Wybory parlamentarne we Włoszech w 2008 roku

Wybory parlamentarne we Włoszech w 2008 roku odbyły się w dniach 13 (8:00–22:00) i 14 kwietnia (7:00–15:00). Wraz z nimi przeprowadzane zostały wybory samorządowe w dwóch regionach i szeregu innych jednostek terytorialnych. Były to wybory przedterminowe, przeprowadzone po nieudanym głosowaniu nad wotum zaufania dla centrolewicowego rządu Romano Prodiego. W ich wyniku wybrano członków Izby Deputowanych i Senatu XVI kadencji. Wybory zakończyły się zwycięstwem federacyjnego Ludu Wolności i jego koalicjantów, co skutkowało powołaniem gabinetu Silvia Berlusconiego.

Przemiany polityczne we Włoszech i kryzys polityczny Wybory parlamentarne w 2006 przy zmienionej ordynacji, likwidującej okręgu jednomandatowe, wygrała wielopartyjna centrolewicowa koalicja Unia, pokonując skupioną wokół rządzącej koalicji Dom Wolności. Lewica dzięki zapisom ordynacji uzyskała stabilną większość w Izbie Deputowanych, natomiast oba bloki dysponowały bardzo zbliżoną liczbą głosów w Senacie XV kadencji. Stanowiąca zaplecze rządu Romano Prodiego Unia skupiała ugrupowania komunistyczne, socjaldemokratyczne, liberalne i chadeckie, łącznie aż 9 wchodzących w jej skład partii było reprezentowanych przez co najmniej 10 parlamentarzystów.

W 2007 po obu stronach doszło do istotnych zmian w układzie partyjnym. Prawica jesienią przeprowadzała akcję antyrządową, w jej trakcie w ciągu trzech dni stronnicy byłego premiera zebrali około 7 milionów podpisów pod petycją ustąpienia premiera i przedterminowych wyborów parlamentarnych. W ramach procesu jednoczenia różnych ugrupowań Forza Italia i Sojusz Narodowy powołały federacyjny Lud Wolności. Również centrolewica przechodziła proces zjednoczeniowy – kilka stronnictw w tym współpracujące od lat w ramach Drzewa Oliwnego partie Demokracja to Wolność i Demokraci Lewicy współtworzyły Partię Demokratyczną. Zakończyły tym samym działalność oba bloki z wyborów w 2006 – zarówno Unia, jak i Dom Wolności.

Rząd Romano Prodiego znalazł się w kryzysie na początku 2008. Ustąpił wówczas z niego minister sprawiedliwości Clemente Mastella, gdy ujawniono, iż razem z żoną znalazł się wśród osób zamieszanych w skandal korupcyjny w publicznej służbie zdrowia w regionie Kampania. Jego chadecka partia Popolari-UDEUR opuściła natomiast koalicję rządową.

Jeszcze w styczniu tego samego roku gabinet nie uzyskał wotum zaufania w Senacie (wynikiem głosów 161 do 156), co doprowadziło do dymisji premiera. 6 lutego 2008 prezydent Włoch Giorgio Napolitano podpisał dekret o rozwiązaniu obu izb parlamentu. Dekret o przedterminowych wyborach zakończył trwający przez dwa tygodnie kryzys polityczny.

Ordynacja wyborcza Większość spośród 630 posłów do Izby Deputowanych została wybrana w wielomandatowych okręgach wyborczych odpowiadających regionowi lub jego części, 1 poseł został wybrany w okręgu wyborczym utworzonym w regionie Dolina Aosty, a 12 w czterech większościowych okręgach dla Włochów mieszkających poza granicami kraju. Ordynacja do Senatu przewidywała wybór większości spośród 315 senatorów w wielomandatowych okręgach wyborczych utworzonych w 18 regionach. 7 senatorów wybrano w okręgach jednomandatowych w Trydencie-Górnej Adydze, 1 w Dolinie Aosty, a 6 w czterech większościowych okręgach dla Włochów mieszkających poza granicami kraju. W przypadku wyborów proporcjonalnych obowiązywały progi wyborcze.

