Główny zbiornik wód podziemnych, GZWP – naturalny zbiornik wodny znajdujący się pod powierzchnią ziemi, gromadzący wody podziemne i spełniający szczególne kryteria ilościowe i jakościowe. Główne zbiorniki wód podziemnych mają strategiczne znaczenie w gospodarce wodnej kraju.

Parametry, które musi spełniać GZWP: wydajność studni: > 70 m³/h wydajność ujęcia: > 10 000 m³/dobę liczba zaopatrywanej ludności: > 66 000 czystość wody niewymagająca uzdatniania (lub wymagająca tylko prostego uzdatniania).

Na terenie Polski wytypowano 180 głównych zbiorników wód podziemnych, a spośród nich wyodrębniono 53 najzasobniejsze. Rozpoznawanie i dokumentowanie GZWP należy do zadań państwowej służby hydrogeologicznejArt. 102 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (), której funkcję pełni Państwowy Instytut Geologiczny.

Spis głównych zbiorników wód podziemnych w Polsce Numer zbiornika Nazwa zbiornika Wiek utworów Szacunkowe zasoby dyspozycyjne[tys. m³/dobę] Średnia głębokość ujęć[m] 101 QDM 15 40 102 Zbiornik wyspy Wolin QDM 25 35 103 QM 36 40 104 Zbiornik Sianów QM 36 30 105 Zbornik międzymorenowy Słupsk QM 15 40 106 Dolina kopalna Machowino QK 10 100 107 Pradolina rzeki Łeba Qp 125 5–50 108 Zbiornik międzymorenowy Salino QM 45 10–40 109 Dolina kopalna Żarnowiec QK 14 5–50 110 Pradolina Kaszuby i rzeka Reda QP 194 5–10 111 Subniecka Gdańska Cr 110 150 112 Zbiornik Żuławy Gdańskie QDK 116 5–10 113 Zbiornik międzymorenowy Żukowo QM 33 114 Zbiornik międzymorenowy Maszewo QM 43 10–50 115 Zbiornik międzymorenowy Łupawa QM 30 50 116 Zbiornik międzymorenowy Gołębiewo QM 30 100 117 Zbiornik międzymorenowy Bytów QDM 150 10–50 118 Zbiornik międzymorenowy Polanów QM, Tr 40 10–50 119 QPM 100 10–50 120 Zbiornik międzymorenowy Bobolice QM 113 40 121 Zbiornik międzymorenowy Czersk QM 50 10–50 122 Dolina kopalna Szczecin QK 37,4 60 123 Zbiornik międzymorenowy Stargard-Goleniów QM 83 45 125 Zbiornik międzymorenowy Wałcz-Piła QM 169 65 126 Zbiornik Szczecinek QM, Tr 99 90 127 Subzbiornik Złotów-Piła-Strzelce Krajeńskie Tr 186 100 128 Zbiornik międzymorenowy Ogorzeliny QM 20 50 129 Dolina rzeki dolna Osa QD 80 50–60 130 Zbiornik rzeki dolna Wda QDM 25 5 131 Zbiornik międzymorenowy Chełmno QM 31 10–60 132 Zbiornik międzymorenowy Byszewo QM 12,5 60 133 Zbiornik międzymorenowy Młotkowo QM 12 40 134 Zbiornik Dębno QM, Tr 29 55 135 Zbiornik Barlinek QSM 51,5 50 136 Zbiornik międzymorenowy Dobiegniewo QM 52 50 137 Pradolina Toruń-Eberswalde (Warta) QP 369 40 138 Pradolina Toruń-Eberswalde (Noteć) QP 400 30 139 Dolina kopalna Smogulec-Margonin QPK 30 50 140 Subzbiornik Bydgoszcz Tr 25 65 141 Zbiornik rzeki dolna Wisła QPM 84 40 142 Zbiornik międzymorenowy Inowrocław-Dąbrowa QM 143 Subzbiornik Inowrocław-Gniezno Tr 96 120 144 Dolina kopalna Wielkopolska QK 480 60 145 Dolina kopalna Szamotuły-Duszniki QK 36 40 146 Subzbiornik Jezioro Bytyńskie-Wronki-Trzciel Tr 147 Dolina rzeki Warta (Sieraków-Międzychód) QD 148 Sandr rzeki Pliszka QS 243 35 149 Sandr Krosno-Gubin QSK 187 25 150 Pradolina Warszawa-Berlin (Koło-Odra) QP 456 25–30 151 Zbiornik Turek-Konin-Koło Cr3 240 90 201 QM 10 40 202 Sandr Gołdap QS 17 10 203 Dolina Letniki QD 10 15 204 Zbiornik Żuławy Elbląskie QM 70 80–100 205 Subzbiornik Warmia Tr, Ct 60 150–200 206 Wielkie Jeziora Mazurskie QSM 120 60 207 Zbiornik międzymorenowy Morąg QM 36 60 208 Zbiornik międzymorenowy Biskupiec QM 75 20–30 210 Zbiornik międzymorenowy Iława QM 180 212 Zbiornik międzymorenowy Olsztynek QM 24 30 213 Zbiornik międzymorenowy Olsztyn QM 290 20–50 214 Zbiornik Działdowo QMK 300 100 215 Subniecka Warszawska Tr 250 160 215A Subniecka Warszawska – część centralna Tr 145 180 216 Sandr Kurpie QS 217 Pradolina rzeki Biebrza QP 200 45 218 Pradolina rzeki Supraśl (Jurowce-Wasilków) QP 219 Zbiornik międzymorenowy rzeki Górna Łydynia QM 30 50 220 Pradolina rzeki Środkowa Wisła (Włocławek-Płock) QP 221 Dolina kopalna Wyszków QK 80 100 222 Dolina środkowej Wisły (Warszawa-Puławy) QD 223 Zbiornik międzymorenowy rzeki górny Liwiec QM 224 Subzbiornik Podlasie Tr 15 90 225 Zbiornik międzymorenowy Chotcza-Łanięta