mały|Członkowie ruchu z Berlina, 1930 Wandervogel (pol. Wędrowny ptak) – ruch młodzieżowy, powstały w Niemczech pod koniec XIX wieku. W jego ramach powstały liczne grupy młodzieżowe – byli to pionierzy niemieckiego skautingu, propagujący rozwój patriotyczny poprzez m.in. krajoznawstwo i budowę „nowego porządku”.
Ruch ten odwoływał się do romantycznego buntu przeciw nowoczesności, moralności mieszczańskiej i dotychczasowym autorytetom. Stał on niejako w opozycji do propaństwowego patriotyzmu cesarskich Niemiec i habsburskich Austro-Węgier. Głosił kult przyrody ojczystej, nordyckiego piękna, mitologii germańskiej. Odrzucał on podziały partyjne i klasowe na rzecz stworzenia „wspólnoty ludowej” Niemców.
Zobacz też Wanderbund – luźny związek grup Wandervogel w przedwojennym województwie śląskim Lutnia romantyczna
Bibliografia George L. Mosse: Kryzys ideologii niemieckiej. Rodowód intelektualny Trzeciej Rzeszy. Warszawa 1972, s. 225-248. Ulrich Aufmuth: Die deutsche Wandervogelbewegung unter soziologischem Aspekt. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1979 Hans Blüher: Wandervogel. Geschichte einer Jugendbewegung. dipa, Frankfurt am Main 1976. Werner Helwig: Die Blaue Blume des Wandervogels. Deutscher Spurbuchverlag, Baunach 1998. Walter Laqueur: Young Germany: A History of the German Youth Movement. Transaction Pub, 1984, Peter D. Stachura: The German youth movement, 1900-1945: an interpretative and documentary history. St. Martin’s Press, 1981,
Linki zewnętrzne
Portal obecnych organizacji Wandervogel
Kategoria:Skauting Kategoria:Historia harcerstwa Kategoria:Niemieckie organizacje młodzieżowe