thumb|Feldmarszałek Michaił Kutuzow na obrazie R.M. Wolkowa Order Kutuzowa () – order wojskowy Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Został ustanowiony dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR 29 lipca 1942 roku najpierw jako order mający dwie klasy. 8 stycznia 1943 roku ustanowiono trzecią klasę tego orderu. Jednocześnie zatwierdzono jego statut i opis. Później jeszcze kilkakrotnie wprowadzono do niego poprawki.
Zasady nadawania Order Kutuzowa ma trzy klasy. Był nadawany przez Prezydium Rady Najwyższej ZSRR: I klasy – dowódcom związków operacyjnych – frontów i armii, ich zastępcom i szefom sztabów; II klasy – dowódcom związków taktycznych – korpusów, dywizji, brygad i szefom sztabów tych jednostek; III klasy – dowódcom pułków, batalionów, kompanii i szefom sztabów pułków.
Nadawano je za: umiejętne przygotowanie i kierowanie dużą operacją wojskową lub bojem, w wyniku których, współdziałając ze wszystkimi rodzajami broni, zadano przeciwnikowi duże straty; umiejętne działania w obronie oraz podczas wymuszonego odwrotu polegające na zadaniu przeciwnikowi dużych strat w sile żywej i sprzęcie oraz zajęciu dogodnych rubieży do obrony i kontrnatarcia; mistrzowskie dowodzenie w okrążeniu i w innych trudnych sytuacjach w walce z przeważającymi siłami przeciwnika prowadzące do wyprowadzenia wojsk przy najmniejszych stratach własnych; umiejętną organizację pościgu za wycofującym się przeciwnikiem, zniszczenie jego siły żywej i sprzętu oraz za szybką likwidację okrążonych sił przeciwnika; śmiałe wyjście na linie komunikacyjne przeciwnika, zniszczenie jego baz i tyłowych garnizonów.
Order ten zaczęto nadawać w początku 1943 roku. Pierwszymi odznaczonymi byli m.in.: gen. por. Iwan Gałanin, gen. armii Iwan Tiuleniew, gen. płk Maksim Purkajew, gen. por. Gieorgij Zacharow, gen. por. Michaił MalininУказ Президиума Верховного Совета z 27.08.1943. Niektórzy dowódcy otrzymali order kilkakrotnie.
Łącznie w ZSRR nadano orderów: I klasy – 675 II klasy – 3326 III klasy – 3328
Orderem tym uhonorowano także ponad 1570 jednostek i związków taktycznych Armii Czerwonej, niektóre sowieckie uczelnie wojskowe a także niektóre jednostki Ludowego Wojska Polskiego: 1 Warszawska Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki – Orderem Kutuzowa II klasy; 1 Warszawska Brygada Artylerii Ciężkiej im. Józefa Bema – Orderem Kutuzowa II klasy; 3 Warszawska Brygada Artylerii Haubic – Orderem Kutuzowa II klasy; 5 Pomorska Brygada Artylerii Ciężkiej – Orderem Kutuzowa II klasy; 1 Warszawska Brygada Saperów – Orderem Kutuzowa II klasy; 13 Warszawski Pułk Artylerii Pancernej – Orderem Kutuzowa III klasy; 4 Pomorski Samodzielny Pułk Czołgów Ciężkich – Orderem Kutuzowa III klasy.
Osoby odznaczone Orderem
Jednostki wojskowe odznaczone Orderem
Opis odznaki Order I klasy został wykonany ze złota, w postaci pięcioramiennej, wielopromiennej gwiazdy, między ramionami której znajdują się pęki srebrnych promieni. W centrum umieszczono okrągłą tarczę pokrytą białą emalią ze złotym wieńcem laurowym na obrzeżach. W środku tarczy na tle kremlowskich baszt jest wykonane ze złota popiersie feldmarszałka Michaiła Kutuzowa. Wokół niego na białej wstędze znajduje się złoty napis: ΜИХАИЛ КУТУЗОВ (pol. "Michaił Kutuzow"). Order II i III klasy był wykonany ze srebra. Ponadto order III klasy miał mniejszą średnicę.
Wstążki do orderu: I klasy – ciemnoniebieska z szerokim pomarańczowym paskiem pośrodku; II klasy – ciemnoniebieska z dwoma wąskimi pomarańczowymi paskami po bokach; III klasy – ciemnoniebieska z dwoma wąskimi paskami po bokach i jednym pośrodku koloru pomarańczowego.
Odznaka orderu (awers)150px|centerKlasa I150px|centerKlasa II150px|centerKlasa IIIBaretki orderucenterKlasa IcenterKlasa IIcenterKlasa III
Przypisy
Bibliografia
Указ Президиума Верховного Совета СССР «Об учреждении военных орденов: Ордена Суворова, первой, второй и третьей степени, Ордена Кутузова, первой и второй степени и Ордена Александра Невского» от 20 июля 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 5 августа (№ 30 (189)). — С. 1.
Kategoria:Odznaczenia wojskowe ZSRR