thumb|Nicolas Sarkozy – prezydent Francji, długoletni faktyczny przywódca UMP Unia na rzecz Ruchu Ludowego (Union pour un mouvement populaire, UMP) – francuska partia polityczna, działająca w latach 2002–2015. Zakończyła działalność w związku z przekształceniem jej w partię Republikanie, która stała się legalną sukcesorką UMP.
UMP stanowiła najliczniejsze francuskie ugrupowanie, reprezentuje różne nurty polityczne mieszczące się w ramach szeroko rozumianej centroprawicy. Stała się formacją, która jako jednolite ugrupowanie połączyła konkurujące ze sobą przez lata siły „gaullistów” i „giscardystów”. Unia opowiadała się za integracją europejską, jak również gospodarką wolnorynkową, obniżaniem podatków i ograniczaniem przywilejów socjalnych. Opowiada się również za działaniami ograniczającymi nielegalną imigrację.
Od czasu swojego powstania do 2012 partia ta pełniła funkcję partyjnego zaplecza dla urzędujących prezydentów: Jacques’a Chiraca w trakcie jego drugiej kadencji i Nicolasa Sarkozy’ego. Stanowiła też podstawową formację tworzącą w tym samym okresie kolejne rządy, kierowane przez Jean-Pierre’a Raffarina, Dominique’a de Villepina i François Fillona.
UMP wygrywała kolejne wybory parlamentarne w 2002 (jako Unia na rzecz Większości Prezydenckiej) i w 2007, uzyskując w izbie niższej absolutną większość. Posiada najliczniejszą frakcję w Zgromadzeniu Narodowym, a do 2011 miała też taką w Senacie. Po porażce wyborczej jej kandydata w wyborach prezydenckich w 2012 znalazła się w opozycji, przegrywając w tym samym roku również wybory parlamentarne. W Parlamencie Europejskim działała w ramach grupy Europejskiej Partii Ludowej.
Historia Koncepcje utworzenia nowej partii Pierwsze pomysły na utworzenie formacji skupiającej podstawowe siły centroprawicowe, tj. gaullistowskie Zgromadzenie na rzecz Republiki (RPR), Demokrację Liberalną (DL) i Unię na rzecz Demokracji Francuskiej (UDF), pojawiły się po wyborach do Parlamentu Europejskiego w 1999. W głosowaniu tym największe poparcie uzyskały Partia Socjalistyczna i eurosceptyczne Zgromadzenie na rzecz Francji oraz Niezależności Europy. Koalicja RPR-DL zajęła trzecie miejsce, natomiast centryści z UDF dopiero piąte.
We wrześniu tego samego roku powstał Klub „Dialog i Inicjatywa” (Dialogue et Initiative), powołany przez Michela Barniera i Dominique’a Perbena (obaj z RPR), Jacques’a Barrota (UDF) i Jean-Pierre’a Raffarina (DL). W listopadzie 2000 konserwatywny dziennik „Le Figaro” opublikował list podpisany przez ponad 350 francuskich parlamentarzystów obu izb, zainicjowany przez Dominique’a Baudisa i nawołujący do współpracy. Dalsze inicjatywy ogłaszano w 2001, m.in. były premier Édouard Balladur publicznie przedstawił koncepcję utworzenia wspólnej Unii na rzecz Reform (l'Union pour la réforme). thumb|Jacques Chirac – patron Unii na rzecz Większości Prezydenckiej 13 stycznia 2001, także w „Le Figaro”, ukazał się sygnowany przez 160 deputowanych i senatorów z wszystkich trzech partii apel zatytułowany France alternance: pour un nouveau contrat politique. Inicjatorami tego manifestu, który stał się podstawową deklaracją ideową późniejszej UMP, byli Alain Juppé i prezydencki doradca Jérôme Monod.
Współpracę między poszczególnymi partiami utrudniała jednak niemożność wyłonienia wspólnego kandydata w wyborach prezydenckich. Zamiar ubiegania się o reelekcję w 2002 ogłosił Jacques Chirac, otrzymując poparcie Zgromadzenia na rzecz Republiki. Swoje kandydatury zgłosili jednak również przywódcy Demokracji Liberalnej (Alain Madelin) i Unii na rzecz Demokracji Francuskiej (François Bayrou), a ponadto Christine Boutin z FRS, wcześniej związana z UDF.
Unia na rzecz Większości Prezydenckiej Pomimo wystartowania przywódców DL i UDF w wyborach prezydenckich, przewodniczący klubów parlamentarnych tych ugrupowań w Zgromadzeniu Narodowym XI kadencji, Jean-François Mattei i Philippe Douste-Blazy, ogłosili publiczny apel nawołujący do poparcia Jacques’a Chiraca już w pierwszej turze. Podpisało się pod nim m.in. 33 spośród 43 posłów liberałów i około 1/3 spośród 67 posłów centrystów.
