Imielin – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim.
Według danych z 31 grudnia 2025 miasto miało 9 139 mieszkańcówImielińska Gazeta Samorządowa nr 1 (231) Styczeń 2026 s. 3.
Położenie Miasto położone jest na obszarze Wyżyny Śląskiej, nad Imielinką i Przemszą, w południowo-wschodniej części GOP, a historycznie na Górnym Śląsku (niektórzy historycy uważają, że jest częścią Małopolski).
Imielin oddalony jest 18 km od Katowic. Zajmuje obszar 2800 ha, graniczy z Mysłowicami na północy, Chełmem Śląskim na południu, Jaworznem i Chełmkiem na wschodzie i Lędzinami na zachodzie.
Środowisko naturalne Rzeźba terenu
Terytorium miasta cechuje zróżnicowanie rzeźby terenu. W jego północno-wschodniej części znajdują się wzniesienia zwane Garby Imielina, spośród których najwyższym wzgórzem jest Golcówka. Południowo-zachodnia część miasta to teren równinny, znajdują się tam złoża węgla kamiennego.
Gleby Gleby w Imielinie posiadają 4–6 klasę, są piaszczyste, płytko zalegają podłoża skalne.
Klimat Klimat Imielina jest typowy dla Wyżyny Śląskiej, dni mroźnych jest około 20–40 w ciągu roku, z przymrozkami 120–130 dni. Pokrywa śnieżna zalega około 70 dni, długość okresu wegetacyjnego 210–220 dni. Średnia temperatura roczna wynosi 7,8 °C, zaś roczna suma opadów 667 mm. Średnia temperatura stycznia to –2 °C, lipca 18–20 °C.
Lasy Obszary leśne w Imielinie zajmują około 36 hektarów. W większości występują drzewa iglaste z przewagą sosny. Nad wodą występują lasy łęgowe z wierzbami, topolami, jesionami oraz wiklinami drzewnymi.
Struktura powierzchni Według danych z 2002 Imielin ma obszar 28 km², w tym: użytki rolne: 50% użytki leśne: 14%
Demografia Piramida wieku mieszkańców Imielina w 2021:
600x600px
Części miasta mały|Centrum Imielina Imielin składa się z następujących części: Centrum CisowiecPaństwowy rejestr nazw geograficznych Gać Gołąb Granice Imielin-Jazd Jamnice Pasieczki Wioski Zakaliszcze
Historia W 1391 Imielin razem z Kosztowami i Chełmem Śląskim przekazany został przez księcia raciborskiego Jana II Żelaznego biskupowi krakowskiemu Janowi Radlicy jako odszkodowanie za napad na dobra biskupie klucza sławkowskiego i lipowieckiegoMaurycy Dzieduszycki: Zbigniew Oleśnicki, t. I, Kraków 1853, s. 242–243 . (w skład tego drugiego wszedł Imielin). Odtąd do 1789 stanowił własność biskupów krakowskich, którzy sprawowali tutaj także władzę zwierzchnią. Z tego powodu przez historiografię pruską i niemiecką Imielin do końca epoki przedrozbiorowej nie jest zaliczany do składu Śląska. Zarządzanie biskupów krakowskich na tych ziemiach ma odzwierciedlenie również w kulturze – tradycyjnym strojem jest w Imielinie strój krakowski. W 1789 wieś przeszła na własność polskiego Skarbu Państwa i została włączona do powiatu krakowskiego w województwie krakowskim. W latach 1795–1922 (z przerwą w latach 1807–1818) miejscowość leżała w granicach Prus. mały|Mapa z 1805 roku Na skutek III rozbioru Imielin znalazł się w 1795 w granicach Prus, jednak już w 1807 na mocy pokoju w Tylży stał się częścią księstwa warszawskiego. W 1818 powrócił do Prus po kongresie wiedeńskim. W 1859 uzyskał połączenie kolejowe. Dawniej w Imielinie istniała synagoga, którą zburzono w latach 30. XX wieku. 20 sierpnia 1920, podczas II powstania śląskiego, z Imielina wyruszyły w zwycięskim marszu pod dowództwem ppor. Stanisława Krzyżowskiego wszystkie oddziały powstańcze powiatu pszczyńskiego, do którego wówczas należała ta miejscowość. Oddziały te w ciągu dwóch dni opanowały całą ziemię pszczyńskąJan Ludyga-Laskowski, Zarys historii trzech powstań śląskich 1919–1920–1921, Warszawa–Wrocław 1973, s. 174.Encyklopedia powstań śląskich, red. Franciszek Hawranek (i in.), Opole 1982, s. 104.Podręcznik powiatu pszczyńskiego (wojew. śląskie). Styczeń 1933 r., Wydział Powiatowy w Pszczynie, Pszczyna 1933, s. 14–18.. W latach 1945–1954 i 1973–1975 Imielin był siedzibą gminy wiejskiej Imielin. W 1957 zyskał status osiedla miejskiego, a w 1967 otrzymał prawa miejskie. W 1975 w wyniku reformy administracyjnej włączony został do Tychów, najrozleglejszego wtedy miasta województwa katowickiego, pozostał w jego granicach tylko do 1977, gdy przyłączono go do Mysłowic jako dzielnicę. W 1985 ukończono budowę zbiornika Dziećkowice. 30 grudnia 1994 Imielin, za zgodą mysłowickiej rady miasta, stał się ponownie osobnym miastem..