Kampania wyborcza Centroprawica skupiła się wokół byłego premiera Silvia Berlusconiego z Forza Italia i jego wieloletniego sojusznika Gianfranca Finiego z Sojuszu Narodowego. Obie te partie stały się głównymi uczestnikami Ludu Wolności. Poza nimi PdL zasiliła grupa średnich i małych ugrupowań, wśród nich Chrześcijańska Demokracja dla Autonomii, Nowa Włoska Partia Socjalistyczna, Liberalni Demokraci, Liberalni Reformatorzy, Włoska Partia Republikańska, Akcja Socjalna, Partia Emerytów, Liberalni Ludowcy i Włosi w Świecie. Umowy o blokowaniu list z PdL podpisały natomiast Liga Północna i Ruch dla Autonomii, startujące odpowiednio w północnych i południowych regionach. 5 marca 2008 Silvio Berlusconi, wystawiony jako kandydat na premiera, ogłosił, że startuje po raz ostatni.

Partia Demokratyczna zawiązała blok wyborczy z Włochami Wartości Antonio Di Pietro. Z kolei na listach PD znaleźli się przedstawiciele zachowującego pewną autonomię Europejskiego Ruchu Republikańskiego i Włoskich Radykałów minister Emmy Bonino. Liderem koalicji został przywódca demokratów Walter Veltroni. Urzędujący premier Romano Prodi zapowiedział zakończenie kariery politycznej i nie kandydował do parlamentu.

Dotychczasowi sojusznicy centroprawicy, Unia Chrześcijańskich Demokratów i Centrum, zawiązali tym razem własną koalicję wyborczą pod nazwą Unia Centrum, współtworzoną też przez Białą Różę i parę mniejszych ugrupowań chadeckich.

Lewicowe partie wchodzące w skład dawnej Unii, tj. Odrodzenie Komunistyczne, Partia Komunistów Włoskich, Demokratyczna Lewica i Federacja Zielonych, powołały blok Lewica-Tęcza.

Odrębne listy wystawiły też Prawica wspólnie z Trójkolorowym Płomieniem oraz nowo powstała Partia Socjalistyczna. W wyborach nie wystartowały Popolari-UDEUR i PSDI.

Sondaże z drugiej połowy marca 2008 przewidywały uzyskanie przez koalicję PdL-LN-MpA 43,3–46% głosów, PD–IdV 35,5–39,1% głosów, Lewicę-Tęczę 6,0–7,8% głosów, UdC 5,1–7,7% głosów, Prawicę 2,0–4,0% głosów, PS 0,7–2,3% głosów. Sondaże z ostatnich dni kampanii dawały 5–8% przewagi Ludowi Wolności i jego sojusznikom w 630-osobowej Izbie Deputowanych, przewidując zarazem równowagę w przyszłym 315-osobowym Senacie.

Wyniki do Izby Deputowanych Wyniki w regionach Włoch Kandydat na premieraLista wyborczaGłosy%Miejsca Silvio BerlusconiLud Wolności13 629 46437,388272Liga Północna3 024 5438,29760Ruch dla Autonomii410 4991,1268 Walter VeltroniPartia Demokratyczna12 095 30633,174211Włochy Wartości1 594 0244,37128 Pier Ferdinando CasiniUnia Centrum2 050 2295,62436 Fausto Bertinotti Lewica-Tęcza1 124 2983,084 – Daniela SantanchèPrawica-Trójkolorowy Płomień884 9612,428 – Enrico BoselliPartia Socjalistyczna355 4950,975 – Marco FerrandoKomunistyczna Partia Pracujących208 2960,571 – Flavia D’AngeliKrytyczna Lewica168 9160,459 – Siegfried BruggerSVP147 7180,4052 Giuliano FerraraAssociazione difesa della vita Aborto? No grazie135 5350,371 – Stefano MontanariPer il Bene Comune119 5690,327 – Roberto FioreForza Nuova109 6990,298 – Stefano De LucaWłoska Partia Liberalna104 0530,284 – Bruno De VitaUnia Demokratyczna na rzecz Konsumentów91 1060,25 – Renzo RabellinoNo Euro66 8350,183 – Giorgio VidoLiga Veneta Repubblica31 3530,086 –Die Freiheitlichen28 3400,077 – Sergio RiboldiMovimento Europeo Diversabili Associati16 4830,045 – Giacomo SannaPartito Sardo d’Azione14 8600,04 – Eva RossiLega per l’Autonomia Alleanza Lombarda Lega Pensionati13 9920,038 – Andreas PoderUnia na rzecz Południowego Tyrolu12 9810,035 – Bustianu CumpostuSardigna Natzione71760,019 – Gianfranco VestutoLega Sud43990,011 – Carlo CoviL’intesa Veneta23880,006 – Fabiana StefanoniPartia Alternatywy Komunistycznej19930,005 – Luigi FerranteIl Loto17970 004 – Antonio PiarulliMovimento Politico Pensiero Azione9460,002 –Razem36 457 254100617

