Czerniowiecki Uniwersytet Narodowy im. Jurija Fedkowycza (ukr. Чернівецький національний університет ім. Юрія Федьковича) – uczelnia w Czerniowcach na Ukrainie. Główny kompleks uczelni mieści się w dawnej rezydencji prawosławnego metropolity Bukowiny, w 2011 roku wpisanej na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Historia Placówka powstała na mocy dekretu cesarza Franciszka Józefa I z dnia 4 października 1875 roku na bazie istniejącego od 1827 roku Instytutu Teologicznego oraz działających przy nim katedr języków ukraińskiego i rumuńskiego oraz literatury.
Pierwszym rektorem został K. Tomaszczuk, wykładali tu m.in. ekonomista Josef Schumpeter, prawnicy Gross i Eugen Ehrlich, historyk Rajmund Kaindl, slawista Emil Kałużniacki, ukrainista Stepan Smal-Stocki oraz kompozytor i pisarz Izydor Worobkiewicz.
Na uczelnię złożyły się wtedy trzy wydziały: Wydział Teologii Prawosławnej, Wydział Prawa oraz Wydział Filozofii. Katedry językowe (ruska i rumuńska) znajdowały się w ramach Wydziału Filozofii – pracowali tu m.in. K. Hankiewicz, I. Onyszkiewicz i Stepan Smal-Stoćkyj.
W 1875 roku na 208 studentów 41 było Rusinami, w 1914 roku 303 na 1198, studiowała tu również porównywalna liczba Rumunów. Ilościowo dominowali Żydzi i Niemcy.
Po włączeniu Czerniowiec do Rumunii w 1918 roku nastąpiła gruntowna romanizacja uczelni, skasowano ukraińską katedrę i zwolniono profesorów. Wydział Filozofii podzielono na wydziały Filozofii i Literatury oraz Przyrody. Rektorem został I. Nistor. W 1933 roku studiowało tu 2117 Rumunów, 679 Żydów, 199 Niemców, 155 Ukraińców, 57 Polaków i 40 przedstawicieli innych narodów.
Rektorzy Kostiantyn Tomaszczuk 1875–1876 Ferdinand von Zieglauer 1876–1877 Wasyl Mitrofanowicz 1877–1878 Friedrich Schuler von Libloy 1878–1879 Alois Handl 1879–1880 Eusebij Popowycz 1880–1881 Alois Goldbacher 1881–1882 Friedrich von Kleinwächter 1882–1883 Wasyl von Repta 1883–1884 Johann Wrobel 1884–1885 Karl Hiller 1885–1886 Veit Graber 1886–1887 Heinrich Singer 1887–1888 Kostiantyn Popowycz 1888–1889 Omelian Kałużniacki 1889–1890 Friedrich Schuler von Libloy 1890–1891 Constantin Popovici 1890–1891 Richard Pribram 1891–1892 Omelian Wojucki 1892–1893 Friedrich von Kleinwächter 1893–1894 Alois Handl 1894–1895 Julius Roschman–Hoburg 1896–1897 Isidor Hilberg 1897–1898 Artur Skedl 1898–1899 Ferdinand von Ziglauer 1899–1900 Rudolf Scharizer 1902–1903 Walther Hörmann von Hörbach 1903–1904 Ernst Hruza 1906–1907 Eugen Ehrlich 1906–1907 Jewhen Kozak 1907–1908 Karl Zelinka 1908–1909 Karl Adler 1909–1910 Matthias Friedwagner 1910–1911 Raimund Friedrich Kaindl 1912-1913 Hans von Frisch 1913–1914 Cäsar Pomeranz 1914–1918 Wasyl Tarnawski 1918–1920 Ion Nistor 1920–1921 Maximilian Hacman 1921–1922 Eugen Botezat 1922–1923 Valerian Sesan 1923–1925
Georghe Dregenescu 1926–1927 Nicolae Cotos 1927–1928 Valerian Sesan 1928–1930
Ion Nistor 1933–1940 Zachar Szulha 1940–1941
Pawło Kanibołocki 1944–1949 Kornij Leutśki 1949–1967 Kostiantyn Czerwinśki 1968–1987 Stepan Kostyszyn 1987–2001 Mykoła Tkacz 2001–2005 Stepan Melnyczuk 2005–2019 Roman Petryszyn od 2019
Nazwa Od powstania w 1875 roku do 1918 roku uczelnia nosiła nazwę Uniwersytetu im. Franciszka Józefa w Czerniowcach (niem. Franz-Josephs-Universität Czernowitz), w czasach rumuńskich (1918-40) nazwę zmieniono na Universitatea Regele Carol I din Cernăuți (rum. Królewski Uniwersytet Karola I w Czerniowcach), a po aneksji Bukowiny przez ZSRR na Czerniowiecki Uniwersytet Państwowy (ukr. Чернівецький Державний Університет), w 1989 roku patronem uczelni obrano Jurija Fedkowicza. W 2000 roku określenie państwowy zamieniono na narodowy.
Wydziały Po zajęciu Bukowiny przez wojska radzieckie w 1940 roku uniwersytet ukrainizowano i podzielono na 7, a później 11 wydziałów: Historii Filozofii Języków Obcych Geografii Biologii Chemii Fizyki Matematyki Ekonomii Techniki Studiów Zaocznych
Zlikwidowano Wydział Teologii. W 1976 roku uczyło się tu ok. 10 tys. studentów, wykładało ok. 500 pracowników naukowych, w tym 26 profesorów i 290 docentów.
Znani absolwenci Absolwentem i wykładowcą był m.in. Wojciech Rubinowicz – polski fizyk teoretyk, profesor Politechniki Lwowskiej, Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, a po wojnie Uniwersytetu Warszawskiego. 11 września 2012 odsłonięto na Uniwersytecie w Czerniowcach tablicę pamiątkową ku czci Wojciecha Rubinowicza.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona oficjalna
Kategoria:Uczelnie w Czerniowcach Kategoria:Obiekty z listy dziedzictwa UNESCO na Ukrainie Kategoria:Architektura w obwodzie czerniowieckim Kategoria:Uczelnie odznaczone Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy