Lubelski Festiwal Nauki – odbywający się od 2001 roku w Lublinie, jeden z największych festiwali naukowych w kraju, którego głównym celem jest upowszechnianie, promowanie oraz popularyzowanie nauki i badań naukowych w społeczeństwie. Festiwal ma za zadanie rozbudzanie ciekawości poznawczej i rozwijanie zainteresowania nauką wśród dzieci, młodzieży i dorosłych poprzez prezentację projektów realizowanych w uczelniach, instytucjach naukowo-badawczych i publicznych, a także integrację i współpracę społeczności lokalnej ze środowiskiem naukowym i twórczym Lubelszczyzny. Wstęp na wszystkie wydarzenia organizowane w ramach festiwalu jest bezpłatny. Na większość projektów, ze względu na ich specyfikę, obowiązuje wcześniejsza rejestracja i rezerwacja miejsc.
Preedycja Inicjatorem święta nauki we wschodniej Polsce był Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Pracownicy uczelni, inspirując się prof. Davidem Shugarem i Festiwalem Nauki w Warszawie, zaszczepili idee przedsięwzięcia całej społeczności akademickiej. Lubelski Festiwal Nauki po raz pierwszy odbył się w terminie 4-7.10.2001 r. W organizację festiwalu zaangażowały się Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej oraz ówczesna Akademia Rolnicza (obecnie Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie). Podczas LFN pracownicy i studenci UMCS oraz AR zaprezentowali łącznie 63 projekty, a w całym wydarzeniu udział wzięło 20 tys. osób. W przeddzień zakończenia festiwalu na Placu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie miał miejsce festyn rodzinny.
21 maja 2004 r. rektorzy pięciu lubelskich uczelni publicznych wspólnie z dyrektorem Instytutu Agrofizyki PAN w siedzibie Lubelskiego Towarzystwa Naukowego podpisali deklarację powołującą Lubelski Festiwal Nauki jako cykliczną imprezę popularyzującą naukę w społeczeństwie. Podpisy pod deklaracją złożyli: prof. dr hab. Marian Harasimiuk (UMCS), prof. dr hab. Zdzisław Targoński (AR), ks. prof. dr hab. Andrzej Szostek (KUL), prof. dr hab. Maciej Latalski (AM), prof. dr hab. Józef Kuczmaszewski (PL) oraz prof. dr hab. Ryszard Walczak (IA PAN).
Pierwsza edycja Oficjalna historia Lubelskiego Festiwalu Nauki rozpoczęła się od 18–24 września 2004 r., kiedy w organizacji festiwalu uczestniczyły wszystkie uczelnie publiczne Lublina: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Akademia Rolnicza, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Akademia Medyczna, Politechnika Lubelska, a także instytuty naukowe: Instytut Agrofizyki im. Bohdana Dobrzańskiego PAN i Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki oraz Muzeum Lubelskie. Podczas imprezy odbyły się 232 projekty naukowe, a liczbę osób biorących udział w festiwalu szacuje się na około 30 tys. W ramach LFN zorganizowano piknik naukowy, który miał miejsce na Starym Mieście, pozostałe projekty odbyły się w siedzibach organizatorów i współorganizatorów.
Druga edycja W trakcie II Lubelskiego Festiwalu Nauki 17-23.09.2005 r., w którym funkcję głównego organizatora pełnił ponownie Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, zgłoszono 177 projektów naukowych, udział wzięło 12 instytucji naukowo-badawczych, a do grona współorganizatorów dołączyli: Archiwum Państwowe w Lublinie, Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą w Puławach, a także Polskie Radio Lublin i Gazeta Wyborcza.
Trzecia edycja III Lubelskiemu Festiwalowi Nauki 16-22.09.2006 r. przewodniczyła Akademia Rolnicza. W ramach festiwalu zrealizowano 237 projektów, a do współorganizacji wydarzenia przyłączyły się: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Państwowe Muzeum na Majdanku, Caritas Archidiecezji Lubelskiej oraz TVP3 Lublin. Rok później wprowadzono nową formułę zgodnie z którą każdej kolejnej edycji festiwalu miała przewodniczyć inna uczelnia wyższa, a także przyświecać oryginalne hasło wokół którego zbudowany jest program merytoryczny wydarzenia.
