Adolf Otto Eichmann (ur. 19 marca 1906 w Solingen, zm. 1 czerwca 1962 w Ramli) – niemiecko-austriacki funkcjonariusz nazistowski, zbrodniarz wojenny, skazany za ludobójstwo. Główny koordynator i wykonawca planu ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. Członek organizacji uznanych po wojnie za przestępcze: Schutzstaffel, Sicherheitsdienst i Gestapo. W 1960 roku schwytany w Argentynie przez Mosad, następnie przetransportowany do Izraela, gdzie został skazany na karę śmierci.
Dzieciństwo, rodzina i młodość Urodził się w rodzinie kalwińskiej, należała ona do niewielkiej protestanckiej mniejszości w katolickiej Austrii. Syn Adolfa Karla Eichmanna oraz Marii z domu Schefferling. Miał szczęśliwe i dostatnie dzieciństwo. W 1914 rodzina Eichmannów przeprowadziła się do Linzu w Austrii. Eichmannowie należeli do klasy średniej i byli powszechnie szanowani. Jako dziecko Adolf miał przyjaciół ze sfery burżuazji, a także i Żydów. W domu nie mówiono o polityce. Do znajomych ojca Adolfa należeli: Hugo Kaltenbrunner, ojciec Ernsta Kaltenbrunnera i Andreas Bolek – weteran I wojny światowej. W podzięce za pomoc, jaka została udzielona Bolkowi ze strony rodziny Adolfa, Bolek wspierał rodzinę Eichmannów w latach wielkiego kryzysu.
Matka Eichmanna urodziła pięcioro dzieci, zmarła w wieku 32 lat. Druga żona ojca Adolfa, Maria Zawrzel, zaliczała się do osób bardzo religijnych. Czytanie Biblii w domu było na porządku dziennym. W domu panował porządek i dyscyplina. Eichmann nie wspominał zbyt ciepło swej macochy oraz rodzeństwa przyrodniego.
Maria Zawrzel była spowinowacona z Żydami. W 1943 Eichmann umożliwił córce swojego kuzyna ze strony macochy (zgodnie z ustawami norymberskimi: pół-Żydówce) wyjazd z III Rzeszy do Szwajcarii. W kraju czekałaby ją eksterminacja, którą Adolf Eichmann nadzorował.
W szkole podstawowej i średniej nie należał do prymusów. Nauczycielem historii Eichmanna był dr , którego uczniem w innym czasie był także Adolf Hitler.
Pierwsze kroki w polityce (do 1933) + Kariera Adolfa Eichmanna w SS data stopień uzyskany kwiecień 1932 25x25px|Patki kołnierzowe SS-Mann listopad 1933 25px|Patki kołnierzowe SS-Rottenführer grudzień 1933 25px|Patki kołnierzowe SS-Unterscharführer maj 1934 25px|Patki kołnierzowe SS-Scharführer wrzesień 1935 25px|Patki kołnierzowe SS-Oberscharführer styczeń 1937 25px|Patki kołnierzowe SS-Untersturmführer lipiec 1938 25px|Patki kołnierzowe SS-Obersturmführer styczeń 1939 25px|Patki kołnierzowe SS-Hauptsturmführer sierpień 1940 25px|Patki kołnierzowe SS-Sturmbannführer listopad 1941 25px|Patki kołnierzowe SS-Obersturmbannführer W młodości należał do austriackiego skautingu – Wandervogel, które składało się głównie z prawicowych działaczy i aktywistów paramilitarnych. Za namową swego kolegi-arystokraty wstąpił w 1927 do nacjonalistycznej organizacji Frontkämpfervereinigung Deutsch-Österreichs (Związek Bojowników Frontowych Niemieckiej Austrii) pod przywództwem pułkownika Hermanna von Hiltla. Organizacja ta była skrajnie antysemicka. Tam młody adept nazizmu nauczył się strzelać i maszerować. Wraz z kolegami wyrażali publicznie swe zdanie na temat Żydów, bolszewików i marksistów.
Za namową ojca Adolf próbował studiować inżynierię (elektrotechnika i budowa maszyn), lecz nie ukończył studiów ze względu na brak postępów w nauce. Początkowo pracował w firmie swojego ojca (1925−1927) w miejscu zamieszkania – Linzu. Od 1927 był przedstawicielem handlowym, a później zaopatrzeniowcem. Zajmował się dostawami paliwa do stacji benzynowych. Umiejętność organizacji transportu wykorzystał później w swej działalności. Dużo podróżował po Górnej Austrii. Ostatnim miejscem, gdzie pracował przed zaangażowaniem się w politykę, był Salzburg. Przydział ten był promocją ze strony żydowskiego szefostwa firmy. Adolf był ambitnym, pilnym pracownikiem, cenionym przez swych pracodawców. Znajdował ujście dla swej energii, łącząc pracę umysłową z działalnością w terenie. W dobie kryzysu został zwolniony i zapłacono mu miesięczną pensję za każdy miesiąc z 5 lat pracy. Nie cierpiał na brak funduszy i był jednym z nielicznych aktywistów NSDAP, którzy nie byli przywiązani finansowo do partii.
