Saint-Pierre i Miquelon (Wspólnota Saint-Pierre i Miquelon, , ) – wspólnota zamorska Francji, obejmująca archipelag o tej samej nazwie, położony na Oceanie Atlantyckim, w Ameryce Północnej u południowych wybrzeży Nowej Fundlandii.

Geografia

mały|lewo|150px|Zdjęcie satelitarne ukazuje rzeźbę wysp Powierzchnia wysp wynosi 242 km². Obejmuje ona 2 grupy wysp: Saint-Pierre (24 km²) i Miquelon (216 km²) oraz otaczające je liczne wysepki i skały.

Głównym elementem krajobrazu wysp są rozległe torfowiska oraz skaliste płaskowyże (wysokość do 240 m n.p.m., Morne de la Grande Montagne). Na stromych i wysokich brzegach gniazdują liczne ptaki morskie.

Terytorium zamieszkuje ponad 5500 osób (stan na rok 2017; liczba ta podlega nieznacznym wahaniom), z czego większość żyje w stolicy departamentu Saint-Pierre – 5,5 tys. mieszkańców.

Strefa czasowa Zimą w Saint-Pierre i Miquelon obowiązuje Pierre & Miquelon Standard Time (PMST) – jest to strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 45°, który różni się o 3 godziny od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC-03:00).

Latem obowiązuje czas letni – Pierre & Miquelon Daylight Time (PMDT) różniący się o 2 godziny od uniwersalnego czasu koordynowanego (UTC-02:00).

Historia Wyspy, odkryte w 1535 przez Jacques’a Cartiera, zostały zasiedlone w XVII w. przez rybaków z zachodniej Francji, głównie Bretończyków i Basków. Od tej pory są one posiadłością francuską, choć pretensje do nich zgłaszali również Brytyjczycy (w latach 1713, 1778, 1793 i 1803 okupowali wyspy). W 1814 zostały oficjalnie uznane za kolonię francuską.

W roku 1940 wyspy znalazły się pod jurysdykcją reżimu Vichy. W grudniu 1941 wyspy zostały zajęte przez oddziały Wolnych Francuzów. W latach 1946–1976 posiadały status terytorium zamorskiego. W 1976 uznano je za departament zamorski, a w 1985 przyznano im status zamorskiej wspólnoty.

Gospodarka Większość z mieszkańców do roku 1992 znajdowała zatrudnienie w rybołówstwie (głównie przy połowach dorsza), przemyśle rybnym, hodowli zwierząt futerkowych (lisów srebrnych i wizonów) i obecnie intensywnie rozwija się turystyka (kilkanaście tysięcy turystów rocznie) głównie Kanadyjczycy oraz Amerykanie i Francuzi.

Emisja gazów cieplarnianych Emisja równoważnika dwutlenku węgla z terytorium wysp wyniosła w 1990 roku 0,157 Mt, z czego 0,148 Mt stanowiła emisja dwutlenku węgla. W przeliczeniu na mieszkańca emisja wyniosła wówczas 23,556 t dwutlenku węgla. Następnie emisje znacznie spadły i od 2012 ponownie rosną. Głównym źródłem emisji przez cały czas była energetyka, choć na początku lat 90. XX w. znaczny udział miały emisje z budynków, które jednak wkrótce znacznie ograniczono. W 2018 emisja dwutlenku węgla pochodzenia kopalnego wyniosła 0,079 Mt, a w przeliczeniu na mieszkańca 12,492 t.

Demografia

Ogólna liczba ludności wysp według spisu powszechnego ze stycznia 2011 roku wynosiła 6 080, z których 5 456 mieszkało w Saint-Pierre a 624 w Miquelon-LangladeINSEE, Government of France. „Populations légales 2011 pour les communes de Saint-Pierre-et-Miquelon” (in French). Retrieved 2014-01-26.. Według spisu z 1999 roku, 76% ludności urodziło się na archipelagu, a 16,1% urodziło się we Francji, gwałtowny wzrost z 10,2% w 1990. W tym samym spisie, mniej niż 1% ludności określiło się jako cudzoziemcy. Archipelag ma wysoki poziom emigracji, zwłaszcza wśród młodych ludzi, którzy często wyjeżdżają na studia, nie wracając potem. Nawet w czasach wielkiego dobrobytu połowów dorsza, przyrost ludności zawsze był ograniczony z powodu geograficznego oddalenia, surowego klimatu i nieurodzajnych gleb.

Historyczna populacja:

Rok Populacja Zmiana procentowa 1847 1 665 – 1860 2 916 +75,1% 1870 4 750 +62,9% 1897 6 352 +33,7% 1902 6 842 +7,7% 1907 4 760 -30,4% 1911 4 209 -11,6% 1921 3 918 -6,9% 1926 4 030 +2,9% 1931 4 321 +7,2% 1936 4 175 -3,4% 1945 4 354 +4,3% 1951 4 606 +5,8% 1957 4 879 +5,9% 1962 5 025 +3,0% 1967 5 235 +4,2% 1974 5 840 +11,6% 1982 6 041 +3,4% 1990 6 277 +3,9% 1999 6 316 +0,6% 2006 6 125 -3,0% 2011 6 080 -0,7% 2013 6 057 -0,7% Etnografia

Podczas gdy pewne ruiny wskazują na obecność Indian na archipelagu, to jednak jest mało prawdopodobne stałe osadnictwo na tych ziemiach poza sezonowymi i okazjonalnymi wyprawami łowieckimi i myśliwskimi. Obecna ludność jest wynikiem napływu imigrantów z portów francuskich, głównie z Normandii, Bretanii, Baskonii i z regionu Saintonge, a także z niedalekich Akadii i Nowej Fundlandii.

Języki

Mieszkańcy mówią w języku francuskim, a ich zwyczaje i tradycje są podobne do tych, które można znaleźć we Francji. Język francuski używany na archipelagu jest bliższy temu z Francji niż z Kanady, ale posiada wiele unikatowych cech. Baskijski, wcześniej używany prywatnie w domach przez osoby o baskijskich korzeniach, zniknął z wyspy w końcu lat 50. XX wieku.

Religia Struktura religijna kraju w 2010 roku według Pew Research Center: Kościół rzymskokatolicki – 93% brak religii – 3,8% protestantyzm – 1,2% (głównie: zielonoświątkowcy) inni chrześcijanie – 0,5% (zobacz: Świadkowie Jehowy na Saint-Pierre i Miquelon) islam – 0,2% inne religie – 1,3%.

Przypisy

Bibliografia Marcin Krzemiński, [w:] Prawo Francuskie Tom II, red. Aleksandra Machowska, Krzysztof Wojtyczek, Kraków 2005, s. 192–195, .

Linki zewnętrzne

Strona Turystyczna Saint-Pierre i Miquelon Strona Społeczności Saint-Pierre i Miquelon