Czwarta edycja IV Lubelski Festiwal Nauki odbył się w terminie 22-28.09.2007 r. pod hasłem „Humanista XXI wieku”, a głównym organizatorem wydarzenia został Katolicki Uniwersytet Lubelski. W gronie współorganizatorów festiwalu pojawiły się Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych w Dęblinie oraz Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach. Po raz pierwszy w historii LFN zaprezentowano logo Lubelskiego Festiwalu Nauki autorstwa Zbigniewa Kowalczyka, a rejestracja uczestników na poszczególne edycje projektów odbyła się przez wortal internetowy (S4LFN), którego opracowania pojęli się Jakub Grygiel i Michał Szych. Oprogramowanie S4LFN zostało także wykorzystane podczas kolejnych edycji festiwalu. Opracowaniem treści strony zajmował się dr Andrzej Zykubek z KUL, który był również pomysłodawcą systemu. W trakcie festiwalu zrealizowano 340 projektów. Piknik naukowy miał miejsce na Starym Mieście 23 września 2007 r.
Piąta edycja V Lubelski Festiwal Nauki odbył się 20-26.09.2008 r. pod hasłem „Wiedza lekarstwem duszy”. Wydarzeniem koordynował Uniwersytet Medyczny w Lublinie, a w jego trakcie zrealizowano 438 projektów upowszechniających naukę na których miejsca zarezerwowało 26,5 tys. osób. Rodzinny festyn naukowy został zorganizowany na Placu Zamkowym 21 września 2008 r.
Szósta edycja Podczas VI Lubelskiego Festiwalu Nauki 19-25.09.2009 r. „Nauka techniką życia” grono lubelskich naukowców, z wiodącą prym Politechniką Lubelską, zorganizowało 657 projektów, w których udział wzięło 25 tys. uczestników. We wszystkich wydarzeniach festiwalu (m.in. w wystawach, prezentacjach, konkursach i pikniku) uczestniczyło razem blisko 50 tys. osób. W 2009 r. festiwal po raz pierwszy przekroczył granice województwa: projekty popularyzujące naukę zgłosiły instytucje naukowo-badawcze z Tomaszowa Lubelskiego i Stalowej Woli. Piknik naukowy odbył się na Placu Zamkowym w dniu 20 września 2009 r.
Siódma edycja VII Lubelski Festiwal Nauki odbył się w dniach 18–24.09.2010 r. pod hasłem „Nauka przygodą życia”. Pod przewodnictwem Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, pozostałych lubelskich uczelni publicznych oraz we współpracy ze środowiskami akademickimi i naukowymi Puław i Dęblina, zrealizowano 792 projekty upowszechniające naukę i badania naukowe. Piknik naukowy odbył się 19 września 2010 r. na Placu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.
Ósma edycja VIII Lubelski Festiwal Nauki odbył się w terminie 17-23.09.2011 r., a jego motto przewodnie brzmiało: „Nauka w służbie przyrody”. Wydarzeniem koordynował Uniwersytet Przyrodniczy. W trakcie wydarzenia zgłoszono 824 projekty w których udział wzięło 38 tys. uczestników. Piknik naukowy odbył się na terenie Miasteczka Akademickiego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w dniu 18 września 2011 r. W ramach festiwalu uczestnicy mogli m.in. poznać niezwykle fascynujące życie mrówek, odkryć tajniki filematologii, czyli nauki o pocałunkach, dowiedzieć się, jak ewoluował pieniądz na przestrzeni dziejów, a także zrozumieć naukowe oblicze miłości.
Dziewiąta edycja Podczas IX Lubelskiego Festiwalu Nauki 15-21.09.2012 r. pod hasłem „Nauka – Wiedza – Mądrość”, której przewodniczył Katolicki Uniwersytet Lubelski, zrealizowano 1002 projekty w których uczestniczyło 42 tys. osób. Piknik naukowy odbył się 16 września 2012 r. na Placu Litewskim w Lublinie. Podczas festiwalu można było uczestniczyć m.in. w wykładach na temat dojrzewania płciowego i jego wpływu na organizm człowieka oraz mechanizmów oszukiwania, jakie stosuje ludzki mózg.
Dziesiąta edycja W ramach X Lubelskiego Festiwalu Nauki 14-20.09.2013 r. „Człowiek – Nauka – Pasja”, który koordynował Uniwersytet Medyczny w Lublinie, odbyło się 1245 projektów upowszechniających naukę i badania naukowe, na które zgłosiło się 45 tys. uczestników. Piknik naukowy miał miejsce na Placu Litewskim w Lublinie 15 września 2013 r. Wśród ponad tysiąca projektów znalazły się m.in. prelekcje odnośnie tego, jak odróżnić biedronkę „ninja” od „bożej krówki”, tajemnic Sawantów – upośledzonych geniuszy, czy znaczenia gospodarczego kawy.
