thumb|Żołnierze regimentu dragonów BWK w 1777 Regiment Konny Buławy Wielkiej Koronnej – oddział jazdy armii koronnej wojska I Rzeczypospolitej.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Sformowany z regimentu arkebuzjerów hetmana wielkiego koronnego Adama Mikołaja Sieniawskiego w 1717 roku uchwałą sejmu niemego jako regiment dragonii. Regiment otrzymał etat liczący 500 „porcji”, co stanowiło 343 osoby. Początkowo dragonia była rodzajem piechoty, której środkiem transportu były konie. W drugiej połowie XVIII w była już traktowana jako kawaleria.
W 1770 roku liczył 13 oficerów, 28 podoficerów, 3 felczerów, 10 doboszy i 129 gemajnów. Jego etat został zreformowany w 1776 roku i początkowo przyjęto stan faktyczny w liczbie 213 „głów”. W 1778 według etatu regiment liczył 257 żołnierzy i faktycznie tyle posiadał.
Na mocy uchwały sejmowej z 9 lutego 1789 roku przekształcającego regimenty dragońskie w pułki przedniej straży, hetman wielki koronny wraz z Komisją Wojskową Obojga Narodów 12 lutego 1789 roku wydali rozkaz nakazujący szefowi pułku reorganizację dragonii i powiększenie chorągwi przedniej straży do 135 osób. W myśl tego rozkazu na bazie regimentu konnego Buławy Wielkiej Koronnej sformowany został 2 pułk przedniej straży Buławy Wielkiej Koronnej.
Stanowiska Regiment stacjonował w następujących regionach: ziemia lwowska województwo wołyńskie, bełskie, podlaskie, pomorskie (1717) Lubomla.
Żołnierze regimentu Szefowie regimentu
Szefem regimentu zgodnie z tradycją był każdorazowy hetman wielki koronny (stąd nazwa regimentu). Adam Mikołaj Sieniawski (wojewoda bełski, hetman wielki koronny 30 kwietnia 1706; zm. 18 lutego 1726) Józef Potocki (9 listopada 1735 zm. 7 maja 1751) Jan Klemens Branicki (5 czerwca 1752 zm. 9 października 1771) Wacław Rzewuski (9 kwietnia 1773 do 16 lutego 1774) Franciszek Ksawery Branicki (8 lutego 1774)
Pułkownicy gen. mjr Wilga (1738) gen. mjr Antoni Granowski (1754-1779) Stanisław Łętowski (zm. 1784) Franciszek Puget (8 kwietnia 1784) Karol Zawojski/Karol Malczewski (1780 - 1787) Józef Zajączek (1787-1792)
Hierarchia regimentu regiment arkebuzjerów hetmana wielkiego koronnego Adama Mikołaja Sieniawskiego (-1717) → regiment dragonii Buławy Wielkiej Koronnej (1717-1789) → pułk 2 przedniej straży Buławy Wielkiej Koronnej (1789-1793) ↘ żytomierski pułk lekkokonny
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Regimenty dragonii I Rzeczypospolitej Kategoria:Regimenty jazdy koronnej Kategoria:Regimenty autoramentu cudzoziemskiego Kategoria:Garnizony kresowe Kategoria:Polskie jednostki kawalerii utworzone w 1789