Rewolucyjny Czerwony Pułk Warszawski (ros. Революционный Красный Варшавский Полк), także Czerwony Pułk Rewolucyjnej Warszawy; od sierpnia 1918 p. n. Warszawski Pułk Zachodniej Dywizji Strzelców – oddział piechoty polskiej, sformowany wiosną 1918 na terenie Rosji, wspierający rewolucję bolszewicką.
Historia Zgodnie z zamysłem bolszewików miał być zalążkiem polskiej siły zbrojnej stanowiącej część składową Armii Czerwonej, a obejmującej np. ochotników z rozbitego II Korpusu Polskiego w Rosji generała Józefa Hallera. Uchwała o utworzeniu pułku została podjęta w czasie zebrania żołnierzy 26 lutego 1918 roku w Biełgorodzie. Wchodził w skład I Brygady Zachodniej Dywizji Strzelców, potem zaś od 9 czerwca 1919 razem z całą dywizją formalnie wszedł w skład Armii Czerwonej.
Jego liczebność wynosiła około 1000 żołnierzy, a dowódcą był Stefan Żbikowski. Tłumił bunty anarchistów i eserowców w Moskwie i w Jarosławiu. Na frontach wojny domowej w Rosji walczył z wojskami antybolszewickimi, między innymi z wojskami generała KaledinaA. Koskowski, Czerwony Pułk Warszawy, Warszawa 1967, s. 22. i generała Wrangla na południowej Ukrainie. Andrzej Koskowski w swojej monografii na temat Czerwonego Pułku Warszawy, wyróżnia między innymi walki o miasta na Ukrainie, takie jak: Kachowka, Melitopol, PerekopA. Koskowski, Czerwony Pułk Warszawy, Warszawa 1967, s. 10-12.. Po walkach o Krym, Czerwony Pułk Warszawy został skierowany do walki z powstaniem Nestora Machno na Ukrainie. Po stłumieniu anarchistycznego powstania polski pułk stacjonował na ukraińskim wybrzeżu Morza Czarnego, między innymi w Odessie czy OczakowieA. Koskowski, Czerwony Pułk Warszawy, Warszawa 1967, s. 42..
Żołnierze pułku Stanisław Bobeko Piotr Borewicz podoficer Feliks Borasiewicz (pochowany na Kremlu) porucznik Aleksander Gadomski (pochowany na Kremlu) Andrzej Jakubczak (zginął na Krymie) Bolesław Korfeld Bolesław Kwiatkowski M. Markowski (?) Nowosielski (zginął na Krymie) Franciszek Piotrowski Józef Podsiadło Jan Tarwacki (zginął na Krymie) (?) Walczak Jan Wojtyga Stefan Żbikowski Bogdan Żyramik (ps. Adam Koziarski, autor pieśni pułkowej)
Pieśń pułku Nie panom wysługiwać się, nie tron ich wpierać krwawy – wolności ludu bronić chce Czerwony Pułk Warszawy.
Nie otumanią słowa nas z pałacu czy z ambony – przewodni znak roboczych mas to sztandar nasz czerwony...
...Hej, towarzysze! Naprzód, marsz, za głodnych mas miliony! Wyzwoli braci w ogniu szarż Warszawski Pułk Czerwony.
Wysoko wzniesie sztandar swój, radosny sztandar krwawy – gdy ruszy w bój, w śmietelny bój Czerwony Pułk Warszawy!
Nam szepcą: Polska – święta rzecz więc polskim panom służyć... I chłopską krew, a pański miecz dla dobra kraju użyć.
A my odkrzykniem: wara wam, roboczej krwi złaknionym, od naszych bram – wszak wstaje "cham" i wali wasze trony.
...Hej, towarzysze...
Nie wrogiem naszym obcy lud – czy padły, czy zwycięzca. Nam wrogiem ten, co dzierży knut – obcy czy "swój" ciemięzca.
Upamiętnienie Imię „Czerwonego Pułku Warszawy” nosiła dawniej Szkoła Podstawowa nr 271 w Warszawie.
Przypisy
Bibliografia Andrzej Koskowski, Czerwony Pułk Warszawy, Wydawnictwo WSiP, Warszawa 1977. Richard Pipes, Rewolucja Rosyjska, Wydawn. PWN, Warszawa 1994.
Kategoria:Polskie rewolucyjne formacje wojskowe w Rosji Kategoria:Radzieckie pułki piechoty Kategoria:Radzieckie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1918