Ubiegający się o reelekcję prezydent wygrał pierwszą turę wyborów, uzyskując 21 kwietnia 2002 niespełna 20% głosów. Żaden z pozostałych centroprawicowych kandydatów nie przekroczył 7% głosów. Drugie miejsce w głosowaniu zajął lider Frontu Narodowego, Jean-Marie Le Pen, wyprzedzając urzędującego premiera, socjalistę Lionela Jospina. thumb|Alain Juppé – pierwszy przewodniczący UMP 23 kwietnia Philippe Douste-Blazy ogłosił powołanie Unii na rzecz Większości Prezydenckiej (Union pour la Majorité Présidentielle). Przystąpiły do niej Zgromadzenie na rzecz Republiki, Demokracja Liberalna i część działaczy Unii na rzecz Demokracji Francuskiej, a także Forum Socjalnych Republikanów. UDF opuściły ponadto stowarzyszone z nią ugrupowania – Partia Radykalna François Loosa, Partia Ludowa na rzecz Demokracji Francuskiej Hervégo de Charette oraz tzw. niebiescy ekolodzy (Écologie bleue) Nathalie Kosciusko-Morizet. Formacje te także przyłączyły się do UMP.
Jacques Chirac ostatecznie wygrał drugą turę wyborów prezydenckich, przeprowadzoną 5 maja 2002, otrzymując ponad 82% głosów. Dzień po uzyskanej reelekcji powołał nowy rząd, na czele którego stanął Jean-Pierre Raffarin. 11 maja UMP ogłosiła swoje listy wyborcze do parlamentu; na 577 okręgów wystawiła ponad 520 kandydatów pod własnym szyldem, a w kilkudziesięciu okręgach udzieliła poparcia kandydatom startującym z innych komitetów (głównie UDF). Wkrótce powołano też prowizoryczne władze, w tym trzyosobowy komitet organizacyjny, w skład którego weszli Philippe Douste-Blazy, Jean-Claude Gaudin i Serge Lepeltier.
Wybory parlamentarne, które odbyły się 9 i 16 czerwca 2002, przyniosły unii zdecydowane zwycięstwo. Do Zgromadzenia Narodowego XII kadencji dostało się ponad 350 kandydatów z ramienia UMP, blisko 30 z listy UDF, a także kilkunastu innych kandydatów z sojuszniczych komitetów wyborczych. Nowo utworzona grupa parlamentarna na początku kadencji liczyła 365 posłów – w tym ponad 200 należących do RPR, ponad 70 związanych z UDF i ponad 60 działaczy DL. Część Unii na rzecz Demokracji Francuskiej przeciwna dalszemu zjednoczeniu i skupiona wokół swojego lidera François Bayrou powołała odrębny, 30-osobowy, klub deputowanych. Po wyborczym sukcesie swojego zaplecza Jacques Chirac zatwierdził drugi gabinet Jean-Pierre’a Raffarina w tożsamym składzie, zdominowany przez działaczy UMP.
Powołanie Unii na rzecz Ruchu Ludowego thumb|Philippe Douste-Blazy – pierwszy sekretarz generalny UMP Wkrótce po drugiej turze głosowania do parlamentu przystąpiono do dalszych działań mających na celu doprowadzenie do powstania jednolitej partii. 18 czerwca 2002 powołano tymczasowy zarząd w składzie: Alain Juppé (przewodniczący, RPR), Jean-Claude Gaudin (wiceprzewodniczący, DL), Philippe Douste-Blazy (sekretarz generalny, UDF).
21 września 2002 nadzwyczajne zjazdy Zgromadzenia na rzecz Republiki (większością 90% głosów) i Demokracji Liberalnej (większością 85% głosów) uchwaliły samorozwiązanie tych partii. Tożsamą decyzję podjęła Partia Ludowa na rzecz Demokracji Francuskiej, na bazie której powołano później małą frakcję polityczną pod nazwą Konwencja Demokratyczna (Convention démocrate).
W październiku i listopadzie deklaracje współpracy ogłosiły także mniejsze ugrupowania. Władze Écologie bleue zapowiedziały przystąpienie do tworzenia „zielonej” frakcji w ramach UMP. Forum Socjalnych Republikanów, Narodowe Centrum Niezależnych i Chłopów i Partia Radykalna podjęły uchwały o stowarzyszeniu się z nową formacją przy zachowaniu odrębności organizacyjnej i przy zgodzie na podwójne członkostwo. Wsparcie dla UMP ogłosiło również Zgromadzenie na rzecz Francji.
