Piran – organiczny związek chemiczny z grupy nienasyconych eterów cyklicznych o sześcioczłonowym pierścieniu heterocyklicznym. Może tworzyć dwa izomery, różniące się układem wiązań podwójnych:
+ Izomery piranu Nazwa 2H-Piran 4H-Piran Inne nazwy α-piran γ-piran Wzór strukturalny 50px|2H-Piran 50px|4H-Piran
Budowa Z powodu występowania w piranie jednego atomu węgla o hybrydyzacji sp³, nie jest on związkiem aromatycznym. Charakter aromatyczny ma natomiast kation piryliowy powstający w wyniku oderwania jonu wodorkowego z grupy CH2 dowolnego piranu, np. w wyniku działania na 4H-piran tetrafluoroboranem trytylu, . class=skin-invert-image|thumb|center|50px|Kation piryliowy
Nazewnictwo systematyczne Nazwa piranu wg systematycznego nazewnictwa związków heterocyklicznych Hantzscha-Widmana brzmi oksyna, jednak nie jest ona zalecana, gdyż jest ona stosowana jako nazwa zwyczajowa 8-chinolu (8-hydroksychinoliny).
Zobacz też tetrahydropiran
Przypisy