thumb|250px|Wśród szympansów bonobo zaobserwowano najwyższą wśród zwierząt częstotliwość zachowań homoseksualnych (75% wszystkich seksualnych zachowań). Gatunek ten klasyfikuje się jako całkowicie biseksualnyFrans B. M. de Waal The ape and the sushi master: cultural reflections by a primatologist, 2001, Basic Books, „Bonobos and Fig Leaves”.James Owen Homosexual Activity Among Animals Stirs Debate, „National Geographic” 2004-07-23.. thumb|250px|Krowa kryjąca inną krowę thumb|250px|Suka labradora kryjąca inną sukę Homoseksualne zachowania zwierząt – zachowania zwierząt wobec osobników tej samej płci, które zazwyczaj są typowe dla par różnopłciowych tego gatunku. Zachowania te obejmują czynności seksualne, takie jak kopulacja lub wzajemna masturbacja, oraz związane z łączeniem się w pary lub wspólną opieką nad potomstwem. Występują szczególnie często u gatunków żyjących w społecznościach np. u ptaków morskich i ssaków, w tym także wśród najbliżej spokrewnionych z człowiekiem szympansów. Odnotowano je do tej pory u ponad 1500 żyjących na wolności gatunków, a zjawisko to dobrze udokumentowano u ponad pięciuset z nich.Oslo gay animal show draws crowds, BBC News, 2006-10-19.B. Bagemihil Biological Exuberance, „St. Martin’s Press” 1999.. W opiniach niektórych badaczy zwierząt, np. wśród żyraf czy bizonów zachowania homoseksualne są częstsze od heteroseksualnychCoe, M.J. (1967). „Necking” behavior in the giraffe.” Journal of Zoology, London 151. s. 313–321.Volker Sommer, Paul L. Vasey. (2006). Homosexual behaviour in animals: an evolutionary perspective. Cambridge University Press. s. 139..
Przykładowe obserwacje Poniżej podano kilka przykładów gatunków zwierząt, u których zaobserwowano zachowania homoseksualne.
Pingwiny W przypadku pingwinów zaobserwowano, że niektóre osobniki płci męskiej łączą się w pary na całe życie i zdarza się, że wspólnie budują gniazdo, w którym zamiast jajka umieszczają kamień próbując wysiadywać go. W 2004 roku pracownicy ZOO w Central Parku eksperymentalnie podmienili jednej męskiej parze pingwinów kamień na prawdziwe jajko, po czym zaobserwowali, że wyklute pisklę para pingwinów otoczyła taką samą opieką jak pary osobników płci przeciwnejCentral Park Zoo’s gay penguins ignite debate, 2004-02-07.. Zachowania homoseksualne wśród pingwinów potwierdziły także ogrody zoologiczne w Niemczech, Japonii i Nowej Zelandii.
U pingwinów Adeli obserwowano również dwa samce zachowujące się jak typowa para tego gatunku: jeden położył się na ziemi wznosząc ogon i dziób, a drugi odbył z nim stosunek, wpuszczając nasienie do otworu płciowego partnera. Następnie osobniki te zamieniły się rolamiL. S. Davis, F. M. Hunter, R. G. Harcourt, S. M. Heath Reciprocal Homosexual mounting in Adélie penguins Pygoscelis adeliae, „Emu” 98/1998, s. 136–137..
Delfiny Udokumentowano wiele obserwacji kopulujących ze sobą nawzajem samców delfinów butlonosych. Zdarzały się również obserwacje samców tego gatunku kopulujących z żółwiami morskimi lub rekinami, a nawet węgorzamiA. F. McBride, D. O. Hebb Behavior of the captive bottlenose dolphin, Tursiops truncates, „Journal if Comparative and Physiological Psychology” 41/1948, s. 111–123.D. H. Brown, K. S. Norris Observations of captive and wild cetaceans, „Journal of Mammalogy” 37/1959, s. 311–326.M. C. Tavolga Behavior of the bottlenose dolphin (Turopsis truncatus): Social interactions in a captive colony, w: Whales, Dolphins, and Porpoises, red. K. S. Noris, „University of California Press” 1966..
