Stefan Lelek-Sowa, ps. „Sawicki”, „Lelek”, „Stefan” (ur. 5 września 1885 w Kraśniku, zm. 29 czerwca 1940 w Lublinie) – sędzia, senator, działacz społeczny i konspiracyjny, kawaler Orderu Virtuti Militari.

thumb|Stefan Lelek (przed 1934) Życiorys Urodził się 5 września 1885 w Kraśniku, w rodzinie Stanisława i Katarzyny z Pyzików. Był uczniem gimnazjum im. Staszica w Lublinie. Od 1905 działał w Polskiej Partii Socjalistycznej, był członkiem lubelskiej organizacji bojowej. Według jednej wersji zagrożony aresztowaniem zbiegł na Syberię, po czym w 1908 został zatrzymany we Władywostoku za udział w buncie marynarzy. Według innej wersji w 1905 został aresztowany i zesłany do Władywostoku za udział w strajku szkolnym. Zbiegł stamtąd w 1908, przez pięć lat przebywając w różnych miejscach świata (Japonia, Chiny, Nowa Gwinea, Australia, Stany Zjednoczone). Ukończył studia na wydziale politycznym Uniwersytetu w Valparaiso w stanie Indiana. W 1913 powrócił do Polski, kontynuując studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W 1914 walczył w I Brygadzie Legionów Polskich. Potem objął funkcję komendanta okręgu Polskiej Organizacji Wojskowej na Lubelszczyźnie. Od 1918 był żołnierzem Wojska Polskiego – najpierw jako kapitan, a potem dowódca V batalionu Milicji Ludowej w okręgu łomżyńskim.

17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari" V klasy.

Ukończył prawo na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Działał w Polskiej Partii Socjalistycznej, a potem w sanacji. Pracował jako sędzia Sądu Apelacyjnego w Lublinie. W tym mieście był aktywnym działaczem społecznym. Zastępca senatora wybrany w 1935 w województwie lubelskimAlbum-skorowidz Senatu i Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmu Śląskiego. Kadencja 1935/1940, 1936, s. 198.. W latach 1938–1939 pełnił mandat senatora V kadencji.

Podczas II wojny światowej był przewodniczącym Organizacji Orła Białego Okręgu Lublin, przewodniczącym Rady Obrony Narodowej w Lublinie, członkiem Komitetu Obrony Lublina, współorganizatore, lubelskiego okręgu Służby Zwycięstwu Polski oraz Związku Walki Zbrojnej.

Został zamordowany przez Niemców latem 1940 w Rurach Jezuickich k. Lublina. Wraz z nim zginęła jego córka Halina Lelkówna, studentka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i łączniczka okręgu Związku Walki Zbrojnej.

Jego życiorys posłużył jako pierwowzór losów Stefana Kulczyby, jednego z bohaterów literackich tzw. sagi polskiej autorstwa Danuty Mostwin (w trzech pierwszych książkach serii: Cień księdza Piotra, Szmaragdowa zjawa i Tajemnica zwyciężonych).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7566 (17 maja 1922) Krzyż Niepodległości (12 marca 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (27 listopada 1929)M.P. z 1929 r. nr 276, poz. 638 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej”. Krzyż Walecznych (czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami (pośmiertnie) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka „Za wierną służbę” Krzyż Legionowy Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej Odznaka Republiki Lubelskiej

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Nota biograficzna na stronie popkowice.za.pl

Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Organizacji Bojowej PPS Kategoria:Członkowie Organizacji Orła Białego Kategoria:Członkowie Służby Zwycięstwu Polski Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Komendanci Okręgów POW Kategoria:Ludzie urodzeni w Kraśniku Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Legionowym Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką pamiątkową Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Ofiary egzekucji w Rurach Jezuickich Kategoria:Politycy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy zesłańcy w Imperium Rosyjskim Kategoria:Senatorowie V kadencji (1938–1939) Kategoria:Sędziowie sądów apelacyjnych II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1885 Kategoria:Zastępcy senatorów II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918