Śląsk Wrocław – polski klub koszykówki z siedzibą we Wrocławiu. Jest to osiemnastokrotny mistrz Polski w koszykówce mężczyzn, co czyni go najbardziej utytułowanym klubem w kraju. Klub na przestrzeni lat reprezentowało wielu reprezentantów Polski, takich jak Mieczysław Łopatka, Dariusz Zelig, Maciej Zieliński, Adam Wójcik i Dominik Tomczyk.
Dzieje sekcji koszykówki Początki W 1948 roku, przy nieco wcześniej powstałym Wojskowym Klubie Sportowym Śląsk Wrocław, powstała sekcja koszykówki, którą nazwano Podchorążakiem. Przez pierwszych osiem lat zespół występował w niższych ligach, zmieniając z roku na rok i nazwę. W 1956 roku sekcja koszykarska odniosła pierwszy sukces – udało się jej bowiem awansować do pierwszej ligi, w której grała nieprzerwanie do początku sezonu 2008/09.
Lata 60. Budowa drużyny Śląska Wrocław pokryła się w owym okresie z największymi sukcesami polskiej koszykówki. Zalążkiem sukcesów polskich koszykarzy na arenie międzynarodowej i europejskiej były Igrzyska Olimpijskie w Rzymie w roku 1960, kiedy prowadzeni przez Zygmunta Olesiewicza Polacy zajęli 7. miejsce. Trzy lata później reprezentacja Polski na mistrzostwach Europy we Wrocławiu zdobyła wicemistrzostwo, dwa lata później na EuroBaskecie w Moskwie zajęła 3. miejsce, by powtórzyć ten sukces w 1967 roku na ME w Finlandii, a na następnych odbywających się we Włoszech – czwarte. W międzyczasie owych mistrzostw „Starego Kontynentu” reprezentacja kraju zdołała dwukrotnie zająć 6 miejsce na IO w 1964 roku w Tokio i na IO w 1968 roku w Meksyku.
W 1967 roku, niedługo po zakończeniu ME w Finlandii, Polacy pojechali do stolicy Urugwaju – Montevideo, gdzie odbyły się mistrzostwa świata w koszykówce mężczyzn. Prowadzeni przez Witolda Zagórskiego polscy koszykarze zajęli 5. lokatę, a królem strzelców turnieju został Mieczysław Łopatka – zawodnik Śląska Wrocław, do którego trafił z Lecha Poznań przed 6 kolejką sezonu 1961/62.
Oprócz niego w reprezentacji grało jeszcze w tamtym okresie dwóch zawodników wrocławskiego klubu – Kazimierz Frelkiewicz i Grzegorz Korcz.
A Śląsk, choć jeszcze bez Korcza, w 1965 roku sięgnął po pierwsze w historii klubu mistrzostwo Polski. Trenerem zespołu był wtedy Ryszard Stasik, a skład, oprócz Łopatki i Frelkiewicza, wyglądał tak: Wojciech Szczeciński, A. Kałas, Zenon Matysik, Jerzy Świątek, E. Grzywna, J. Murzynowski, B. Repko, L. Lipski, W. Kasiński, A. Weber, A. Naruszewicz, J. Wilczewski. Z.M.Wyspiański
W następnym sezonie w pierwszej drużynie Śląska pojawił się 19-letni wówczas Ryszard Białowąs – późniejszy polski olimpijczyk, ale, mimo że trzon kadry nie stracił na jakości, na drugi tytuł kibicom z Wrocławia przyszło czekać do sezonu 1969/70, kiedy Śląsk, mając już w składzie Grzegorza Korcza, a także Tomasza Garlińskiego i Tadeusza Grygla, znów okazał się najlepszy na polskich parkietach.