Pierwszy kongres ugrupowania odbył się 17 listopada 2002. Powołano na nim nową partię pod nazwą Unia na rzecz Ruchu Ludowego (Union pour un Mouvement Populaire), w skład której weszli działacze stronnictw, które zakończyły swoją samodzielną działalność (RPR, DL, PPDF, niebieskich ekologów), dysydenci z UDF, jak również członkowie partii stowarzyszonych. Kongres ustalił partyjne barwy, a także wybrał swoje pierwsze władze. W głosowaniu na stanowisko przewodniczącego zdecydowanie wygrał poparty przez wszystkie główne frakcje Alain Juppé, otrzymując prawie 38 tys. głosów (ok. 79%) i pokonując Nicolasa Dupont-Aignana z eurosceptycznej partii Powstań Republiko (ok. 15%) oraz czterech niszowych kandydatów.
UMP pod przywództwem Alaina Juppé Centroprawicowy rząd, zdominowany przez UMP, podjął działania związane z zapowiedzianą bezpośrednio po swoim powołaniu decentralizacją, mającą na celu zwiększenie samodzielności (w tym finansowej) regionów. Wprowadził też szereg reform gospodarczych i społecznych, związanych m.in. ze zmianami w zakresie deficytowego systemu emerytalnego, wydłużeniem okresu składkowego, likwidacją części przywilejów branżowych i zwiększeniem kontroli nad systemem. Przeciwko tym reformom w 2003 gwałtownie protestowały liczne grupy zawodowe.
Na początku 2004 Alain Juppé, za nadużycia w publicznych funduszach z okresu kierowania gaullistami, został w pierwszej instancji skazany na karę półtora roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Orzeczono także pozbawienie prawa do piastowania urzędów publicznych przez 10 lat. Problemy prawne lidera partii i niepopularne reformy przyczyniły się do spadku poparcia dla prezydenta, premiera, a także samej unii. W wyborach samorządowych z 21 i 28 marca 2004 ludowcy doznali porażki – koalicja lewicy skupiona wokół Partii Socjalistycznej wygrała w 20 z 22 regionów. UMP utrzymała tylko dwóch przewodniczących rad regionalnych (w Alzacji i na Korsyce), przegrał m.in. Valéry Giscard d’Estaing ubiegający się o reelekcję w Owernii.
Konsekwencją wyborczej klęski były zmiany w rządzie. Prezydent Jacques Chirac zdecydował się pozostawić na stanowisku dotychczasowego premiera, przy jednoczesnej wymianie części ministrów. Decyzję tę motywowano koniecznością kontynuowania dotychczasowych reform. W wyborach do Parlamentu Europejskiego z 13 czerwca 2004 UMP także poniosła porażkę. Zajęła drugie miejsce z wynikiem 16% i siedemnastoma na 78 mandatów, podczas gdy socjaliści uzyskali 28% i 31 miejsc w Europarlamencie.
W lipcu tego samego roku Alain Juppé złożył rezygnację z kierowania partią. Kongres mający wyłonić jego następcę odbył się 28 listopada 2004. Przewodniczącym unii został Nicolasa Sarkozy’ego, który otrzymał ponad 60 tys. głosów (85%), pokonując Nicolasa Dupont-Aignana i Christine Boutin.
UMP pod przywództwem Nicolasa Sarkozy’ego W 2005 Unia na rzecz Ruchu Ludowego zaangażowała się w kampanię poprzedzającą referendum dotyczące traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy, którego projekt opracowano pod kierownictwem związanego z UMP byłego prezydenta Francji Valéry’ego Giscarda d’Estainga. 6 marca tego samego roku ogłoszono hasło wyborcze „Europa zasługuje na tak od nas” (L'Europe mérite qu'on lui dise oui). W przeprowadzonym 29 maja 2004 głosowaniu większość wyborców (ok. 55%) opowiedziała się jednak przeciw przyjęciu traktatu. W tym samym czasie Jean-Pierre Raffarin, według sondaży, stał się jednym z najmniej popularnych premierów w historii V Republiki; ostatecznie po przegranym referendum podał się do dymisji.
Nowy rząd, na czele którego stanął Dominique de Villepin, opierał się w parlamencie wyłącznie na UMP. Unia na rzecz Demokracji Francuskiej zdecydowała o opuszczeniu „większości prezydenckiej”, mimo to propozycję objęcia teki ministra edukacji przyjął jeden z jej liderów, Gilles de Robien. Do rządu powrócił, posiadający wysokie notowania w badaniach opinii publicznej Nicolas Sarkozy, uchodzący za głównego partyjnego przeciwnika nominowanego premiera. Przewodniczący unii objął kluczowe stanowisko ministra stanu oraz ministra spraw wewnętrznych.
Kampanie wyborcze w 2007 thumb|François Fillon – premier Francji 2007–2012 i jeden z partyjnych przywódców