Order Krzyża Ziemi Maryjnej (est. Maarjamaa Risti teenetemärk, ang. Order of the Cross of Terra Mariana) – odznaczenie Republiki Estonii nadawane wyłącznie cudzoziemcom. Przyznawany jest za wkład danej osoby w pogłębianie przyjaznych relacji z Estonią.
Historia, organizacja i insygnia Order Krzyża Ziemi Maryjnej został ustanowiony w 1995 dla uczczenia odzyskanej niepodległości Estonii; nazwa nawiązuje do władającego niegdyś na ziemiach nadbałtyckich zakonu krzyżackiego, patronką którego była Najświętsza Maryja Panna. Oficjalna nazwa dzisiejszej Łotwy i Estonii, pod panowaniem niemieckiego Zakonu Krzyżackiego, w latach 1207–1561, to Terra Mariana (pol. Ziemia Maryjna).
Order został zorganizowany według schematu Legii Honorowej: ma 5 klas zasadniczych, od Wielkiego Krzyża do Krzyża Kawalerskiego, i jedną dodatkową przy klasie I – Krzyż Wielki z łańcuchem (Maarjamaa Risti Teenetemärgi Kett).
Oznaką orderu na awersie jest emaliowany na biało krzyż z niebieskimi i czarnymi bordiurami, ze stylizowanymi w kształcie lilii, jednego z symboli maryjnych, inicjałami Republiki Estonii między ramionami, zawieszony na plakietce z godłem państwowym. Rewers oznaki nosi napis „Pro Terra Mariana”. W kształcie oznaka jest podobna do Krzyża Żelaznego z 1813, również nawiązującego do tradycji krzyżackiej. Gwiazda I i II klasy jest złota, ośmiopromienna i nosi na sobie oznakę orderu z herbem Estonii dodanym u zbiegu ramion. Łańcuch orderowy składa się z 24 ogniw, na przemian godła państwowego Estonii i oznaki orderowej. Order noszony jest na ciemnobłękitnej wstędze.
Baretki Orderu Krzyża Ziemi Maryjnej 100pxI Klasa 100pxII Klasa 100pxIII Klasa 100pxIV Klasa 100pxV Klasa
Zwyczajowo prezydentowi elektowi Estonii zostaje nadany łańcuch orderu, który otrzymuje w dniu zaprzysiężenia. Jest to wyjątek od zasad nadawania, ponieważ order przeznaczony jest dla cudzoziemców.
Odznaczeni (lista niepełna)
Wielki Krzyż z łańcuchem Karol XVI Gustaw (1995) Małgorzata II (1995) Lennart Meri (założyciel orderu, 1995) Václav Havel (1996) Algirdas Brazauskas (1997) Harald V (1998) Aleksander Kwaśniewski (1998) Jacques Chirac (2001) Elżbieta II (2006) Akihito (2007) Juan Carlos I (2007) Bronisław Komorowski (2014) Andrzej Duda (2025) Wielki Krzyż (bez łańcucha) Otto von Habsburg (1996) Gerhard Schröder (2000) Władysław Bartoszewski (2002) Marek Borowski (2002) Bronisław Geremek (2002) Jolanta Kwaśniewska (2002) Leszek Miller (2002) Longin Pastusiak (2002) Madeleine Albright (2004) George H.W. Bush, (2005) Bill Clinton (2006) Helmut Kohl (2006) Lech Wałęsa (2006) Zofia Grecka (królowa, 2007) Anna Komorowska (2014) Donald Tusk (2014) Bogdan Borusewicz (2014) Ewa Kopacz (2014) Radosław Sikorski (2014) Tomasz Siemoniak (2014) Krzysztof Penderecki (2014) Janusz Piechociński (2014) Agata Kornhauser-Duda (2025)
Przypisy
Bibliografia
Strona Kancelarii Państwowej Estonii o orderze
Kategoria:Estońskie odznaczenia Kategoria:Historia Estonii