Lata 70. Mistrzowska passa z sezonu 1969/70 podobnie, jak ta z 1964/65 nie miała jednak swojej dalszej ciągłości. Śląsk, choć wciąż wzmacniany nowymi koszykarzami typu braci Kalinowskich i Chudeuszów oraz Jerzego Hnidę (jego syn – Artur Hnida, na początku lat 90. był koszykarzem, a następnie klubowym masażystą), zdołał w ciągu kolejnych czterech sezonów zdobyć jedynie raz srebrny i trzykrotnie brązowy medal. Na początku lat 70. w Ekstraklasie pierwsze skrzypce grało Wybrzeże Gdańsk z Edwardem Jurkiewiczem w składzie – trzykrotny mistrz Polski w latach 1971-73, Wisła Kraków z Bohdanem Likszą – dwukrotny mistrz w sezonie 1973/74 i 1975/76 oraz mistrz z 1974/75 – Resovia.
Oprócz owych medali wrocławianie zdołali jeszcze wywalczyć dwukrotnie Puchar Polski – w sezonie 1971/72 pokonali w finale Legię Warszawa, a sezon później Resovię.
Druga połowa lat 70. przyniosła znacznie większe sukcesy drużynie z Wrocławia. W barwach Śląska pojawiła się dwójka obrońców – Ryszard Prostak i Dariusz Zelig, przybyły z AZS Koszalin. W sezonie 1976/77 m.in. ich gra doprowadziła Śląsk do dubletu, czyli zarazem trzeciego mistrzostwa kraju (w finale pokonali Wisłę Kraków) i piątego Pucharu Polski (tutaj wygrali z Lechem Poznań).
Rok później Śląsk znów zagrał w finale mistrzostw Polski, ale tym razem przeciwnikiem wrocławian było Wybrzeże Gdańsk, które okazało się lepsze.
Końcówka lat 70. to kolejne dwa mistrzostwa Polski – w tym te z sezonu 1979/80 jako dublet z szóstym tryumfem w Pucharze Polski.
Lata 80. Po zdobyciu w sezonie 1980/81 przez Śląsk drugiego z rzędu, a szóstego w historii mistrzostwa krajowych rozgrywek, drużynę opuścił Dariusz Zelig, który zdecydował się kontynuować swoją karierę na koszykarskich parkietach w Belgii i Niemczech. Twórca sukcesów wrocławskiej drużyny na przełomie lat 70. i 80. do kraju wrócił dopiero przed sezonem 1986/87, a Śląsk bez niego w składzie w ciągu pięciu sezonów zdołał trzykrotnie wywalczyć jedynie brązowe medale.
W sezonie 1986/87 trenerem zespołu został Arkadiusz Koniecki, któremu pomagał Jerzy Chudeusz – były koszykarz Śląska. Koniecki wraz z Chudeuszem doprowadzili wrocławian do 7 mistrzostwa w kraju. Skład mistrzowskiego zespołu stanowili: Ryszard Prostak, Paweł Bargiel, Tomasz Miłek, Stanisław Kiełbik, Dariusz Zelig, Dariusz Kobylański, Jerzy Kołodziejczak, Jarosław Krysiewicz, Andrzej Wierzgacz, Mirosław Kabała i Dariusz Parzeński.
Sukces jednak, jak historia pokazała, nie miał i wtedy swojej ciągłości. W następnym sezonie wrocławianie zajęli bowiem dopiero ósmą pozycję w rozgrywkach.
Lata 90. Sezon 1991/92 Przed sezonem do drużyny dołączył czarnoskóry Amerykanin Keith Williams, który stał się gwiazdą ligi na kolejne kilka lat. Śląsk w tym sezonie zdobył po raz dziewiąty mistrzostwo i dziewiąty raz sięgnął także po Puchar Polski (po raz trzeci z rzędu). W obu finałach pokonał ASPRO Wrocław. Na lidera drużyny wyrósł Maciej Zieliński, który został uznany MVP ligi.
