thumb|240px|Hologram na banknocie o nominale 50 euro thumb|240px|Hologram potwierdzający oryginalność produktu
Hologram – zapis fotograficzny na nośniku przynajmniej dwufalowego obrazu interferencyjnego, który w odczycie daje dwa niezależne od siebie obrazy przestrzenne 3D (trójwymiarowe).
Klasyfikacja hologramów W zależności od zastosowanych przybliżeń przy opisie rozkładów amplitudy zespolonej pola fali przedmiotowej w obszarze rejestracji na płycie holograficznej, wyróżnia się: hologramy zrealizowane w płaszczyźnie obrazu (płytka holograficzna znajduje się w tak niewielkiej odległości od obiektu lub obrazu, że rozkład amplitudy zespolonej na powierzchni płyty jest z dokładnością do stałego przesunięcia fazowego taki sam jak w przedmiocie lub jego obrazie); hologramy Fresnela – gdy położenie płyty holograficznej względem przedmiotu oraz rozmiary poprzeczne przedmiotu i obrazu rejestracji h. spełniają warunek stosowalności przybliżenia F do wyznaczenia pola falowego w płaszczyźnie rejestracji; hologramy Fraunhofera – gdy położenie płyty holograficznej względem przedmiotu oraz rozmiary poprzeczne przedmiotu i obrazu rejestracji h. małych cząstek spełniają warunek stosowalności przybliżenia Fr do wyznaczenia pola falowego w płaszczyźnie rejestracji; hologramy Fouriera – gdy rejestracji podlega widmo przedmiotu, stosowane w układach przetwarzania sygnałów optycznych (funkcje filtrów częstotliwości optycznych); hologramy quasifourierowskie – gdy punktowe źródło odniesienia znajduje się w tej samej płaszczyźnie co przedmiot i w jego pobliżu (soczewka realizująca przekształcenie Fouriera; hologramy w odległości ogniskowej od soczewki); bezsoczewkowe hologramy Fouriera (jw. bez soczewki). Ze względu na parametr transmisji przezrocza holograficznego, który w procesie odtwarzania wpływa na parametry fali odtwarzającej: hologramy fazowe hologramy amplitudowe hologramy amplitudowo-fazowe. Ze względu na stosunek grubości warstwy światłoczułej W do okresu przestrzennego zarejestrowanych na hologramy prążków interferencyjnych: hologramy płaskie (w<<Λ), hologramy objętościowe (w>>Λ), hologramy dynamiczne. Ze względu na typ wiązki odniesienia: hologramy odtwarzane w fali spójnej; hologramy odtwarzane w fali niespójnej. Ze względu na liczbę ekspozycji: hologramy jednoekspozycyjne, hologramy dwuekspozycyjne, hologramy wieloekspozycyjne.
Zastosowanie hologramów w procesie przetwarzania i gromadzenia informacji Funkcje filtrów częstotliwości przestrzennych. Elementy o dużej pojemności informacji. Rozpoznawanie symboli, kształtów, podobieństwa. Zwielokrotnienie obrazów; umożliwiają zapis informacji dwu- i trójwymiarowych. Funkcje poprawy jakości odwzorowania układów optycznych. Tworzenie z dużym powiększeniem obrazów 3D cząstek różnych substancji. Hologramy dynamiczne stosowane jako symulatory lotu. Zastosowanie w metrologii i interferometrii. Możliwość wykonywania zdjęć ultraszybkich.
Zastosowanie hologramów w zabezpieczeniach Hologramy, jako naklejki samoprzylepne lub na foliach metalizowanych nanoszonych technologią hot- lub cold-stampingu z indywidualnym wzorem, stosowane są jako istotne zabezpieczenia oryginalnych produktów, m.in. zabezpieczenia druku, w tym też banknotów, przed próbami fałszowania. Indywidualne hologramy są rejestrowane w międzynarodowym rejestrze hologramów. Najstarszą polską firmą produkującą zabezpieczenia holograficzne od 1994 roku jest Stigma z Warszawy.
Podstawowe konfiguracje do wykonywania hologramów 300px|thumb|right|Konfiguracje do wykonywania hologramów Ze względu na wzajemne usytuowanie źródła wiązki odniesienia R, obiektu O i ośrodka światłoczułego H, mamy trzy typy układów holografów: HG – układ współosiowy (hologram Gabora), układ. gaborowski (od nazwy fizyka Dennisa Gabora) powstaje, gdy płyta holograficzna, obiekt i źródło wiązki odniesienia umieszczone są wzdłuż jednej prostej, więc wiązka przedmiotowa i wiązka odniesienia biegną współosiowo. HL-U – układ z boczną wiązką odniesienia (hologram Leitha-Upatnieksa) powstaje, gdy kierunki propagacji fali przedmiotowej i fali odniesienia tworzą ze sobą pewien kąt, lecz do płyty holograficznej dochodzą z tej samej strony HD – układ z wiązkami przeciwsobnymi (hologram Denisiuka) powstaje, gdy wiązki przedmiotowa i odniesienia docierają do ośrodka rejestrującego z przeciwnych stron.
Zobacz też holografia
Przypisy
Linki zewnętrzne Przykłady hologramów
Kategoria:Optyka Kategoria:Nośniki danych Kategoria:Rzeczywistość wirtualna