thumb|Trębacz i żołnierz Brygady Wielkopolskiej 2 Brygada Kawalerii Narodowej (2 Wielkopolska) – brygada jazdy koronnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów autoramentu narodowego.

Formowanie i zmiany organizacyjne Utworzona 30 listopada 1789 z 1 Wielkopolskiej Brygady Kawalerii Narodowej brygadiera Pawła Biernackiego, a jej chorągwiom nadano numery od 13 do 24. Cały czas formalnie należała do Dywizji Wielkopolskiej. Proces rozbudowy i translokacji poszczególnych chorągwi trwał wiele następnych miesięcy. W czerwcu 1790 liczyła 1791 „głów”.

2 Wielkopolską Brygadą KN pisarz polny koronny Kazimierz Rzewuski w raporcie z 9 VIII 1791 podsumował następująco:

Wiosną 1792 roku, w przededniu wojny z Rosją uzyskała swój najwyższy rozwój organizacyjny i liczyła etatowo 1818 ludzi, a faktycznie 1754. W marcu 1792 stacjonowała w Warcie.

Brygada w 1792 liczyła 1748 „głów”, 301 towarzyszy „przytomnych”, 36 towarzyszy przytomnych proszących o dymisję, 35 towarzyszy przytomnych proszących o przejście na towarzyszy „sowitych” i 1748 koni. W 1794 roku w marcu liczyła 1254 „głów” i 1181 koni, w maju 1309 „głów” i 1181 koni a we wrześniu 1147 „głów” i 977 koni. W okresie powstania kościuszkowskiego posiadała na uzbrojeniu 626 karabinów, 1038 pistoletów, 1226 szabel i 678 pik.

Stanowiska Warta, Kozienice (1792), Kościan, Przedbórz (1793), Chęciny, Włodzimierz (listopad 1794), Kowel.

Walki brygady Brygada brała udział w walkach w czasie wojny w obronie Konstytucji 3 maja m.in. w potyczce pod Dubnikami (5 szwadronów) i bitwie pod Dubienką. Walczyła też w insurekcji kościuszkowskiej.

Bitwy i potyczki: pod Zieleńcami (17 czerwca 1792), Dubniki (8 lipca 1792) pod Dubienką (18 lipca 1792) pod Szczekocinami (6 czerwca 1794) obrona Warszawy, Zbaraż pod Racławicami (17/18 sierpnia 1794)

Żołnierze brygady Do jesieni 1789 roku sztab brygad składały się z brygadiera, vicebrygadiera, kwatermistrza, audytora i adiutanta. Nowo uchwalony etat poszerzał sztab brygady o trzech majorów i adiutanta. Zgodnie z prawem ustanowionym 9 października 1789 roku brygadier, vicebrygadier i major mieli być wybierani przez króla spośród przedstawionych mu przez Komisję Wojskową w połowie osób zgodnie ze starszeństwem i zdatnością ze służby czynnej i w połowie spośród rotmistrzów z kawalerii narodowej i rodaków wracających ze służby zagranicznej. Pozostałych oficerów sztabu fortragował brygadier.

Komendanci Paweł Biernacki (od 14 października 1789 – 1794)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Brygady koronne kawalerii narodowej Kategoria:Brygady kawalerii okresu powstania kościuszkowskiego Kategoria:Polskie jednostki kawalerii rozwiązane w 1794 Kategoria:Oddziały Dywizji Wielkopolskiej Kategoria:Polskie jednostki kawalerii utworzone w 1789 Kategoria:Oddziały polskie biorące udział w bitwie pod Racławicami