Szympansy Wśród szympansów bonobo zaobserwowano najwyższą wśród zwierząt częstotliwość zachowań homoseksualnych. Studia sugerują, że 75% wszystkich seksualnych zachowań wśród szympansów tego gatunku stanowią kontakty homoseksualne. Spotykano samice, które wzajemnie masturbowały swoje okolice genitalne, przy czym zwykle jedna z samic leżała na grzbiecie, a druga na niejF. de Waal Peacemaking among Primates, „Harvard University Press” 1989 s. 201–204.Frans B. M. de Waal Bonobo Sex and Society, „Scientific American”, marzec 1995, s. 82–88.. Wyłącznie heteroseksualne samice nie byłyby w stanie znaleźć przyjaciółek, a tym samym nie mogłyby zapewnić grupowej opieki swojemu potomstwu. Gatunek ten klasyfikuje się jako biseksualny. Według Fransa de Waala (autora Bonobo: The Forgotten Ape) szympansy bonobo używają seksu, aby rozwiązywać konflikty pomiędzy poszczególnymi osobnikami.
Makaki Samice makaka niedźwiedziego (Macaca arctoides) pobudzają się seksualnie ogonami, czyniąc to zarówno z samcami, jak i z samicami. Według naukowców zachowania te przypuszczalnie spełniają pewne funkcje społeczneD. A. Goldfood, H. Westerborg-van Loon, W. Groenveld, A. K. Slob Behavioral and physiological evidence of sexual climax in the female stumptailed macaque (Macaca arctoides), „Science” 208/1980, s. 1477–1479.A. K. Slob, W. H. Groeneveld, J. J. van der Werft Ten Bosch Physiologicaj changes during copulation in male and female stumptail macaques (Macaca arctoides), „Physiology and Behavior” 38/1986, s. 891–895..
Pawiany Wśród samców pawianów kopulacje homoseksualne tłumaczono cementowaniem współpracy w stadzie. Samce, które kopulowały ze sobą i wzajemnie głaskały okolice genitalne, były bardziej skłonne do kooperacji niż do walki ze sobąB. B. Smuts, J. M. Watanabe Social relationships and ritualized greetings on aldut male baboons (Papio cycocephalus anubis), „International Journal of Primatology” 11/1990, s. 147–172..
Alki Wśród ptaków morskich alk, które nie przejawiają wyraźnego dymorfizmu płciowego, obserwuje się zachowania homoseksualne, które występują obok heteroseksualnych. Według R. H. Wagnera kopulacja między samcami jest przejawem agresji. Jak twierdzi badacz, samce tego gatunku nie lubią stosunków homoseksualnych – nie zabiegają o nie, nigdy też nie współpracują ze sobą, gdy taki stosunek zdarzy się – zwykle wtedy uciekają lub rozpoczynają walkę. Badacz zauważył, iż samce, które często są obiektem kopulacji, wykazują mniejsze zainteresowanie w konkurowaniu z innymi o samiceR. H. Wagner Male-male mountings by a sexually monomorphic bird. Mistaken identity or fighting tactic?, „Journal of Avian Biology” 27/1996, s. 209–214..
Łabędzie thumb|right|250px|Para łabędzi czarnych Prawie jedna czwarta potomstwa łabędzi czarnych wychowywana jest przez pary jednopłciowe. Żyjące ze sobą samce łączą się z samicą tylko w celu posiadania młodych. Kiedy samica zniesie jaja, odpędzają ją i wysiadują je samodzielnie, a następnie wspólnie opiekują się pisklętamiB. Bagemihl Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity, „St. Martin’s Press”, New York 1999, s. 487–491.L. W. Braithwaite Ecological studies of the Black Swan III – Behaviour and social organization, „Australian Wildlife Research” 8/1981, s. 134–146.L. W. Braithwaite The Black Swan, „Australian Natural History” 16/1970, s. 375–379..
Mewy W stadach mew różnych gatunków (Larus delawarensis, L. californicus, L. argentatus), szczególnie gdy w kolonii jest mniej samców, niektóre gniazda są zakładane przez pary składające się z samic: wspólnie budują je, bronią i na zmianę wysiadują jaja. Zaobserwowano, że samice w związkach samica-samica oraz wiele samic wspólnie produkują większą liczbę jaj (4–7), o mniejszym rozmiarze w porównaniu z parami samica-samiec. Ponadto badacze Kit M. Kovacs oraz John P. Ryder zaobserwowali, że w gniazdach z większą liczbą jaj skuteczność wylęgu jest ok. dwa razy mniejsza niż w mniejszych gniazdachK. M. Kovacs, J. P. Ryder Reproductive performance of female-femalepaurs and polygynous trios of ring-billed gulls, „Auk” 100/1983, s. 658–669, PDF.M. R. Conover, G. L. Hunt jr Experimental evidence that femele-female pairs in gulls result from a shortage of breeding males, „Condor” 86/1984, s. 472–476, PDF.. Inne obserwacje przyniosły konkluzję, iż w związkach samica-samica obydwie samice zachowują się podobnie, tj. żadna z samic nie wykazuje nagminnie cech typowo samczych (jako jedną z cech badacze podali większą agresywność w stosunku do intruzów)G. L. Hunt, A. L. Newman, M. H. Warner, J. C. Wingfield, J. Kaiwi Comparative behavior of male-female and female-female pairs among western gulls prior to egg-laying, „Condor” 86/1984, s. 157–162 PDF Abstract..
