BL Lacertae (w skrócie BL Lac) – silnie zmienna galaktyka aktywna w gwiazdozbiorze Jaszczurki.
Jako zmienne źródło zostało odkryte w 1929 roku przez Cuno Hoffmeistera, ale sklasyfikowane zostało jako gwiazda zmienna, o wahaniach jasności od 12,4 do 17,2m, w naszej Galaktyce i oznaczone zostało w sposób przewidziany dla gwiazd zmiennych. W roku 1968 John L. Schmidt zidentyfikował obiekt jako zmienne radioźródło, ze słabymi oznakami mglistości. Dzięki zasłonieniu jasnego jądra w 1974 roku Oke i Gunn zmierzyli odległość do tego źródła – wyznaczone przesunięcie ku czerwieni wynosiło 0,07. Przesunięcie ku czerwieni linii widma potwierdziło ogromną odległość. Dostrzeżono też, że BL Lacertae znajduje się w słabej galaktyce eliptycznej, której światło jest ukryte w blasku samego jądra.
W późniejszym okresie znaleziono liczne źródła o podobnych własnościach i BL Lacertae została prototypem całej klasy lacertyd. Są to aktywne galaktyki o bardzo słabych, często niewidocznych liniach emisyjnych, należące do szerszej kategorii blazarów.
BL Lacertae jest jasnym obiektem o znacznej amplitudzie zmienności w zakresie optycznym, jej zmienność jest monitorowana także przez astronomów amatorów przy pomocy niewielkich teleskopów.
Przypisy
Bibliografia C. Hoffmeister, 1929, 354 neue Veränderliche. Astronomische Nachrichten 236, 233. J.B. Oke, J.E. Gunn, 1974 The Distance of BL Lacertae. Astrophysical Journal Letters 189, 5.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Gwiazdozbiór Jaszczurki Kategoria:Lacertydy Kategoria:Radioźródła Kategoria:Obiekty astronomiczne odkryte w 1929