni potomkowie tego kniaziowskiego rodu.
Zbieżność z identycznie brzmiącym, popularnym nazwiskiem polskim, jest przypadkowa.
Wybrani przedstawiciele roduGenealogia kniaziów Łukomskich według herbarza Adama Bonieckiego (Adam Boniecki, Herbarz polski, t. XVI s. 108: Łukomscy książęta h. własnego z Łukomli, w województwie witebskim, Warszawa 1915)
Iwan ks. Łukomski z Łukomli, ur. ok. 1400, x Maryna N. Bazyli ks. Łukomski, ur. ok. 1430 N. ks. Łukomska, ur. ok. 1470, x Jan ks. Wiazemski Bohdana ks. Łukomska, ur. ok. 1478, x Jan Mikołaj ks. Radziwiłł, kasztelan trocki, ur. 1474, zm. 1522 N. ks. Łukomska, ur. ok. 1480, x Teodor ks. Drucki-Sokoliński Michał ks. Łukomski, ur. ok. 1440, x Teodora (Fedja) „Rotnicka” Andrzej ks. Łukomski, ur. ok. 1450, x N. ks. Czetwertyńska Anna ks. Łukomska, ur. ok. 1500, x Eustachy Jacynicz Agrafena Duchna ks. Łukomska, ur. ok. 1520, x 1 Michał ks. Ossowicki, x 2 Semen Kmita Andrzej ks. Łukomski, sędzia ziemski orszański (1657), ur. ok. 1500, x Nastazja Służka, ur. ok. 1500, zm. 18 XII 1581 Jan ks. Łukomski, poborca orszański (1590), ur. ok. 1550, x Katarzyna Jackowicz Anna ks. Łukomska, ur. ok. 1590, x Mikołaj Wardaszyński Borys ks. Łukomski, ur. ok. 1530, x Katarzyna Korsak (powtórnie zamężna z Stretem Tyszkiewiczem) Jan ks. Łukomski, sędzia ziemski orszański (1620), podsędek ziemski orszański (1613), poborca orszański (1601), podkomorzy orszański (1600), ur. ok. 1560, zm. 1627, x Maryna Stetkiewicz Helena ks. Łukomska, ur. ok. 1590, x Adam Szorc-Sławęcki Ewa ks. Łukomska, ur. ok. 1590, zakonnica Bazyli ks. Łukomski, ur. ok. 1590, zm. ok. 1649, x Zofia Judycka Aleksandra ks. Łukomska, ur. ok. 1630, x 1 Florian Słoński, x 2 Jerzy Uhlik Zofia ks. Łukomska, ur. ok. 1630, x Antoni Hornowski Jan ks. Łukomski, ur. ok. 1600, x Barbara ks. Ogińska Maryna ks. Łukomska, ur. ok. 1560 Maryna ks. Łukomska, ur. ok. 1530, x Bogdan Stetkiewicz, starosta starodubski, strukczaszy królewski (1558), ur. ok. 1530, zm. 1586 Eudoksja ks. Łukomska, ur. ok. 1530, x Mikołaj Węcławski Hanna ks. Łukomska, ur. ok. 1530 Bohdana ks. Łukomska, ur. ok. 1580, x Fedor Iwanowicz ks. Massalski Roman ks. Łukomski, ur. ok. 1450, x N. Petrucz Bogusz Grzegorz ks. Łukomski, ur. ok. 1480 Choma Tomasz ks. Łukomski, ur. ok. 1510 Bohdana ks. Łukomska, ur. ok. 1560, x 1 Bazyli Głuchy, x 2 Mikołaj Narbutt Sergiusz ks. Łukomski, ur. ok. 1520, x 1 Dorota Skinder, x 2 Marianna Newelska Jerzy Eustachy ks. Łukomski (z I małżeństwa), ur. ok. 1570, x Anna Mirska (powtórnie zamężna z Jerzym Przysieckim) Krystyna ks. Łukomska, ur. ok. 1610, x Józef Rabiej Gnojnicki, ur. ok. 1590 Aleksandra ks. Łukomska, ur. ok. 1610 Samuel Eustachy ks. Łukomski, podwojewodzi witebski (1641), pułkownik królewski (1655), sekretarz królewski (1669), stolnik wołkowyski (1671), ur. 1605, zm. 1680, x Maryna Kisiel-Dorohinicka Teodor Felicjan ks. Łukomski, sekretarz królewski (1668), sędzia ziemski witebski (1672), ur. ok. 1640, x Helena ks. Drucka-Horska Dominik ks. Łukomski, ur. ok. 1660 Samuel Jan ks. Łukomski, pisarz ziemski orszański (1690), poseł orszański na sejm 1695 r., ur. ok. 1660, zm. 1696, x Ewa Krystyna Wojna-Jesieniecka (powtórnie zamężna z Jerzym Chaleckim) Jozafat ks. Łukomski, rotmistrz orszański (1716), starosta bialski, ur. ok. 1690, zm. 1725 Marianna Judyta ks. Łukomska, ur. ok. 1660, x 1 Kazimierz Kisiel-Dorohinicki, x 2 Kazimierz Sakowicz, pisarz ziemski witebski (1716) Raina (Regina) ks. Łukomska , ur. ok. 1660, x 1 Olbracht Niemirowicz-Szczytt, podstoli połocki, ur. ok. 1660, zm. 22 VIII 1694, x 2 Ignacy Nowacki, sędzia ziemski witebski, starosta wyszogrodzki Zofia ks. Łukomska, ur. ok. 1660, x 1 Stanisław Przeradowski, x 2 Samuel Nieciszowski Joanna ks. Łukomska, ur. ok. 1660, x Wawrzyniec Kostrowicki, podsędek ziemski miński Katarzyna ks. Łukomska, ur. ok. 1660, x Kazimierz Przecławski Dadźbog Jerzy ks. Łukomski, wójt (1671), podczaszy miński (1672), stolnik połocki (1677), wojski witebski (1690), ur. ok. 1640, x Izabela Anna Bychowiec (powtórnie zamężna z Adamem Kisielem) Klara ks. Łukomska, ur. ok. 1670, x N. Herburt Eustachy Franciszek ks. Łukomski, ur. ok. 1670, starosta bialski (1700), podczaszy witebski (1699), zakonnik (po 1710), ur. ok. 1670, x Róża Teodora Janiszewska, ur. ok. 1680, zm. 1710 Elżbieta ks. Łukomska, ur. ok. 1710 Felicjan ks. Łukomski, ur. ok. 1670, zm. 1750, x Eleonora Latecka Piotr ks. Łukomski, ur. ok. 1490, x 1 Barbara N., ur. ok. 1500, zm. 1542, x 2 Bogdana ks. Drucka-Sokolińska, ur. ok. 1532, zm. 1584 (powtórnie zamężna z Janem ks. Sapiehą, wojewodzicem podlaskim) Aleksander ks. Łukomski, ur. ok. 1560 Szymon ks. Łukomski, ur. ok. 1490 Michał ks. Łukomski, ur. ok. 1490, zm. 1551, x 1 Katarzyna Werkut, x 2 Maria Bohdan Anna ks. Łukomska (z I małżeństwa), ur. ok. 1540, x Jan Mikołajewicz Piotr ks. Łukomski (z II małżeństwa), ur. ok. 1530 Bogdan ks. Łukomski (z II małżeństwa), ur. ok. 1530, x Marianna Nielub Putiata (Ławryn) ks. Łukomski (z II małżeństwa), ur. ok. 1530, zm. 1571 Andrzej ks. Łukomski (z II małżeństwa), ur. ok. 1550 Olena ks. Łukomska (z II małżeństwa), ur. ok. 1530 Aleksandra ks. Łukomska (z II małżeństwa), ur. ok. 1530 N. ks. Łukomska, ur. ok. 1540, x Mikołaj Wilczek, pisarz wojewody wileńskiego Konstanty ks. Łukomski (z II małżeństwa), rotmistrz królewski (1668), starosta ulski, ur. ok. 1530, zm. 1581, x Bohdana Korsak Jarosław ks. Łukomski, podkomorzy lidzki (1599), podsędek lidzki (1592), ur. 1563, x 1 Anna Mlądzka, x 2 Bohdana Kurcz, wojewodzianka derpska Dawid ks. Łukomski (z I małżeństwa), ur. ok. 1590, deputat na Trybunał litewski (1622) Anna ks. Łukomska, ur. ok. 1620, x Walerian