Jakub Barner (łac. Jacobus Barner, niem. Jacob Barner), pseud. Philiatrus / Philiater (ur. w 11 października 1640 w Elblągu, zm. w 26 października 1683 tamże) – polski jatrochemik, lekarz i filozof. Autor książki Chymia philosophica, która zyskała opinię jednego z najlepszych podręczników chemii.
Życiorys Barner urodził się w 1640 r. w Elblągu będącym wówczas polskim miastem. Z początku uczył się w Gdańskim Gimnazjum Akademickim. Do około 1665 roku studiował na Uniwersytecie Lipskim, gdzie miał obronić doktorat z filozofii oraz medycynyCh.G. Jocher, Allgemeines Gelehrten Lexicon, Lipsk, s. 795. Pod patronatem prof. anatomii Antonio Manzettiego 11 sierpnia 1670 r. obronił doktorat z filozofii oraz medycyny na Uniwersytecie w Padwie. Edukować miał się również w Wittenberdze, Frankfurcie, Bolonii, Wenecji i w Kilonii, dyplomy lekarskie zdobywać w Montpellier.
W ciągu życia podróżował po Europie (m.in. zawędrował do Niemiec i Włoch), próbując nawiązać kontakt z ludźmi podającymi się za posiadaczy kamienia filozoficznego i . W trakcie podróży wykładał chemię m.in. na Uniwersytecie Padewskim, zyskał nominację od księcia Christiana Albrechta na stanowisko profesora Uniwersytetu w Kilonii, jednak nie podjął tam profesury, wybierając Uniwersytet Augsburdzki. Od 1672 roku był członkiem honorowym Collegium Medicum Uniwersytetu w Augsburgu. Barner pracował jako lekarz miejski, za zasługi w tej dziedzinie zyskał tytuł Medicus Regius od królów polskich Michała Korbuta Wiśniowieckiego i Jana III Sobieskiego.
Barner był blisko związany z wieloma uczonymi tych czasów, wymieniał korespondencję m.in. z Marcello Malpighim, czy Janem Heweliuszem.
Zmarł w 1683 roku w Elblągu. Niektóre źródła podawały inne jego daty śmierci: 1684, 1686 bądź 1709, Chemisch-pharmazeutisches Bio- und Bibliographikon, Mittenwald, które zostały negatywnie ocenione przez Rafała Prinke w jego artykule nt. polskiego tłumaczenia Chymia philosophica Barnera.thumb|strona tytułowa przedruku Chymia philosophica Barnera
W Norymberdze w 1689 roku, pośmiertnie, wydana została książka Barnera pt. Chymia philosophica (po łacinie). Książkę napisał na podstawie własnych eksperymentów, jak również odwoływał się do wiedzy ponad 100 uczonych z wielu państw europejskich. Jako pierwszy w historii wprowadził do podręczników chemii pojęcie soli (u Barnera nazywanej enixą), która jest połączeniem kwasów i zasad (alkaliów). W Dykcjonarzu chemicznym autorstwa Pierre'a Macquera znalazła się notatka wg której Chymia... była jednym z pierwszych podręczników który „uporządkował według pewnego systemu podstawowe osiągnięcia chemii”. Podręcznikiem inspirował się m.in. niemiecki chemik Georg Stahl.
Publikacje 1667: D. Dissertatio Epistolica Ad Virum summi Nominis D.D. Joelem Langelott, Serenissimi Holsatiae Principis Regentis Archiatrum. Seu Prodromus Vindiciarum Experimentorum ac Dogmatum suorum, Quae David von der Becke Ph. & Med. D. ... pro suis venditavit agiturque de genuino alcalisata volatilisandi modo, Augsburg 1674: Prodromus Sennerti novi seu delineatio novi medicinae systematis, in quo dogmata de arte ex principiis anatomico-chymicis examinatur, Augsburg 1675: Spiritus Vini sine Acido, Lipsk 1675: Epistola Invitatoria oder Einladungs-Schreiben, Lipsk 1683: Wollgemeine Nachricht was er in 22 Jahre bey der Hermetischen Kunst gesehen, Gdańsk 1689: Chymia philosophica, Norynberga prawdop. Machiavellus Medicus, Seu Ratio Status Medicorum : secundum exercitium chymicum delineata & in certas regulas redacta, atque ob usum, quem junioribus practicis praestat, publicae luci donata
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Kategoria:Chemicy I Rzeczypospolitej Kategoria:Lekarze I Rzeczypospolitej Kategoria:Filozofowie I Rzeczypospolitej Kategoria:Lekarze nadworni władców Polski Kategoria:Zmarli w 1683 Kategoria:Urodzeni w 1640