Skylaks z Kariandy () – grecki podróżnik i żeglarz pochodzący z Karii, żyjący w VI w. p.n.e.

Około roku 515 p.n.e. król perski Dariusz I wysłał Skylaksa do Indii w celu zbadania biegu rzeki Indus. Wyprawa rozpoczęła się w Gandharze, najprawdopodobniej gdzieś w dolinie rzeki Kabul. Płynąc rzeką Indus, na wschód, Skylaks i jego załoga dotarli do Oceanu Indyjskiego, a potem aż do Morza Czerwonego. Wyprawa trwała trzydzieści miesięcy i poprzedzała atak Dariusza na Indie: Przeważną część Azji odkrył Dariusz, który chciał się dowiedzieć, gdzie wpada do morza rzeka Indus, co to jedyna ze wszystkich rzek prócz Nilu zawiera krokodyle; dlatego między innymi, którym ufał, że powiedzą prawdę, wysłał z flotą także Skylaksa z Karyandy. Ci więc ruszyli z miasta Kaspatyros i krainy paktyickiej i płynęli w dół rzeki ku wschodowi i słońca wzejściu aż do morza; potem żeglowali przez morze na zachód i w trzydziestym miesiącu przybyli na to miejsce, skąd egipski król wysłał był Fenicjan, o których przedtem mówiłem, celem opłynięcia Libii. Gdy zatem oni objechali Azję, podbił Dariusz Indów i stał się panem tego morza." tekst pol. w tłumaczeniu S. Hammera; tekst gr.; tekst ang..

Skylaksowi przypisuje się również przepłynięcie Morza Śródziemnego i Czarnego od cieśniny Gibraltarskiej do Ceuty i Tangeru. Spisana przez niego relacja z tej podróży (periplus, dosł. „opłynięcie”) jest najstarszym zachowanym greckim przewodnikiem żeglarskim. Wymienia w nim kolejno nazwy najważniejszych krain, miast, rzek, gór, zatok, cieśnin, wysp, podaje odległości między nimi a także opisuje zamieszkujące te krainy ludy.

Bożena Gierek uważa, że Periplus, napisany ok. 600 p.n.e., zaginął, a znamy jedynie jego fragmenty cytowane w pracach Awienusa, Herodota i Strabona.

Obok pracy Herodota jest to podstawowe źródło o najstarszym podziale plemiennym Italii, Bałkanów, Anatolii, wybrzeży Morza Czarnego i północnej Afryki. Na szczególną uwagę zasługuje w nim najstarszy opis Kartaginy.

Skylaksa wspomina też StrabonStrabon 12, 4, 8 (ang.) opisując Bitynię oraz 13, 1, 4 (ang.) opisując Abydos (Azja Mniejsza); w 14, 2, 20 nazywa go "dawnym pisarzem" (Σκύλαξ ὁ παλαιὸς συγγραφεύς).

Przypisy

Bibliografia

Geografia antyczna, M. S. Bodnarski, PWN, Warszawa 1957.

Kategoria:Geografowie starożytnej Grecji Kategoria:Podróżnicy i odkrywcy starożytnej Grecji