Od 2019 toczy się debata na temat fedrowania przez kopalnię Piast-Ziemowit pod północną częścią gminy.
Nazwa Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Jemyelenye wymienia w latach 1470–1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis CracoviensisJoannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, „Liber Beneficiorum”, Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, s. 227..
Na pruskiej mapie z 1799 widnieje już jako Jemielin. mały|Wioski Jemielin (dzisiejszy Imielin) oraz Chełm ukazane na mapie Śląska z 1799 roku
Zabytki Na terenie miasta Imielin znajdują się obiekty wpisane do rejestru zabytków (5 budynków oraz stanowisko archeologiczne)
alt=Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej|mały|Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej alt=Kapliczka wnękowa na Pasieczkach|mały|Kapliczka wnękowa w Pasieczkach Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej wybudowana w 1706 na miejscu starszej kaplicy drewnianej, która spłonęła około 1700 od uderzenia pioruna. Kaplica jest murowana, otynkowana, czworoboczna. Od frontu niska, trójkondygnacyjna, wieża na planie prostokąta, ze sklepioną kruchtą w przyziemiu. Na zewnątrz wieży w dolnej kondygnacji dekoracja ramowa, w górnej podziały pilastrami, trzecia kondygnacja z łukowymi spływami po bokach. W części centralnej znajduje się otwór w kształcie arkady, w którym umieszczony jest dzwon. Wejście, okno i wnęka w drugiej kondygnacji zamknięte łukiem półkolistym. Dach kryty blachą, dwuspadowy, a wieży namiotowy. W środku znajduje się ołtarz barokowy z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej. Kaplica wraz z otaczającym ją terenem parkowym jest własnością miasta. W 2006 został przeprowadzony jej kapitalny remont sfinansowany z budżetu miasta. Raz w roku, we wspomnienie Matki Boskiej Częstochowskiej sprawowana jest w niej msza w intencji władz miasta i mieszkańców. Trzy budynki mieszkalne mieszczące się przy ul. Brata Alberta (dawniej ul. Lipca 48). Młyn wodny z wyposażeniem i częścią mieszkalną zbudowany na Jamnicach przy ul. Wandy prawdopodobnie z pierwszej połowy XVIII wieku (przeniesiony do Chorzowa, na teren Górnośląskiego Parku Etnograficznego). Stanowisko archeologiczne nr 4 – osada łużycka i przeworska. Kaplica przydrożna, słupowa pod wezwaniem św. Jana Nepomucena, usytuowana przy ul. P. Ściegiennego. Wybudowana została prawdopodobnie przez górników kopalni galmanu w połowie XIX wieku.
Inne obiekty zabytkowe na terenie miasta:
Neogotycki kościół pw. Matki Boskiej Szkaplerznej wybudowany w latach 1909–1912; w 1953 wydłużono go o 2/3, a w 1957 nadbudowano wieżę kościelną do wysokości 27 metrów. W latach 70. XX wieku zbudowano na placu kościelnym zegar słoneczny i założono ogród z grotą lurdzką. Pomysłodawcą był Henryk Skóra, a konstruktorem i wykonawcą zegara był gnomolog Tadeusz Przypkowski – jeden z nielicznych na świecie znawców i budowniczych zegarów słonecznych.
Barokowa figura św. Jana Nepomucena stojąca na murze przykościelnym. Zabytek pochodzący prawdopodobnie z przełomu XVIII/XIX wieku, przeniesiona na teren kościoła z kapliczki na tzw. Stoku.
Wspólnoty wyznaniowe W mieście funkcjonuje rzymskokatolicka parafia Matki Bożej Szkaplerznej.
