Chorągiew husarska koronna Marcina Kalinowskiego – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII (okresu powstania Chmielnickiego, wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667 i II wojny północnej).
Charakterystyka Chorągwie husarskie były jednostkami organizacyjnymi i taktycznymi liczącymi około 100–200 koni. Zaciągano je według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z dwu-trzy konnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Broń ofensywną husarii stanowiła kopia długości około 5,5 m, a uzbrojenie ochronne to półzbroja złożona z folg, często kombinowana z kolczugą, później półzbroja łuskowa. Wraz z towarzyszami do boju stawali pocztowi (zwani pacholikami, czeladnikami lub osiadaczami). Oprócz nich husarz dysponował ciurami (sługami obozowymi). Ci ostatni rzadko brali udział w walkach, co najwyżej w obronie taboru lub obozu.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W latach 40. XVII wieku armia koronna była stosunkowo nieliczna. Etat wojska kwarcianego w latach 1647−1648 obejmował 4036 koni i porcji. Komput zawierał między innymi 14 chorągwi husarskich. Wszystkie one rozmieszczone były na Ukrainie i brały udział w walkach z powstańcami Chmielnickiego. Chorągiew husarska wojewody czernichowskiego Marcian Kalinowskiego liczyła w trzecim kwartale 1647 roku 60 koni.
Wiosną 1648 hetman wielki koronny Mikołaj Potocki podzielił swoje wojska na cztery dywizje. Dwie wysłał na Zaporoże – jedną Dnieprem na czajkach, a drugą, pod dowództwem Stefana Potockiego, lądem. Trzecia dywizja pod osobistym dowództwem hetmana wielkiego pełniła funkcję odwodu strategicznego. Ponadto na Zadnieprzu pozostawała dywizja księcia Jaremiego Wiśniowieckiego. Licząca 60 koni chorągiew Marcina Kalinowskiego wchodziła w skład „dywizji hetmanów” i 23 maja stanęła w obozie pod Korsuniem.
Klęski wojsk koronnych w bitwach nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem wywarły przygnębiające wrażenie na szlachcie. Sejmiki wojewódzkie zwołane w 1648 przez Prymasa podjęły uchwały w sprawie nowych zaciągów i odbudowy armii koronnej. Chorągiew husarska Marcina Kalinowskiego została odtworzona. W pierwszym kwartale 1649 liczyła 120 koni.
Stan liczebny tej chorągwi pod koniec listopada 1627 wynosił 100 koniJerzy Teodorczyk, w: "Wyprawa szwedzka z Meklemburgii do Prus Królewskich 1627 r"..
1 czerwca 1652 w obozie pod Batohem chorągiew liczyła 150 koni.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie husarskie koronne Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny o ujście Wisły Kategoria:Jazda koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667) Kategoria:Oddziały wojskowe Kalinowskich herbu Kalinowa Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Batohem Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w bitwie pod Korsuniem