Po zdobyciu mistrzostwa kraju w sezonie 1990/91 przed Śląskiem otworzyła się szansa zagrania w europejskich rozgrywkach pucharowych – Euroligi. Śląsk rozpoczął walkę od II rundy, spotykając się z mistrzem Grecji – Aris Saloniki. Śląsk dwukrotnie przegrał i po tej porażce trafił do Pucharu Saporty. Tam spotkał się z izraelskim Maccabi Riszon le-Cijjon i odpadł w dwumeczu.
Sezon 1992/93 Klub pozyskał sponsora firmę „PCS”, której właścicielem był Zenon Michalak. Od tej pory zespół nazywał się PCS Śląsk Wrocław. Zespół opuścił Zieliński, który rozpoczął studia na amerykańskiej uczelni Providence.
Śląsk obronił tytuł mistrza Polski, pokonując w ćwierćfinale poznańskiego Lecha, w półfinale Zastal Fortum Zielona Góra oraz w serii finałowej Nobiles Włocławek. Był to pierwszy z pięciu w historii włocławsko-wrocławskich finałowych potyczek o największy laur w polskiej koszykówce. Za pierwszym razem Śląsk wygrał w trzech meczach, sięgając po raz dziesiąty w historii po tytuł mistrzowski.
Mecz, który zdecydował o mistrzostwie Polski dla Śląska, był zarazem ostatnim meczem w profesjonalnej karierze Dariusza Zeliga – ze Śląskiem zdobył 7 mistrzowskich tytułów.
Sezon 1993/94 Śląsk po pierwszej rundzie rozgrywek zajmował pierwsze miejsce, wygrywając 18-krotnie w 22 meczach. W drugiej fazie sezonu Śląsk, wygrywając wszystkie dziesięć meczów, podtrzymał swoją pozycję.
W play-offach wrocławianie trafili w ćwierćfinale na AZS Agro Far Lublin i po trzech wygranych meczach awansowali do półfinału. Tam na Śląsk czekała Stal Bobrek Bytom, ale i tym razem wrocławski zespół okazał się lepszy, eliminując przeciwników po czterech spotkaniach.
W finale doszło ponownie do pojedynku na linii Śląsk – Anwil. Po pierwszym spotkaniu bliżej złotego medalu byli włocławianie, którzy we Wrocławiu wygrali 83:74. W kolejnych trzech meczach lepszy okazał się jednak Śląsk, który tym samym po raz jedenasty sięgnął po mistrzostwo Polski. W trzecim spotkaniu finałowym 40 punktów zdobył Keith Williams, który grał z kontuzją nogi.
Sezon 1994/95 Z klubem pożegnał się dotychczasowy sponsor – Zenon Michalak. Zastąpił go Grzegorz Schetyna, który w późniejszym czasie najpierw przekształcił klub w spółkę z o.o, a potem w sportową spółkę akcyjną. Śląsk zmienił nazwę na Śląsk Eska Wrocław. Klub opuścił także dotychczasowy trener Mieczysław Łopatka. Zastąpił go Arkadiusz Koniecki. Do Mazowszanki Pruszków odszedł Keith Williams. Do klubu przywędrował za to były zawodnik ASPRO Wrocław – Dominik Tomczyk.
Śląsk po rundzie zasadniczej zajął 6. miejsce i w rywalizacji o mistrzostwo Polski odpadł już w pierwszej rundzie, przegrywając ćwierćfinale z zespołem Anwil Włocławek.
W lutym 1995 roku tuż przed meczem z Polonią Przemyśl pięciu podstawowych graczy Śląska, tj. Andrzej Wierzgacz, Robert Kościuk, Dariusz Parzeński, Radosław Czerniak i Wojciech Błoński, zasłaniając się zwolnieniami lekarskimi odmówiło gry, domagając się zwolnienia trenera Konieckiego. Jednak prezes Schetyna nie uległ naciskom graczy i zamiast trenera to wspomniani wcześniej zawodnicy musieli odejść.
