thumb|Szczaw alpejski thumb|Rumex vescicaria thumb|Rheum palaestinum Rdestowate (Polygonaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych z grupy dwuliściennych właściwych. W sumie do rodziny zalicza się 43-49 rodzajów (w zależności od ujęcia systematycznego) z 1110 gatunkami. Występują one głównie w strefie klimatu umiarkowanego na obu półkulach, zasięg nielicznych rodzajów obejmuje także tropiki. Do rodzimej flory polskiej należy ok. 30 gatunków przeważnie roślin łąkowych i ruderalnych. W sumie do flory Polski należą (rodzaje rodzime, uprawiane i zawleczone): gryka Fagopyrum, szczaw Rumex, szczawiór Oxyria, rabarbar Rheum, rdest Polygonum (w wąskim ujęciu też Persicaria i Bistorta), rdestowiec Reynoutria i rdestówka Fallopia.

Rozmieszczenie geograficzne thumb|Rdest ziemnowodny Rdestowate są kosmopolityczną rodziną roślin, lecz głównie występują w strefach umiarkowanych i chłodnych półkuli północnej. Jednak niektóre rodzaje są unikalne dla półkuli południowej lub strefy międzyzwrotnikowej, jak na przykład: Oxygonum na Madagaskarze i w Afryce Południowej, mulenbekia w Australii i Nowej Zelandii, Antigonon w Meksyku i Ameryce Środkowej czy kokkoloba w strefie tropikalnej Ameryki.

Morfologia thumb|Kokkoloba gronowa thumb|Chorizanthe staticoides Pokrój Wśród przedstawicieli dominują rośliny zielne (roczne i wieloletnie), należą tu także pnącza, krzewy i drzewa. Formy drzewne są w przeważającej części ograniczone do strefy tropikalnej Ameryki. Poszczególne gatunki mogą być wiecznie zielone lub zrzucające liście. Charakterystyczne są często zgrubiałe węzły na łodygach. Liście Skupione w rozecie przyziemnej lub skrętoległe, rzadziej naprzeciwległe lub okółkowe. Zwykle są pojedyncze, u niektórych rodzajów silnie zredukowane (Calligonum i Muehlenbeckia). Ogonek liściowy jest lub go brak, w podrodzinie Polygonoideae u nasady ogonka liściowego występuje charakterystyczna gatka – pochewka powstała ze zrośnięcia przylistków. Kwiaty Niepozorne, obupłciowe, wiatropylne lub owadopylne. Kwiaty zredukowane, 3–krotne. Okwiat jest pojedynczy lub podwójny, barwny lub zielony. Słupek jeden górny, powstający z 3 owocolistków zakończony 2-4 szyjkami, zwykle wolnymi, pręcików 6–9. Owoce Trójgraniasty orzeszek, u niektórych rodzajów zamknięty w rozrastającym się, mięsistym dnie kwiatowym.

Systematyka thumb|Triplaris americana Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzina siostrzana dla ołownicowatych, spokrewniona także z rodzinami tamaryszkowatych i pomorzlinowatych w obrębie kladu polygonids w rzędzie goździkowców:

Podział rodziny Klasyfikacja rodziny opiera się tradycyjnie na cechach morfologicznych. Relacje między taksonami pozostają niejasne, przez różnych autorów rodzaje są różnie ujmowane i dzielone:

Podrodzina Symmerioideae Meisner Symmeria Benth.

Podrodzina Polygonoideae Eaton – rośliny zielne, pnącza i krzewy, tu należą wszystkie rdestowate występujące w Europie Środkowej. Wyróżnia się tu ok. 15–20 rodzajów (w zależności od szerszego lub węższego ujęcia taksonomicznego taksonów). Wykaz rodzajów według GRIN: Plemię Oxygoneae T. M. Schuster & Reveal Oxygonum Burch. ex Campd. – 30 gatunków

Plemię Persicarieae Dumort. Podplemię Persicariinae (Dumort.) Galasso, Soldano & Banfi Persicaria (L.) Mill. – persikaria Podplemię Koenigiinae Dammer Aconogonon (Meisn.) Rchb. Bistorta (L.) Scop. Koenigia L.