Ojciec Adolfa, będąc zwolennikiem światopoglądu skrajnie prawicowego i nacjonalistycznego, sprawił, że młody Eichmann polubił się z organizacją narodowych socjalistów. W późnych latach 20. Eichmann czytywał nazistowską prasę m.in. „Linzer Volksstimme” czy mało dostępny w Austrii „Völkischer Beobachter” pod redakcją Alfreda Rosenberga. W kwietniu 1932 wstąpił do austriackiej partii nazistowskiej za namową Ernsta Kaltenbrunnera, który miał wpływ na jego poglądy. W NSDAP Adolf otrzymał numer: 899 895. Zapisał się do austriackiego odłamu SS. Został przydzielony do SS Standarte 37, który operował w Górnej Austrii. Eichmann pracował i udzielał się politycznie. Zawiązywał przyjaźnie, paradował w czarnym mundurze SS, zajmował się obowiązkami dnia powszedniego w Brunatnym Domu (Das Braune Haus). Dzięki posiadaniu motocykla i pasji do motoryzacji został dowódcą (Motorsturmführer) jednostki zmotoryzowanej. W 1933 udał się do Niemiec i zapisał się do niemieckiej SS. Otrzymał numer: 45 326.
Działalność w latach 1933–1938 W sierpniu 1933 Eichmann przybył do Bawarii, gdzie podlegał SS-Sturmbannführerowi Karlowi von Pichlemowi. Działał w sekcji motorowej, przechwytując nazistów uciekających z Austrii do Bawarii. W styczniu 1934 został przeniesiony do Legionu Austriackiego do Dachau pod Monachium. Przechodził szkolenie wojskowe i indoktrynację ideologiczną. Nie ma dowodów, że należał do Totenkopfverbände – załogi obozu koncentracyjnego. We wrześniu wstąpił do SD, która była wtedy mało znaczącą pomocniczą organizacją skupiającą inteligencję. Przechodził kolejne szkolenia, po których został przeniesiony do sekcji masońskiej SD. Ruch nazistowski przybierał na sile – z Hitlerem jako kanclerzem. Gazety takie jak „Der Stürmer” skutecznie szerzyły antysemityzm. Goebbels propagował kolejne pomysły Hitlera. Zakazane zostały małżeństwa mieszane. Żydzi byli stopniowo wyłączani ze społeczeństwa, bojkotowane były ich sklepy. SD powoli rosła w siłę. Eichmann pracował nad indeksem organizacji masońskich. Podjął pracę w muzeum. Jego autorytetami byli kolejno: Grigorij Szwarc-Bostunicz, później Leopold von Mildenstein, który zaoferował Eichmannowi po raz pierwszy pracę w sekcji żydowskiej.
Ożenił się z Czeszką niemieckiego pochodzenia Veroniką Liebl, po trzech latach od zaręczyn. Zamieszkali w jednej z dzielnic Berlina, gdzie stałe dochody i wysoka pozycja społeczna pozwalały im na dostatnie i wygodne życie. Vera nie angażowała się w politykę. Zajmowała się domem i dziećmi.
Edler von Mildenstein wspierał syjonizm, uważając emigrację Żydów do Izraela za rozwiązanie „kwestii żydowskiej” i Eichmann podzielał jego poglądy. Doszkalał się w tej dziedzinie i wkrótce został ekspertem. Wyraził wolę nauki języka hebrajskiego, ale przełożeni odrzucili ten pomysł jako bardzo oryginalny. Jego szefem został dr Franz Six. Zwierzchnikami niższego szczebla byli kolejno: Kuno Schröder, Dieter Wisliceny, Herbert Hagen. 60% załogi SD stanowili ludzie poniżej 36. roku życia. Ten sam odsetek stanowili absolwenci wyższych uczelni. SD zyskiwało na znaczeniu; było coraz lepiej finansowane, ale wciąż nie miało mocy wykonawczej. Rywalizowało z Gestapo, które dysponowało lepszą kartoteką „wrogów Rzeszy”. Obie organizacje jednoczyła opierająca się na teoriach rasowych nienawiść do Żydów. Eichmann w jednym ze swych raportów stwierdził: Żydów łączą i zespalają tylko pieniądze. Byli oni rzekomo w ogólnoświatowym spisku przeciwko rasie aryjskiej.
Eichmann zaczął badać, w jakim tempie można by przeprowadzić przymusową emigrację Żydów do Palestyny lub do innego zacofanego kraju. Spotykał się z żydowskimi agentami działającymi w Palestynie, podróżował do Egiptu, rozmawiał z wielkim muftim Jerozolimy, który był przeciwny osiedlaniu się imigrantów z Europy i wysiedlaniu Palestyńczyków. Eichmann współpracował z organizacjami syjonistycznymi z Rzeszy w celu wybadania szans na wyrzucenie Żydów z kraju i przejęcie ich majątków.