Sezon 1995/96 Do zespołu ze studiów w Stanach Zjednoczonych powrócił Maciej Zieliński. Do Wrocławia przybyli także Jerzy Binkowski, Tomasz Cielebąk, Jacek Krzykała, Bennie Seltzer czy Ireneusz Chromicz.
Sezon nie rozpoczął się zbyt optymistycznie, zespół znajdował się w dolnych rejonach tabeli. Udało się wrocławianom zająć na koniec sezonu regularnego wysokie 4 miejsce z bilansem 14-8 z zaledwie dwoma porażkami więcej od lidera, Anwilu Włocławek.
W pierwszej rundzie play-off zespół z Wrocławia w rywalizacji do trzech zwycięstw pokonał (3:0; 97:91, 101:75, 87:81) 10,5 Basket Club Poznań, co dało szansę gry o finał. W półfinale na Śląsk czekał już Anwil Włocławek, z którym wrocławianie uporali się w czterech meczach. Punktem zwrotnym było zwycięstwo w pierwszym meczu we Włocławku, gdy zespół trenera Konieckiego przegrywał na kilka sekund przed końcem spotkania 92:93, ale gapiostwo rywali wykorzystał Seltzer, który przy wyrzucie z autu dojrzał samotnego pod koszem gospodarzy Zielińskiego, a ten zdobył zwycięskie punkty (94:93 w 1 meczu, potem 110:103 dla Anwilu w drugim, kolejne spotkania to: 112:94 i 97:76 dla WKS). W meczu numer 4 w rywalizacji zespołów z Kujaw i Dolnego Śląska nie mógł zagrać lider Anwilu Igor Griszczuk, co było karą za zachowanie po meczu numer 3, kiedy Białorusin miał grozić sędziom białoruską mafią.
Śląsk po zwycięstwie w półfinale nad Anwilem, awansował do finału, gdzie spotkał się z zespołem Browary Tyskie Bobry Bytom. Rywalizacja trwała do czterech zwycięstw, ale skończyła się po sześciu meczach i wygranej Śląska 4:2, co zapewniło klubowi dwunasty tytuł mistrzowski.
Sezon 1996/97 Nowym trenerem zespołu został były koszykarz klubu – Jerzy Chudeusz,
Po sezonie zasadniczym składającym się z dwóch rund Śląsk zapewnił sobie pierwsze miejsce w rozstawieniu przed fazą play-off.
W ćwierćfinale Śląsk pokonał AZS Elanę Toruń a następnie w walce o finał spotkał się z Komfortem Forbo Stargard Szczeciński. W drużynie rywali grał m.in. były zawodnik Śląska, Keith Williams, a także Joe McNaull – w późniejszym czasie zawodnik wrocławian. W półfinale lepsi okazali się koszykarze z Pomorza, wygrywając w pięciu meczach 3:2. W walce o brązowe medale, Śląsk uległ drużynie Bobrów Bytom.
Śląsk na arenie międzynarodowej zaprezentował się poprzez rozgrywki Pucharu Saporty, gdzie doszedł do ćwierćfinału. Tam na Śląsk czekał już hiszpański Real Madryt. Królewscy w pierwszym meczu rozgromili u siebie wrocławian 112:66, a 25 pkt. rzucił Dejan Bodiroga. W rewanżu Real ponownie był lepszy, ale tym razem tylko dwoma punktami – 93:91. Jak się potem okazało, Real wygrał Puchar Saporty.
Sezon 1997/98 Nowym trenerem zespołu został Słoweniec, Andrej Urlep, który zastąpił odchodzącego Jerzego Chudeusza. Do Pruszkowa odszedł Dominik Tomczyk, ale drużynę wzmocnili Adam Wójcik, Raimonds Miglinieks oraz Joe McNaull. Wraz z Maciejem Zielińskim stworzyli oni trzon zespołu, który zdominował rozgrywki PLK w kolejnych latach. Zespół zmienił nazwę na Zepter Śląsk Wrocław.