Rzewniowate (Casuarinaceae R. Br.) – rodzina roślin z rzędu bukowców (Fagales). Zalicza się tutaj 4 rodzaje z 95 gatunkami. Zasięg ich występowania obejmuje obszar od Madagaskaru, poprzez południowo-wschodnią Azję do wysp Oceanii i Australii, gdzie znajduje się centrum zróżnicowania rodziny. Ślady kopalne świadczą o dawnym występowaniu tych roślin także w południowej Afryce i w Ameryce Południowej.
Jedynym gatunkiem szeroko rozprzestrzenionym jest rzewnia skrzypolistna Casuarina equisetifolia, który też uprawiany jest poza zasięgiem rodzimym w całej strefie międzyzwrotnikowej, głównie w celu utrwalania wydm oraz dla drewna, także jako roślina ozdobna. Bardzo twarde drewno drzew z rodzaju rzewnia powoduje, że zaliczane są one do tzw. drzew żelaznych. Rośliny te w większości zasiedlają siedliska suche tworząc kseromorficzne zarośla. Korzenie tych roślin żyją zwykle w symbiozie z promieniowcami z rodzaju Frankia.
Morfologia thumb|Kwiatostan w czasie owocowania Allocasuarina huegeliana Pokrój Drzewa i krzewy osiągające na ogół 5–15 m, wyjątkowo do ok. 30 m wysokości. Gałązki barwy zielonej, członowane (jak u skrzypów), rozgałęzione okółkowo, rózgowate, często zwisające. Liście Silnie zredukowane, łuskowate, wyrastają w okółkach po 4–20, mniej lub bardziej zrośnięte w pochewkę otaczającą łodygę. Kwiaty Drobne i rozdzielnopłciowe, choć zwykle kwiaty męskie i żeńskie występują na tych samych roślinach (jednopienność). Kwiaty męskie zebrane są w kłosokształtne kwiatostany, a żeńskie w kulistawe lub jajowate główki. W obrębie kwiatostanów wyrastają w okółkach ząbkowane podsadki. Kwiaty męskie składają się z pojedynczego pręcika otoczonego czteroząbkowym okwiatem. Tworzące go łuskowate i kapturkowate listki odpadają w czasie kwitnienia. Kwiaty żeńskie pozbawione są okwiatu, składają się z pojedynczego słupka, którego górna zalążnia zbudowana jest z dwóch owocolistków. Na końcu krótkiej, rozwidlonej szyjki słupka znajdują się dwa silnie wydłużone, zbiegające znamiona. Z dwóch owocolistków początkowo powstają dwie komory, ale tylko jedna z nich dojrzewa i zawiera dwa, rzadziej trzy lub cztery zalążki. Owoce Jednonasienne skrzydlaki wsparte drewniejącymi przysadkami, dzięki czemu cały kwiatostan w czasie owocowania przypomina szyszkę nagonasiennych.
Systematyka W I połowie XX wieku m.in. Richard Wettstein i Adolf Engler z powodu prostej budowy kwiatów i kotkowatych kwiatostanów uznawali rzewniowate za najbardziej prymitywną rodzinę w obrębie dwuliściennych, która miała wyewoluować z przęślowatych Ephedraceae. W istocie prosta budowa kwiatów wynika z wtórnego przystosowania tych roślin do wiatropylności.
W systemach Takhtajana (1997 i 2009) oraz Reveala (1993–1999) rzewniowate wyodrębniane były w monotypowy rząd rzewniowców Casuarinales w obrębie odpowiednio nadrzędu Hamamelididanae i podklasy oczarowych Hamamelididae.
Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Jedna z rodzin rzędu bukowców należącego do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych. Ze względu na specyficzną budowę rodzina ta dawniej była wyodrębniana w osobny rząd rzewniowców Casuarinales.
Wykaz rodzajów Allocasuarina L.A.S.Johnson Casuarina Rumph. ex L. – rzewnia Ceuthostoma L.A.S.Johnson Gymnostoma L.A.S.Johnson
Przypisy
*