Krzyżówki mały|Martwy samiec krzyżówki z opisanego przez Keesa Moelikera przypadku mały|Kopulujące dwa samce kaczki krzyżówki U kaczki krzyżówki (Anas platyrhynchos) zachowania homoseksualne są powszechne. Od 2 do 19% wszystkich par stanowią pary dwóch samców. Zazwyczaj w takich parach nie dochodzi do kopulacji, a jedynie do zachowań takich jak zaloty. W roku 2001 Kees Moeliker, biolog z Muzeum Historii Naturalnej w Rotterdamie, opisał również u tego gatunku zachowania o charakterze homoseksualnej nekrofilii. Obserwacje zostały dokonane osobiście przez autora publikacji 5 czerwca 1995. Jeden z dorosłych samców uderzył w elewację budynku muzeum. Drugi samiec wylądował obok martwego i kopulował z nim przez ponad godzinę. Autor zauważa, że do uderzenia w budynek prawdopodobnie doszło w wyniku ucieczki podczas próby zgwałcenia. Tego typu zachowania u krzyżówek zostały opisane już wcześniej. Za swoje badania autor otrzymał w roku 2003 Nagrodę Ig Nobla, przyznawaną za odkrycia, które najpierw śmieszą, a potem skłaniają do myślenia.
Papugi W świecie papug zdarzają się trwałe związki homoseksualne np. wśród ar hiacyntowych.
Wyjaśnienia ewolucyjne i trudności w ich udowodnieniu Niektóre zachowania homoseksualne zwierząt można wytłumaczyć chęcią zaspokojenia przyjemności seksualnej. Naukowcy podjęli ponadto różne próby wyjaśniania tych zachowań z ewolucyjnego i genetycznego punktu widzeniaD. H. Hamer, S. Hu, V. L. Magnuson, N. Hu, A. M. L. Pattatucci A linkage between DNA markers on the X chromosome and male sexual orientation, „Science” 261/1993, s. 321–327.S. Hu, A. M. L. Pattatucci, C. Patterson, L. Li, D. W. Fulker, S. S. Cherny, L. Kruglyak, D. H. Halmer Linkage between sexual orientation and chromosome Xq28 in males but not in females, „Nature Genetics” 11/1995, s. 248–256.. Część z takich zachowań można wyjaśnić jako celowe zmaksymalizowanie skuteczności reprodukcji.. W przypadku gatunków, które nie żyją długo po osiągnięciu dojrzałości płciowej i mają jednocześnie niewielkie szanse na spotkanie jakiegokolwiek osobnika swego gatunku (np. u ośmiornic żyjących w wodach głębinowychR. A. Lutz, J. R. Voight Close encounter in the deep, „Nature” 371/1984, s. 563.). Wówczas szanse na przekazanie genów rosną, gdy osobnik kopuluje zarówno z osobnikami przeciwnej, jak i tej samej płci, jak i niekiedy także z osobnikami innego gatunku. Podobnie można wyjaśniać wyżej wspomniane zachowanie mew – samica bez pary nie jest w stanie wychować młodych, a w parze z inną samicą udaje się to, choć takie pary wyprowadzają zwykle mniej piskląt.
Większość zachowań homoseksualnych nie prowadzi bezpośrednio lub pośrednio do rozmnażania. Według niektórych kształtowanie się różnych orientacji seksualnych u ludzi nie może być uwarunkowane genetycznie z tego właśnie powodu. W rzeczywistości jednak z punktu widzenia ewolucji homoseksualizm jest trudny do wytłumaczenia jedynie wówczas, gdy spełnione są jednocześnie trzy warunkiOlivia Judson Porady seksualne dr Tatiany dla wszystkich stworzeń dużych i małych. Wprowadzenie do biologii ewolucyjnej seksu, I wydanie polskie Wydawnictwo CiS, Warszawa 2004, .: gdy zachowania homoseksualne mają podłoże genetyczne – jeżeli geny nie miałyby wpływu na takie zachowania, to homoseksualizm nie podlegałby selekcji przez dobór, gdy istniejące zachowania homoseksualne są wyłączne – wówczas osobniki przejawiające takie zachowania są tylko homoseksualne, a nie biseksualne, co oznacza, że bez względu na płeć nie próbują się rozmnażać (bo jeśli nie, to znaczy, że jednak się rozmnażają i przekazują dalej swoje geny),