thumb|left|300px|Wygrane w regionach

Dolina Aosty Lista wyborczaGłosy%MiejscaAutonomia Wolność Demokracja29 31139,121Vallée d’Aoste Autonomie Progrès Fédéralisme28 34937,84 –Lud Wolności13 87718,52 –Liga Północna23223,10 –Akcja Socjalna10661,42 –Razem74 9251001

Zagranica Lista wyborczaMiejscaPartia Demokratyczna6Lud Wolności4Ruch Stowarzyszeniowy Włochów Zagranicą2Razem12

Senat Wyniki w regionach Włoch Lista wyborczaGłosy%MiejscaLud Wolności12 510 30638,174141Liga Północna2 642 1678,06225Ruch dla Autonomii355 0761,0832Partia Demokratyczna11 042 32533,695116Włochy Wartości1 414 1184,31514Unia Centrum1 866 2945,6943Lewica-Tęcza1 053 1543,213 –Prawica-Trójkolorowy Płomień687 2112,096 –Partia Socjalistyczna284 4280,867 –Komunistyczna Partia Pracujących180 4540,55 –Krytyczna Lewica136 3960,416 –Per il Bene Comune105 9370,323 –Włoska Partia Liberalna100 7210,307 –Nowa Siła85 6300,261 –Unia Demokratyczna na rzecz Konsumentów77 7250,237 –No Euro49 4760,15 –Liga Veneta Repubblica47 6770,145 –Lega per l’Autonomia Alleanza Lombarda Lega Pensionati45 6220,139 –Movimento Europeo Diversabili Associati20 0290,061 –Partito Sardo d’Azione15 2920,046 –Popolari Uniti12 3880,037 –Włoska Partia Komunistyczna Marksistowsko-Leninowska80780,024 –Lega Sud71190,021 –Sardigna Natzione69660,021 –Fronte Indipendentista Lombardia52490,016 –L’intesa Veneta42750,013 –Partito del Sud – Alleanza Meridionale37360,011 –Sud Libero17760,005 –Movimento Politico Pensiero Azione16020,004 –Razem301

Dolina Aosty Lista wyborczaGłosy%MiejscaVallée d’Aoste29 18641,391Autonomia Wolność Demokracja26 37537,4 –Lud Wolności12 16617,25 –Liga Północna20812,95 –Akcja Socjalna7121,01 –Razem70 5201001

Trydent-Górna Adyga Lista wyborczaGłosy%MiejscaLud Wolności (w tym Liga Północna) 156 318 28,193 3Jeden z trzech mandatów Ludu Wolności w Trydencie-Górnej Adydze przypadł kandydatowi Ligi Północnej.SVP-IplA 153 965 27,769 2SVP 98 947 17,845 2Lewica-Tęcza 39 981 7,210 –Unia Centrum 32 548 5,870 –Die Freiheitlichen 24 770 4,467 –Partia Demokratyczna 19 252 3,471 –Prawica-Trójkolorowy Płomień 16 474 2,971 –Unia na rzecz Południowego Tyrolu 11 820 2,131 –Partia Socjalistyczna 374 0,067Razem554 4497

Zagranica Lista wyborczaMiejscaLud Wolności3Partia Demokratyczna2Ruch Stowarzyszeniowy Włochów Zagranicą1Razem6

Łączny podział mandatów KoalicjaLista wyborczaIzba DeputowanychSenat PdL – LN – MpA Lud Wolności 276 147Liga Północna6025Ruch dla Autonomii82Koalicja razem344174 PD – IdV Partia Demokratyczna 217 118Włochy Wartości2914SVP-IplA – 2Autonomia Wolność Demokracja10Koalicja razem247134 –Unia Centrum363 –SVP22 –Ruch Stowarzyszeniowy Włochów Zagranicą11 –Vallée d’Aoste01Razem630315

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:2008 we Włoszech 2008 Włochy