Jedenasta edycja XI Lubelski Festiwal Nauki odbył się w terminie 20-26.09.2014 r. pod hasłem „Nauka bez barier”, a funkcję głównego organizatora objęła Politechnika Lubelska. Podczas wydarzenia zrealizowano 1290 projektów naukowych. Piknik naukowy odbył się 21 września 2014 r. na Stadionie Arena Lublin.
Dwunasta edycja XII Lubelski Festiwal Nauki odbył się w dniach 19–25.09.2015 r. pod hasłem „Nauka drogą do Nobla”. Wydarzeniu przewodniczył Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W jego trakcie zgłoszono 1129 projektów w których stworzenie, oprócz lubelskich uczelni publicznych, zaangażowały się 34 instytucje naukowe i naukowo-badawcze z Lublina i regionów ościennych. Lubelski Piknik Naukowy odbył się 20 września 2015 r. na Stadionie Arena Lublin. W ramach festiwalu zorganizowano m.in. wystawę pn. „Nauka drogą do Nobla” podczas której zaprezentowano sylwetki polskich noblistów oraz dorobek naukowy i intelektualny laureatów Nagrody Nobla, będących jednocześnie doktorami honoris causa lubelskich uczelni.
Trzynasta edycja Podczas XIII Lubelskiego Festiwalu Nauki 17-23.09.2016 r. pod hasłem „Nauka źródłem inspiracji” funkcję koordynatora pełnił Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie. W ramach LFN zrealizowano 1243 projekty, a Lubelski Piknik Naukowy, podobnie jak podczas poprzednich dwóch edycji, miał miejsce na Stadionie Arena Lublin, w dniu 18 września 2016 r.
Czternasta edycja W ramach XIV Lubelskiego Festiwalu Nauki 24-30.09.2017 r. „Nauka – pomiędzy tradycją a współczesnością”, którą koordynował Katolicki Uniwersytet Lubelski, odbyło się 1381 projektów popularyzujących naukę i badania naukowe. Lubelski Piknik Naukowy zorganizowano na Placu Litewskim w Lublinie w dniu 30 września 2017 r.
Piętnasta edycja XV Lubelski Festiwal Nauki odbył się w dniach 15–21.09.2018 r. pod mottem przewodnim „Człowiek inspiracją nauki”. Podczas festiwalu, któremu przewodniczył Uniwersytet Medyczny w Lublinie, zorganizowano 1220 projektów naukowych. Lubelski Piknik Naukowy odbył się 16 września 2018 r. na Placu Teatralnym przed Centrum Spotkania Kultur w Lublinie.
Szesnasta edycja XVI Lubelski Festiwal Nauki odbył się w dniach 14–20.09.2019 r. pod hasłem „Nauka – Technika – Innowacje”, a głównym organizatorem wydarzenia była Politechnika Lubelska. W jego trakcie zrealizowano 1445 projektów upowszechniających naukę i badania naukowe w których udział wzięło około 33 tys. osób. W ramach festiwalu projekty zgłoszono również w Puławach, Zamościu, Stalowej Woli, Dęblinie i Chełmie. Lubelski Piknik Naukowy odbył się 15 września 2019 r. na Placu Teatralnym przed Centrum Spotkania Kultur w Lublinie.
W dniach 22–24.09.2020 r. na stronie Lubelskiego Uniwersytetu Inspiracji odbyły się w formie zdalnej Lubelskie Wirtualne Dni Nauki (LWDN). Wspólna inicjatywa uczelni publicznych Lublina i Urzędu Miasta Lublin stanowiła odpowiedź na wyzwania czasów kryzysu, wywołanego epidemią COVID-19, umożliwiając jednocześnie zachowanie ciągłości w upowszechnianiu, promowaniu oraz popularyzowaniu nauki i badań naukowych w społeczeństwie.
Siedemnasta edycja XVII Lubelski Festiwal Nauki odbył się w dniach 18–24.09.2021 r. pod hasłem „Nauka bez granic. Enjoy science!”. Wydarzenie zorganizowane zostało przez pięć lubelskich uczelni publicznych: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Uniwersytet Przyrodniczy, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Uniwersytet Medyczny, Politechnikę Lubelską oraz Urząd Miasta Lublin. W realizację tegorocznej edycji festiwalu zaangażowało się również około trzydziestu instytucji naukowo-badawczych i publicznych z Lublina oraz całego województwa lubelskiego i dolnośląskiego, m.in. Akademia Zamojska, Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, Lotnicza Akademia Wojskowa w Dęblinie, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie czy Stowarzyszenie Odra-Niemen z Wrocławia.