QM 60 60 226 Zbiornik Krośniewice-Kutno J3 350 200 301 Pradolina Zasiek-Nowa Sól QPK 91 30 302 Pradolina Barycz-Głogów (W) QP 59 30 303 Pradolina Barycz-Głogów (E) QP 199 60 304 Zbiornik międzymorenowy Zbąszyń QM 19 25 305 Zbiornik międzymorenowy Leszno QM 15 40 306 Zbiornik Wschowa QSM 22 35 307 Sandr Leszno QS 23 25 308 Zbiornik międzymorenowy rzeki Kania QM 14 35 309 Zbiornik międzymorenowy Smoszew-Chwaliszew-Sulmierzyce QM 18 80 310 Dolina kopalna rzeki Ołobok QK 21 60 311 Zbiornik rzeki Prosna QDK 128 30 312 Zbiornik Sieradz Cr3 10 150 314 Pradolina rzeki Odra (Głogów) QPD 80 50–80 315 Zbiornik Chocianów-Gozdnica QSK 292 60 316 Subzbiornik Lubin Tr 50 130 317 Niecka zewnętrznosudecka Bolesławiec Cr3 80 100–200 318 Zbiornik Słup-Legnica QDM 15 15 319 Subzbiornik Prochowice-Środa Śląska Tr 25 65 320 Pradolina rzeki Odra (S Wrocław) QP 250 12 321 Subzbiornik Kąty Wrocławskie-Oława–Brzeg Tr 80 100 322 Zbiornik Oleśnica QMK 60 30–160 323 Subzbiornik rzeki Stobrawa Tr 324 Dolina kopalna Kluczbork QK 20 20 325 Zbiornik Częstochowa (W) J2 120 80 326 Zbiornik Częstochowa (E) J3 1020 160 327 Zbiornik Lubliniec-Myszków T1, 2 312 135 328 Dolina kopalna rzeki Mała Panew QK 156 60 329 Zbiornik Bytom T1, 2 165 60 330 Zbiornik Gliwice T1, 2 113 331 Dolina Kopalna rzeki Górna Kłodnica QK 37 60 332 Subniecka kędzierzyńsko-głubczycka Tr, QK 130 80–120 333 Zbiornik Opole-Zawadzkie T2 200 334 Dolina kopalna rzeki Mała Panew QK 100 70 335 Zbiornik Krapkowice-Strzelce Opolskie T1 50 100–600 336 Niecka opolska Cr3 25 50–80 337 Dolina kopalna Lasy Niemodlińskie QK 25 35 338 Subzbiornik Paczków-Niemodlin Tr 60 80–150 339 Zbiornik Śnieżnik Góry Bialskie Pz 37 10–30 340 Dolina kopalna rzeki Nysa Kłodzka QK 25 10–30 341 Zbiornik Niecka wewnętrznosudecka Kudowa Zdrój-Bystrzyca Kłodzka Cr3 50 80–150 342 Zbiornik Niecka wewnętrznosudecka Krzeszów Cr3 10 180 343 Dolina rzeki Bóbr (Marciszów) QK 50 30 344 PZ 50 5–20 345 Zbiornik Rybnik QDP 8 20–60 346 Zbiornik Pszczyna-Żory QDP 347 Dolina rzeki Górna Wisła QD 13 8 348 Zbiornik warstw Godula (Beskid Śląski) Crf 8,5 60 401 Niecka łódzka Cr1 90 30–800 402 Zbiornik Stryków J3 90 200 403 Zbiornik międzymorenowy Brzeziny-Lipce Reymontowskie QM 2 400 404 Zbiornik Koluszki-Tomaszów J3 350 200 405 Niecka radomska Cr3 820 30–70 406 Zbiornik Niecka lubelska (Lublin) Cr3 1330 85 407 Niecka lubelska (Chełm-Zamość) Cr3 408 Niecka miechowska (NW) Cr3 409 Niecka miechowska (SE) Cr3 410 Zbiornik Opoczno J3 115 < 100 411 Zbiornik Końskie J1 41 < 100 412, 413 Zbiornik Goszczewice-Szydłowiec J1, J2, J3 414 Zbiornik Zagnańsk T1, 2 48 < 100 415 Zbiornik rzeka Górna Kamienna T1, 2 416 Zbiornik Małogoszcz J3 41 < 100 417 Zbiornik Kielce D2, 3 418 Zbiornik Gałęzice-Bolechowice-Borków D2, 3 19 < 100 419 Zbiornik Bodzentyn J3 420 Zbiornik Wierzbica-Ostrowiec D2, 3 421 Zbiornik Włostów D2, 3 12 < 100 422 Zbiornik Romanówka Tr, J3 14 < 100 423 Subzbiornik Staszów Tr 3 30–70 425 Zbiornik Dębica-Stalowa Wola-Rzeszów QDK 140 10-30 426 Dolina kopalna Kolbuszowa QK 428 Dolina kopalna Biłgoraj-Lubaczów QK 429 Dolina Przemyśl QD 430 Dolina rzeki San QD 431 Zbiornik warstw Krosno (Bieszczady) Trf 25 60 432 Dolina rzeki Wisłok QD 22 8 433 Dolina rzeki Wisłoka QD 26 8 434 Dolina rzeki Biała Tarnowska QD 7 6 435 Dolina rzeki Dunajec (Zakliczyn) QD 12 10 436 Zbiornik warstw Istebna (Ciężkowice) Trf, Crf 3,5 60 437 Dolina rzeki Dunajec (Nowy Sącz) QD 37 10 438 Zbiornik warstw Magura (Nowy Sącz) Trf 5 80 439 Zbiornik warstw Magura (Gorce) Trf 23 80 440 Dolina kopalna Nowy Targ Q 86 35 441 Zbiornik Zakopane Tr, T2 10 800 442 Dolina rzeki Stradomka QD 5 6 443 Dolina rzeki Raba QD 11,5 8 444 Dolina rzeki Skawa QD 16,5 8 445 Zbiornik warstw Magura (Babia Góra) Trf 25,5 80 446 Dolina rzeki Soła QD 15 8 447 Zbiornik warstw Godula (Beskid Mały) Crf 8 60 448 Dolina rzeki Biała QD 3 6 450 Dolina rzeki Wisła (Kraków) QD 20 15–30 451 Subzbiornik Bogucice Tr 40 60–200 452 Zbiornik Chrzanów T1, 2 105 453 Zbiornik Biskupi Bór QDK 108 15–35 454 Zbiornik Olkusz-Zawiercie T1, 2 391 100 455 Zbiornik Dąbrowa Górnicza QDK 46 30