W tym czasie Eichmann opracowywał i rozwijał koncepcję pracownika niemieckiego ministerstwa spraw zagranicznych Franza Rademachera dotyczącą masowego wysiedlenia Żydów do kolonii francuskiej – Madagaskaru.
Od wcielenia Austrii do konferencji w Wannsee Tuż przed Anschlussem Austrii Eichmann wraz z pracownikami swego biura przygotowywał kartotekę wrogów Rzeszy. 12 marca 1938 Wehrmacht przekroczył granicę austriacką. Rozpoczęły się prześladowania tamtejszych Żydów, dotyczące wielu sfer życia publicznego. Plądrowane były żydowskie sklepy, ludzie byli wyrzucani z mieszkań. Wpływowi Żydzi, lewicowi działacze, sympatycy kanclerza Dollfußa wysyłani byli do KL Dachau. Wielu w reakcji na terror i bezprawie popełniło samobójstwo. Wkrótce wdrożone zostały Ustawy norymberskie. W marcu biuro Eichmanna zaczęło działalność na terenie Austrii. Eichmann osobiście wyznaczał, kto miał zostać aresztowany lub wysłany do obozu koncentracyjnego. 40 tys. mieszkań żydowskich zostało przejętych przez nazistów. Eichmann urządził swoje biuro w luksusowym pałacu Rothschildów i przystąpił do akcji.
Jego celem było wyrzucenie Żydów z kraju. Aby uzyskać niezbędne kontakty i ogarnąć mniejszość żydowską, wydobył z więzień żydowskich specjalistów-syjonistów i zmusił ich do współpracy. Jego głównym asystentem został dr Josef Löwenherz, dla którego odmowa współpracy byłaby jednoznaczna ze zsyłką do Dachau. Eichmann zrzeszył związki i organizacje syjonistyczne i zaczął wdrażać pod zwierzchnictwem SD przymusową emigrację Żydów z Austrii.
Dr Franz Six odmówił przeniesienia Eichmanna do rodzinnego Linzu ze względu na dużą liczebność Żydów w Wiedniu i tamtejsze „zapotrzebowanie na pracę” nazistów. Eichmann założył prototypowe Żydowskie Centralne Biuro Emigracyjne. Żydzi byli pozbawiani mienia i zmuszani do emigracji, mając tylko drobne oszczędności. Alternatywą były dla nich cele Gestapo. Eichmann szerzył terror, swym zachowaniem wzbudzał popłoch wśród podlegających mu żydowskich urzędników. Złe rezultaty pracy groziły zsyłką do obozu. Awansował i sprowadził rodzinę do Wiednia. Cieszyła się ona dobrobytem i zamieszkała w reprezentacyjnej dzielnicy miasta. SD zyskiwało znaczne fundusze dzięki przejmowaniu żydowskich majątków i kont bankowych. Ubogi Żyd, by wyemigrować, musiał ponieść koszty tranzytu. Bogatsi Żydzi sponsorowali ubogich za pośrednictwem agencji Eichmanna. On sam popadł w rutynę i często odwiedzał swe placówki w Austrii. Gdy doszły go informacje o niesubordynacji żydowskich kancelistów w Innsbrucku, natychmiast przybył na miejsce. Zwolnił całą załogę, dając im kilka tygodni na opuszczenie Austrii.
W 1938 alianci zachodni wyrazili zgodę na przejęcie przez nazistów części ówczesnej Czechosłowacji. 25 tys. Żydów deportowanych zostało poza Kraj Sudetów (niem. Sudetenland), w głąb Czech. W tym samym roku 16 tys. Żydów zamieszkałych dotychczas w III Rzeszy i posiadających polskie obywatelstwo zostało odstawionych na granicę polsko-niemiecką w Zbąszyniu. Władze polskie zorganizowały tymczasowy obóz dla uchodźców. Młody Żyd z Paryża, Herszel Grynszpan w odpowiedzi na deportację jego rodziców zastrzelił pracownika ambasady niemieckiej we Francji – Ernsta vom Ratha. Dało to pretekst nazistom do rozpoczęcia pogromu na dużą skalę (noc kryształowa). Palone były synagogi i żydowskie przedsiębiorstwa, zamordowano około 100 osób, tysiące aresztowano. Pogromy były na rękę Eichmannowi, ponieważ Żydzi zaczęli szukać ratunku w emigracji. W sumie do listopada 1941 Eichmann zmusił do ucieczki z Rzeszy 128 tys. Żydów. Porzucili oni swe majątki, które przypadły rosnącej w siłę SD. Eichmann i jego wiedeńskie biuro stawiani byli za wzór dla innych urzędów emigracyjnych z Rzeszy.