Feliński Elżbieta ks. Łukomska (z I małżeństwa), ur. ok. 1600, x Jerzy Bychowiec Melchior Michał ks. Łukomski, ur. ok. 1560 Baltazar ks. Łukomski, ur. ok. 1560, Elżbieta ks. Łukomska, ur. ok. 1600, x 1 Stanisław Chałaimow, x 2 Aleksander Skinder Zofia ks. Łukomska, ur. ok. 1560, x Piotr Kublicki Aleksandra ks. Łukomska, ur. ok. 1560, x 1 Jan Ozryński, x 2 Aleksander ks. Drucki-Sokoliński, ur. ok. 1560, zm. 1618 Jan ks. Łukomski, ur. ok. 1440, spalony żywcem w Moskwie w 1493 Jan ks. Łukomski, ur. ok. 1480 Teodor ks. Łukomski, ur. ok. 1480 Andrzej ks. Łukomski, ur. ok. 1490, x Anna Skinder Helena ks. Łukomska, ur. ok. 1550, x Jakub Pijanowski Anna ks. Łukomska, ur. ok. 1500, x 1 Iwan Sokoliński, x 2 Konrad Żaba Baltazar ks. Łukomski, rotmistrz królewski (1569), ur. ok. 1530, x 1 Zofia Władyka, x 2 Zofia Władyka, x 3 Zofia Korniej Elżbieta Helena ks. Łukomska (z I małżeństwa), ur. 1580, x Jan Jundziłł, marszałek trybunału litewskiego, marszałek wołkowyski, ur. ok. 1570, zm. 1625 Roman ks. Łukomski (z II małżeństwa), ur. ok. 1560, zm. 1622, x Helena ks. Żyżemska Bogdan ks. Łukomski, marszałek orszański (1591), sędzia ziemski orszański (1580), ur. ok. 1530, zm. 1591, x Zofia Służka Anna ks. Łukomska, ur. ok. 1580, x Stanisław Świrski Jan ks. Łukomski, ur. ok. 1560 Maryna ks. Łukomska, ur. ok. 1580, x Fryderyk Niemirowicz-Szczytt Roman ks. Łukomski, poborca orszański (1609), ur. ok. 1580, zm. ok. 1611 Mikołaj ks. Łukomski, podsędek ziemski orszański (1606), ur. ok. 1580, x Raina (Regina) Ciechanowiecka Jan Kazimierz ks. Łukomski, ur. ok. 1600, zm. ok. 1631 Samuel ks. Łukomski, pułkownik wojsk litewskich, ur. ok. 1600, zm. 1659, x Judyta Korsak Fryderyk Fedor ks. Łukomski, dworzanin królewski (1590), sekretarz królewski (1592), podkomorzy orszański (1600), starosta kryczewski i ołuczycki (1602), kasztelan mścisławski (1610), ur. ok. 1550, zm. 1611, x 1594 Barbara Wężyk (powtórnie zamężna z Sebastianem Mirskim) Zofia ks. Łukomska, ur. ok. 1590, Marcjan Gosiewski Aleksandra ks. Łukomska, ur. ok. 1590, x Seweryn Osiński Regina Raina ks. Łukomska, ur. ok. 1570, x Jan Billewicz, ciwun szadowski (1607) Jan Kazimierz ks. Łukomski, ur. ok. 1610, zm. 1643, x 1638 Halszka z Łastowskich Wiesiołowska, sędzina ziemska smoleńska Władysław ks. Łukomski, ur. ok. 1610, x 1 Dorota ks. Sokolińska, x 2 Elżbieta Boratyńska Barbara ks. Łukomska, ur. ok. 1590, x Jan Reutt Zofia ks. Łukomska, ur. ok. 1590, x Samuel Wojna Jasieniecki Karol Stanisław ks. Łukomski, ur. ok. 1610, zm. 1699 Stanisław ks. Łukomski, ur. ok. 1590, zm. 1646, x 1 Aleksandra Galińska, x Aleksandra Chełchowska Stefan ks. Łukomski (z I małżeństwa), ur. ok. 1620, Zofia ks. Łukomska (z I małżeństwa), ur. ok. 1620, x Michał Raczyński Piotr ks. Łukomski (z II małżeństwa), towarzysz chorągwi oboźnego litewskiego, ur. ok. 1630