Jan Franciszek Adamski (ur. 8 października 1923 w Buczaczu, zm. 26 lipca 2010 w Krakowie) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, także pisarz (prozaik), kolekcjoner strojów i haftów.

Życiorys Ukończył Studium Dramatyczne Iwona Galla w Krakowie (1946), a w 1946 zdał eksternistyczny egzamin aktorski. W 1947 ukończył również studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Życie prywatne Rodzicami jego byli: Stanisław i Ludmiła z d. Turkułł (inżynier-agronom, ur. 19 września 1897 w Żnibrodach - zm. 20 marca 1950 w Krakowie). W latach 1953-1968 jego żoną była poetka Anna Świrszczyńska (z tego związku urodziła się córka – Ludmiła). Był też związany z Haliną Poświatowską.

Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (Kwatera: XXIVA, Rząd: 14, Miejsce: 16).

Teatr W teatrze zadebiutował 9 listopada 1945. Występował w Krakowie w Teatrze Rapsodycznym (1945-1955 - tu nawiązał wielką przyjaźń z Karolem Wojtyłą, z którym korespondował przez wszystkie lata pontyfikatu papieża Polaka), Starym (1955-1966) i Teatrze im. Juliusza Słowackiego (1967–1997). W latach 1954-1957 występował również w rzeszowskim Teatrze im. Wandy Siemaszkowej.

Spektakle teatralne (wybór) 1945 – Hymny (reż. Mieczysław Kotlarczyk) 1945 – Bajka 1946 – Noc wigilijna (układ tekstów M. Kotlarczyk) 1946 – Słowo o Kościuszce 1946 – Żołnierzowi 1946 – Król Duch 1946 – Rozkosz a krotochwila 1948 – Pan Tadeusz 1949 – Beniowski (III wersja) (reż. M. Kotlarczyk) 1950 – Lord Jim (III wersja) (reż. M. Kotlarczyk) 1950 – Rozkaz 269 (reż. M. Kotlarczyk) 1951 – Aktorzy w Elzynorze (reż. M. Kotlarczyk) 1953 – Kopernik jako Mieszczanin / Tydeman Gize (reż. Irena Babel) 1953 – Nie igra się z miłością jako Blazjusz (reż. Maryna Broniewska) 1954 – Sen nocy letniej jako Spój (reż. M. Broniewska) 1954 – Noce narodowe jako Brat Zastępu Bożego (reż. Roman Niewiarowicz) 1955 – Legenda o miłości jako Mieszczanin II / Herold (reż. Zdzisław Mrożewski) 1956 – Święta Joanna jako 1956 – Hamlet jako Francisco (reż. Roman Zawistowski) 1956 – Brat marnotrawny jako Lane (reż. Z. Mrożewski) 1957 – Dzika kaczka jako Jensen (reż. Władysław Krzemiński) 1957 – Cyd jako Don Alonzo (reż. R. Zawistowski) 1957 – Port Royal jako oficer gwardii (reż. Jerzy Kreczmar) 1958 – Tramwaj zwany pożądaniem jako Mitch (reż. W. Krzemiński) 1959 – Stracone zachody miłości jako Tuman (reż. W. Krzemiński) 1959 – Kapitan z Köpenick jako Przechodzień / Bulke (reż. Lidia Zamkow) 1960 – Na dnie jako Czapnik (reż. Lidia Słomczyńska) 1962 – Matka Courage i jej dzieci jako Kapelan (reż. L. Zamkow) 1963 – Orfeusz w wężowej skórze jako Dag Hamma (reż. Jerzy Jarocki) 1963 – Wesele jako Hetman (reż. Andrzej Wajda) 1965 – Król Henryk IV jako Bardolf (reż. J. Jarocki) 1966 – Savanarola jako Trędowaty (reż. Kazimierz Kutz) 1967 – Ogniem i mieczem jako Podbipięta (reż. Jerzy Szeski) 1970 – Rewizor jako Lapkin-Tiapkin (reż. Stanisław Bieliński) 1971 – Kartoteka jako wujek (reż. Jarosław Kuszewski) 1973 – Wesele jako dziad (reż. Piotr Paradowski) 1974 – Dwa teatry jako Pianista (reż. Krystyna Skuszanka) 1979 – Fantazy jako Kajetan (reż. K. Skuszanka) 1980 – Pierwszy dzień wolności jako Karol (reż. Ewa Kutryś) 1989 – Wizyta starszej pani jako Zawiadowca stacji (reż. Siergiej Danczenko) 1993 – Martwe dusze jako urzędnik (reż. Walery Fokin) 1994 – Śniadanie u Tiffany’ego jako Gość (reż. Paweł Miśkiewicz)

Filmografia 1957 – Zagubione uczucia jako robotnik przyprowadzający Adama do szkoły (nie występuje w czołówce) 1963 – Dwa żebra Adama jako ksiądz proboszcz Leon Makowski 1964 – Koniec naszego świata jako Więzień Oświęcimia 1973 – Fernando i humaniści 1976 – Polskie drogi jako ksiądz Pycnik, proboszcz w Owczarach 1976 – Spokój 1977 – Zapach ziemi 1980 – W biały dzień jako sędzia na procesie „Koraba” (nie występuje w czołówce) 1984–1985 – Zdaniem obrony jako mecenas Władysław Sawicki, przyjaciel Sokora 1986 – Blisko, coraz bliżej jako Farmaceuta 1987 – Śmieciarz 1988 – Schodami w górę, schodami w dół jako Silberman 1989 – Szklany dom jako Lwowiak 1997 – Sława i chwała jako Walery, służący Myszyńskich

Twórczość literacka

Zbiory opowiadań 1975 – Odwiedziny 1982 – Przed odlotem 1993 – Batiar

Nagrody i odznaczenia 1958 – wyróżnienie w V Ogólnopolskim Konkursie Recytatorskim w Krakowie 1981 – odznaczony jako Zasłużony Działacz Kultury 1982 – Nagroda Jubileuszowa 1983 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1983 – odznaczony jako Zasłużony Działacz Kultury 1983 – Złota Odznaka za zasługi dla Krakowa

Przypisy

Bibliografia Władysław Szklarz i Zbigniew Żyromski, Buczaczanie typowani do wpisania do «Złotej Księgi Kresowian, „Głos Buczaczan”, 3 (58), Wrocław, 2006, s. 2.

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Buczaczu Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Zmarli w 2010