Stopy łożyskowe – stopy metali wykorzystywane do wylewania panewek łożysk ślizgowych charakteryzujące się zazwyczaj następującymi cechami: niewielką rozszerzalnością cieplną w zakresie temperatur pracy łożyska dobrą przewodnością termiczną odpornością na ścieranie małym współczynnikiem tarcia zdolnością pochłaniania niewielkich obcych cząsteczek i możliwością dopasowywania się do powierzchni czopa odpornością na kwasy znajdujące się w niektórych smarach. średnią odpornością na korozję.
Rodzaje stopów łożyskowych Powyższe właściwości można osiągnąć dzięki dobraniu specyficznego składu stopu. Najczęściej są to stopy cynowe, stopy cynowo-ołowiowe, stopy bezcynowe na osnowie ołowiowej, brązy cynowe, brązy ołowiowe, stopy aluminium. Dokładny ich skład określają normy. Do najważniejszych stopów łożyskowych należą: Stopy cynowe – zawierające 80–90% cyny, 4–13% antymonu i 3–6% miedzi. Struktura stopu składa się z miękkiej osnowy tworzonej przez igłowate kryształy fazy Cu6Sn5, z twardymi wydzieleniami Sn3Sb2. Polska Norma PN-82/H-87111 specyfikuje dwa stopy tego typu, Ł89 (SnSb8Cu3) oraz Ł83 (SnSb11Cu6). Łożyskowe stopy cynowe używane są na łożyska do dużych silników wysokoprężnych. Stopy cynowo-ołowiowe – zawierające orientacyjnie 5–20% cyny, 60–85% ołowiu, 5–17% antymonu i do 3% miedzi oraz domieszki niklu, arsenu i kadmu. Polska Norma specyfikuje Ł16 (PbSn16Sb16Cu2), Ł10As (PbSn10Sb14Cu3As) i Ł6 (PbSn6Sb6). Stopy te są tańsze od cynowych, lecz posiadają gorsze własności wytrzymałościowe i cieplne. Stosowane są na łożyska słabiej obciążone i mniej odpowiedzialne.
Do budowy łożysk ślizgowych obecnie powszechnie wykorzystuje się intermetale. Mają one lepsze właściwości w stosunku do dawniej stosowanych łożysk na osnowie ołowiu (babbity) itp. Ważną rolę pełni w nich tzw. przegroda niklowa zapobiegająca migracji poszczególnych składników intermetalu do innych jego segmentów.
Kategoria:Stopy