Oświata thumb|Szkoła Podstawowa nr 1 im. Powstańców Śląskich oraz hala widowiskowo-sportowa wraz z infrastrukturą towarzyszącą W Imielinie funkcjonuje pięć publicznych placówek oświatowych: Przedszkole Miejskie nr 1 Przedszkole Miejskie nr 2 Żłobek Miejski Szkoła Podstawowa nr 1 im. Powstańców Śląskich Szkoła Podstawowa nr 2 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego
Polityka Burmistrz W latach 1995–2024 burmistrzem Imielina był Jan Chwiędacz. Od 2024 burmistrzem miasta jest Krzysztof Hajduczek.
Rada Miasta Podział mandatów w wyborach do Rady Miasta Ugrupowanie Kadencje 2002–2006 2006–2010 2010–2014 2014–2018 2018-2024Imielińska Wspólnota Samorządowa8 – – – –Imielin – Nasze Miasto12 – – –Imielińskie Forum Samorządowe1 – – – –KWW Ryszarda Orła1 – – – –KWW Bogdana Mikundy1 – – – –Nasz Imielin1 – – – –Imielin – Wspólna Sprawa1 –14 –KWW Henryka Komendery1 – – – –KWW Jana Chwiędacza –12889KWW Agnieszki Wilczek –1 – – –Rozsądna Zmiana Warty – –3 – –Tradycja i Nowoczesność – –2 – –KWW Barbary Orzeł – –110Tradycja i Przyszłość – – –2 –KW Śląskiej Partii Regionalnej – – – –2KWW Krzysztofa Hochuł – – – –1KWW Anny Kubicy-Wojtyry – – – –3KWW Anny Marii Kopeć – – – –0
Transport Drogowy Na terenach miasta Imielin biegną następujące drogi:
(trasa S1 w budowie) Pyrzowice – Podwarpie – Dąbrowa Górnicza – Sosnowiec – Jaworzno – Mysłowice – Imielin – Tychy Jędrzychowice – Legnica – Wrocław – Opole – Katowice – Kraków – Tarnów – Rzeszów – Korczowa Mysłowice – Imielin – Chełm Śląski – Bieruń
W Imielinie przejeżdżają drogi powiatowe:
5914S Mysłowice-Wesoła – Lędziny – Imielin (ul. Brata Alberta) DW934 5915S Imielin (ul. Podmiejska) – Lędziny (ul. Ułańska) 5916S Imielin (ul. Satelicka) – DW934 5918S Imielin (ul. Nowozachęty, ul. Zachęty) – Mysłowice-Dziećkowice 5923S Imielin (ul. Dzikowa) – Lędziny-Goławiec
Kolejowy Przez Imielin przebiegają linie kolejowe:
(32 km) relacji Oświęcim – Katowice (25 km) relacji Tychy – Mysłowice Kosztowy
Imielin posiada stację kolejową.
Osoby związane z Imielinem Albin Siekierski (1920–1989) – ur. w Imielinie, polski pisarz, scenarzysta, poseł na Sejm PRL IX kadencji. Grzegorz Kapołka – polski gitarzysta bluesowy pochodzący z Imielina. o. dr Józef Pielorz (1921–2016) – ur. w Imielinie, polski duchowny katolicki, oblat, duszpasterz i publicysta. Leszek Nawrocki – polski samorządowiec i architekt, w latach 1990–1994 wiceprezydent, a w latach 1994–1995 prezydent Mysłowic. Longin Kozub (1927–2010) – polski prezbiter rzymskokatolicki, proboszcz w wielu parafiach na Śląsku, Odznaczony Orderem Odrodzenia Polski. Paweł Baldy (1924–1979) – polski aktor teatralny i filmowy, także reżyser teatrów amatorskich. Karol Madaj – polski trener kolarstwa. Józef Starczynowski (1930–2001) – polski rzemieślnik, działacz społeczny, poseł na Sejm X kadencji. Mateusz Górniak (ur. 1996) – pisarz
Zobacz też Synagoga w Imielinie Zbiornik Dziećkowice
Przypisy
Bibliografia Dariusz Walencik, Przeszłość historyczna Imielina i jego mieszkańców, Imielin 2003 Z dziejów Imielina I, red. Dariusz Walencik, Imielin 2005 Z dziejów Imielina II, red. Dariusz Walencik, Imielin 2005 Dariusz Walencik, Parafia i gmina Imielin w latach 1945–2002, Imielin 2007
Linki zewnętrzne
Historia Żydów w Imielinie na portalu Wirtualny Sztetl
Kategoria:Imielin Kategoria:Miasta w województwie śląskim Kategoria:Miasta w Polsce, którym nadano prawa miejskie w XX wieku