Edward August SchroederJ. Spyra, Uczony spod Beskidów, s. 94-96; J. Golec, S. Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 2, s. 204. (niem. Eduard August Schroeder) (ur. 25 maja 1852 w Cieszynie, zm. 16 lutego 1928 w CieszynieJ. Spyra, Uczony spod Beskidów, s. 96, podaje, że Schroeder zmarł w swojej kamienicy na Rynku w Cieszynie. Biografický slovník Slezska a severní Moravy. Nová řada pod red. M. Myški, seš. 6 (18), Ostrava 2005, s. 127, podaje, że zmarł w Czeskim Cieszynie.) – niemieckiJ. Spyra, Uczony spod Beskidów, s. 96; J. Golec, S. Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 2, s. 205. prawnik, ekonomista i działacz społeczny, twórca tzw. socjalizmu prawa.
Potomek rodziny, która pod koniec XVIII wieku przeniosła się z Fryzji do monarchii Habsburgów. W Cieszynie osiedlił się jego dziadek, Jan. Eduard August był najstarszym synem kupca Edwarda i Marii z domu Girtler.
Ukończył Szkołę Główną oraz katolickie gimnazjum w Cieszynie, następnie kształcił się w Bawarii i na Węgrzech. W 1874 roku pod pseudonim „Edward August von der Olsa” („Edward August znad Olzy”) wydał tomik wierszy pt. Tropfen aus Mimer. W 1879 roku powrócił do Cieszyna. W listopadzie tego roku w rodzinnym mieście otworzył księgarnię. Później obok księgarni utworzył czytelnię. Zajął się też działalnością wydawniczą (z okazji setnej rocznicy podpisania pokoju cieszyńskiego wydał książkę K. Raddy na ten temat). Inicjator i współorganizator Śląskiej Krajowej Wystawy Przemysłowej i Rolniczej w Cieszynie (1880). Wystawę otworzyło odśpiewanie pieśni Mein Schlesien (Mój Śląsk) autorstwa Schroedera.
Po śmierci ojca, sprzedał księgarnię Jerzemu Kotuli (1883)M. Bogus,Kotulowie i ich działania oświatowe na Śląsku Cieszyńskim w XIX i XX wieku, Ostrava 2006, s. 159. i rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Wiedeńskim. Po zakończeniu studiów, odrzucił propozycję wykładania w Waszyngtonie, i powrócił do Cieszyna. W rodzinnym mieście w 1886 roku otworzył prywatną szkołę handlową. Stała się ona najbardziej znaną cieszyńską prywatną szkołą handlową w tym czasieJ. Spyra, Główne kierunki rozwoju szkolnictwa na Śląsku Cieszyńskim w XIX w. i na początku XX w. w świetle ustawodawstwa i statystyk, w: Książka – biblioteka – szkoła w kulturze Śląska Cieszyńskiego. Materiały z konferencji naukowej Cieszyn 4–5 listopada 1999 pod red. J. Spyry, Cieszyn 2001, s. 215..
Założyciel Towarzystwa Łowieckiego i Rybackiego, członek Rady Miejskiej od 1897 do 1903 roku, Rady Szkolnej oraz Komory Handlowej i Przemysłowej w Opawie. Dyrektor cieszyńskiego banku Towarzystwa Gospodarczego (Gewerbe-Verein).
Cały czas prowadził działalność naukową, której owocem było kilkanaście książek. Jedna z nich, Prawo wolności (Das Recht der Freiheit), została przetłumaczona m.in. na język angielski i japoński. Wywarła wpływ na poglądy Woodrowa WilsonaJ. Spyra, Uczony spod Beskidów, s. 95.. Eduard August Schroeder był członkiem Międzynarodowego Zjednoczenia Porównawczej Nauki o Prawie i Gospodarce ludowej.
Z pochodzenia Niemiec, atakowany przez część polskich publicystów (m.in. w „Gwiazdce Cieszyńskiej”), podkreślał swoisty charakter Śląska Cieszyńskiego, związany z niemiecką kulturą, aczkolwiek od niej różny. Po upadku Austro-Węgier głosił hasło „Śląsk dla Ślązaków”. Swoje przekonania zawarł w broszurze Memoriał na temat samostanowienia cieszyńskiego kraju wydanej w 1919 roku.
Publikacje Tropfen aus Mimer (1874) - tomik wierszy Dzieciątko (Christkindl) (1879) Przedsiębiorstwo i zysk przedsiębiorcy (Das Unternehmen und der Unternehmergewinn von historischen, theoretischen und praktischen Standpunkt) (1884) Nauka o gospodarstwie ludowym (Die Volkswirtschaftslehre) (1885) - w drugim wydaniu książka ukazała się pod tytułem Ekonomia polityczna (Die politische Ökonomie) Prawo w błędnym rozumieniu (Das Recht im Irrenwesen) (1890) Prawo w porządku rodzajowym (Das Recht in der geschlechtlichen Ordnung) (1893) Prawo gospodarki (Das Recht der Wirtschaft) (1896) Prawo wolności (Das Recht der Freiheit) (1901) Zur Bezeichnung pommerscher Münztypen des 16. und 17. Jahrhunderts (1913) Memoriał na temat prawa samostanowienia cieszyńskiego kraju (Denkschrift zum Selbstbestimmungsrechte des Teschner Landes) (1919)
Przypisy
Bibliografia Biografický slovník Slezska a severní Moravy. Nová řada pod red. M. Myški, seš. 6 (18), Ostrava 2005, s. 127. Golec J., Bojda S., Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 2, Cieszyn 1995, s. 204-205. Spyra J., Uczony spod Beskidów, "Kalendarz Cieszyński 1991", Cieszyn 1990, s. 94-96.
Kategoria:Ludzie urodzeni w Cieszynie Kategoria:Niemieccy przedstawiciele nauk prawnych Kategoria:Urodzeni w 1852 Kategoria:Zmarli w 1928