Huta Szkła „Niemen” (biał. Шклозавод «Нёман») – huta szkła w Brzozówce na Białorusi.
Historia mały|lewo|Huta w czasach II Rzeczypospolitej Swoją genezę wywodzi od założonej przez Zenona Łęskiego w 1883 w Ustroniu koło Nowogródka huty szkła butelkowego, którą w 1891–1903 dzierżawiła spółka i Juliusz Stolle (tzw. „Stara huta”). W 1894 w pobliżu Brzozówki wspólnicy budowali tzw. „Nową Hutę”, a w 1898 wykupili zadłużoną konkurencyjną hutę w Brzozówce, założoną przez spółkę Bonner, Kapliński i Trubowicz. Od 1909 stanowiły one własność Juliusza Stolle. „Nowa Huta” została zniszczona przez wojska rosyjskie w 1915.
W okresie II Rzeczypospolitej w 1923 huta w Brzozówce została przekształcona w spółkę akcyjnąGazeta Bankowa R.3 (1923) nr 19 .. Do 1939 roku była to najsłynniejsza polska huta szkła użytkowego i artystycznego – w tym czasie działała pod firmą Huty Szklane Juliusza Stolle Niemen S.A.Stopa M., Szkło znad Niemna, Gazeta.pl, 7 stycznia 2006 [dostęp 2008-02-09]. Dyrektorem technicznym był Feliks Stolle. mały|lewo|Wizyta prezydenta Ignacego Mościckiego w 1929 W dwudziestoleciu międzywojennym huta „Niemen” była największym polskim producentem i eksporterem szkła prasowanego i dmuchanego do krajów Europy (m.in. Holandia, Francja), Ameryki Północnej (Kanada), Ameryki Południowej (Argentyna), Afryki i Bliskiego Wschodu (m.in. Palestyna, Syria)Józef Żmigrodzki – „Nowogródek i okolice”, wyd. 3, 1931 pawet.net.. W latach 1930–1932 wyroby huty „Niemen” stanowiły od 2,9% do 3,9% krajowej produkcji obliczonej w tonach. W obrotach zagranicznych polskiego przemysłu szklarskiego udział wytwórni wynosił: w 1930 roku 21%, 1931 – 20%, 1932 -19,7% przy czym utrzymywano monopol na galanterię szklanąProf. dr hab. Paweł Banaś, Szkło Huty „Niemen”, Muzeum Mazowieckie w Płocku, 1984.. Zatrudnienie wynosiło wówczas blisko 750 osób. W 1929 roku hutę zwiedził prezydent Ignacy Mościcki.
W 1935 w hucie odlano z błękitnego szkła urnę, w której w mauzoleum na cmentarzu Na Rossie w Wilnie złożono serce Józefa Piłsudskiego. Urnę wykonał zakładowy majster Edmund MiatkowskiWedług niektórych źródeł urnę wykonał majster Mieczysław Miatkowski, ale mogą być to informacje nieścisłe..
Współcześnie wyroby huty, zwłaszcza z lat 1921–1939, utrzymane w stylu art déco, cenione są na rynku antykwarycznym.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne zdjęcie satelitarne Google Maps Huta Niemen i art deco, Huta nad Niemnem
Kategoria:Przedsiębiorstwa na Białorusi Kategoria:Gospodarka zaboru rosyjskiego Kategoria:Huty szkła II Rzeczypospolitej Kategoria:Rejon lidzki Kategoria:Brzozówka (obwód grodzieński)