mały|Grób Stanisława Bądzyńskiego na cmentarzu Powązkowskim Stanisław Ludwik Filip Bądzyński (ur. 30 kwietnia 1862 w Czekanowie, zm. 9 lutego 1929 w Warszawie) – polski chemik i fizjolog. Jeden z założycieli Polskiego Towarzystwa Chemicznego.
Życiorys Pochodził ze starej szlacheckiej rodziny herbu Junosza osiadłej na Podlasiu. Ze srebrnym medalem ukończył następnie rosyjskie gimnazjum w Siedlcach, po czym rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym w Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim w 1883 wyjechał do Lwowa tutaj zainteresował się chemia organiczną, którą studiował pod kierunkiem Bronisława Radziszewskiego. W 1885 wyjechał na dalsze studia do Berna, gdzie w listopadzie 1887 obronił doktorat. Po doktoracie pozostał w Bernie. Najpierw otrzymał posadę asystenta w kantonalnym Zakładzie Badania Środków Żywności, gdzie zajmował się składem chemicznym masła i mleka a następnie pracował w miejscowym szpitalu. W 1892 przeniósł się do Zurychu gdzie podjął pracę asystenta profesora Hermanna Eichhorsta w klinice chorób wewnętrznych stąd przeniósł się do Lipska. W 1895 obronił doktorat z medycyny na Uniwersytecie w Heidelbergu. W kwietniu 1897 roku przyjechał do Krakowa do przyjazdu nakłonił go Odo Bujwid pozostał tutaj przez 2 lata, ożenił się w tym czasie z Zofią Lubomęską, córką Władysława Ruperta Lubomęskiego profesora Studium Rolniczego na Uniwersytecie Jagiellońskim. W tym małżeństwie urodziło się później czworo dzieci – dwie córki i dwóch synów.
Profesor higieny na Uniwersytecie we Lwowie (1899–1906), następnie profesor chemii lekarskiej na tejże uczelni (1906–1919). Należał do Związku Młodzieży Polskiej „Zet” i Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego, a od 1907 do Ligi Narodowej Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 570.. W czasie obrony Lwowa przed Ukraińcami w listopadzie 1918 roku był członkiem Komitetu Bezpieczeństwa i Obrony Dobra PublicznegoCzesław Mączyński, Boje lwowskie, cz. 1, Warszawa 1921, s. 203. (który pełnił funkcje lokalnego rządu, składał się z kilku resortów i sprawował władzę w części miasta kontrolowanej przez Polaków). O Lwów najstarszy syn Bądzyńskiego Stefan jako uczeń gimnazjum. W 1920 Stefan brał udział w wojnie z najazdem bolszewickim. Zginął na Wołyniu odznaczony Krzyżem Walecznych oraz Virtuti Militari. Stanisław Bądzyński był wtedy już od roku profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie przeniósł się w 1919 i podjął pracę na w charakterze profesora chemii fizjologicznej (1919–1927). Kierował Katedrą i Zakładem Chemii Fizjologicznej na Wydziale Lekarskim. Zmożony przewlekłą chorobą wycofał się w 1927 roku z czynnego życia uniwersyteckiego. Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 109-1-19).
W 1932 pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (31 grudnia 1932)
Współorganizator Akademii Nauk Lekarskich w Warszawie (1920). Badacz pośredniej przemiany białek i cholesterolu.
Członek PAU od 1909, od 1918 członek korespondent; od 1920 członek rzeczywisty TNW, od 1929 członek zwyczajny.
Prace Wymiana energii i materii u zwierząt (1914)
Przypisy
Bibliografia Halina Lichocka, Stanisław Ludwik Filip Bądzyński 91862-1929) [w:] "Portrety Uczonych. Profesorowie Uniwersytetu Warszawskiego. 1915–1945" wyd. 2016 s. 94-103 Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, Reprezentanci nauk medycznych, zmarli członkowie AU w Krakowie, PAU, TNW i PAN, Katedra Historii Medycyny CM UJ
Linki zewnętrzne Publikacje Stanisława Bądzyńskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Siedlcach Stanisław Bądzyński Kategoria:Członkowie Komitetu Bezpieczeństwa i Obrony Dobra Publicznego Kategoria:Członkowie Ligi Narodowej Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego Kategoria:Polscy chemicy Kategoria:Polscy fizjolodzy Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Urodzeni w 1862 Kategoria:Zmarli w 1929