Plemię Fagopyreae Eaton Fagopyrum Mill. – gryka

Plemię Pteroxygoneae T. M. Schuster & Reveal Pteroxygonum Dammer & Diels

Plemię Calligoneae Eaton Calligonum L. – kandym Pteropyrum Jaub. & Spach

Plemię Rumiceae Dumort. Oxyria Hill – szczawiór Rheum L. – rabarbar Rumex L. – szczaw (w tym Emex Campd. – emeks)

Plemię Polygoneae Rchb. Knorringia (Czukav.) Tzvelev Podplemię Polygoninae Roberty & Vautier Atraphaxis L. Polygonum L. – rdest (w tym Polygonella Michx.) Duma T.M.Schust. Podplemię Reynoutriineae Roberty & Vautier Fallopia Adans. – rdestówka Muehlenbeckia Meisn. – mulenbekia Reynoutria Houttuyn – rdestowiec

Podrodzina Eriogonoideae Arnott – rodzaje zmienne pod względem pokroju, często z drewniejącymi pędami, występują w strefie tropikalnej i w zachodniej części Ameryki Północnej. Wyróżnia się tu ok. 28–30 rodzajów (w zależności od szerszego lub węższego ujęcia taksonomicznego taksonów). Wykaz rodzajów według GRIN: Acanthoscyphus Small Afrobrunnichia Hutch. & Dalziel Antigonon Endl. Aristocapsa Reveal & Hardham Brunnichia Banks ex Gaertn. Centrostegia A. Gray Chorizanthe R. Br. ex Benth. Coccoloba P. Browne – kokkoloba Dedeckera Reveal & J. T. Howell Dodecahema Reveal & Hardham Eriogonum Michx. – pokoślin Gilmania Coville Goodmania Reveal & Ertter Gymnopodium Rolfe Harfordia Greene & Parry Hollisteria S. Watson Johanneshowellia Reveal Lastarriaea J. Rémy Leptogonum Benth. Mucronea Benth. Nemacaulis Nutt. Neomillspaughia S. F. Blake Oxytheca Nutt. Podopterus Humb. & Bonpl. Pterostegia Fisch. & C. A. Mey. Ruprechtia C. A. Mey. Sidotheca Reveal Stenogonum Nutt. Systenotheca Reveal & Hardham Triplaris Loefl.

Pozycja w systemie Reveala (1994-1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Polygonanae Takht. ex Reveal, rząd rdestowce (Polygonales Dumort.), rodzina rdestowate (Polygonaceae Juss.).

Pozycja w systemie Takhtajana (1997) Gromada okrytonasienne, klasa dwuliścienne, podklasa goździkowe (Caryophyllidae), nadrząd Polygonanae, rząd rdestowce (Polygonales), rodzina rdestowate (Polygonaceae).

Pozycja w systemie Cronquista (1981) Gromada okrytonasienne, klasa dwuliścienne, podklasa goździkowe (Caryophyllidae), rząd rdestowce (Polygonales), rodzina rdestowate (Polygonaceae).

Zastosowanie thumb|Owoce gryki zwyczajnej Rośliny ozdobne Do rodziny rdestowatych należy kilka roślin ozdobnych, takich jak uprawiane w ogrodach skalnych rośliny z rodzaju pokoślin (Eriogonum) i persikaria (Persicaria) oraz sadzone nad wodami gatunki z rodzaju rabarbar (Rheum) i szczaw lancetowaty (Rumex hydrolapathum). Do roślin sadzonych jako ozdobne należą także mulenbekia kątowa (Muehlenbeckia axillaris), antigonon cienkoogonkowy (Antigonon leptopus) i Atraphaxis frutescens. Rośliny jadalne Szeroko rozpowszechniona rośliną uprawianą dla jadalnych owoców jest gryka zwyczajna (Fagopyrum esculentum). Spożywane są także mięsiste owoce pozorne kokkoloby gronowej (Coccoloba uvifera), liście szczawiu zwyczajnego (Rumex acetosa) i ogonki liściowe rabarbaru ogrodowego (Rheum × hybridum).

Przypisy

*