Wiek utworów: Q – czwartorzęd, QDP – utwory czwartorzędu w dolinach i pradolinach, QK – utwory czwartorzędu w dolinach kopalnych, QM – utwory czwartorzędu w utworach międzymorenowych, QMK – utwory czwartorzędu w utworach międzymorenowych i w dolinach kopalnych, QP – utwory czwartorzędu w pradolinach, QPK – utwory czwartorzędu w pradolinach i dolinach kopalnych, QS – utwory czwartorzędu w sandrach, QSK – utwory czwartorzędu w sandrach i dolinach kopalnych, QSM – utwory czwartorzędu w sandrach i w utworach międzymorenowych, QD – utwory czwartorzędu w dolinach, QDK – utwory czwartorzędu w dolinach i dolinach kopalnych, QDM – utwory czwartorzędu w dolinach i utworach międzymorenowych, Tr – trzeciorzęd, Trf – trzeciorzęd we fliszu karpackim, J1 – jura dolna, J2 – jura środkowa, J3 – jura górna, T1 – trias dolny, T2 – trias środkowy, Cr – kreda, Cr1 – kreda dolna, Cr3 – kreda górna, Crf – kreda we fliszu karpackim, D2, 3 – dewon, PZ – utwory starsze od dewonu.

Przypisy

Bibliografia

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2006 r. w sprawie przebiegu granic obszarów dorzeczy i regionów wodnych: Wykaz zbiorników wód podziemnych przyporządkowanych do obszarów dorzeczy, ()

Linki zewnętrzne Mapa GZWP w Polsce (Państwowy Instytut Geologiczny)

Kategoria:Hydrogeologia Kategoria:Listy