thumb|220px|1. Liniał sinusowy 100x25 mm
Liniał sinusowy, sinuśnica – przyrząd pomiarowy do dokładnego pomiaru kątów lub odwzorowania kątów. Wykonany jest z utwardzonej stali. Składa się z liniału i dwóch jednakowej średnicy walców, które są do liniału przymocowane na stałe na obu jego końcach. Osie walców są względem siebie równoległe i leżą w płaszczyźnie równoległej do górnej powierzchni liniału. Odległość osi walców jest dokładnie określona, jest liczbą całkowitą i najczęściej wynosi 100 mm lub 10 cali co ułatwia obliczanie kątów.
Przebieg pomiaru Do pomiaru liniałem sinusowym niezbędna jest płaska płyta pomiarowa, płytki wzorcowe oraz czujnik w podstawie. Pomiar kąta polega na dobraniu takiego stosu płytek wzorcowych H umieszczanych pod jednym z walców (rys. 2), aby górna powierzchnia mierzonego przedmiotu umieszczonego na liniale byłą równoległa do płyty pomiarowej. Równoległość kontroluje się za pomocą czujnika umieszczonego w statywie. Jeżeli nie uda się doprowadzić do równoległości to należy zanotować wskazania czujnika i na obu końcach powierzchni przedmiotu oraz odległość pomiędzy punktami pomiarowymi. Wynik pomiaru jest sumą kąta pochylenia liniału oraz poprawki wynikającej z nierównoległości:
Poprawka jest wyrażona w radianach i ma prawidłowy znak jeżeli odczyt O1 został wykonany od strony płytek wzorcowych.
Źródłami niepewności pomiaru kąta są: błąd stosu płytek wzorcowych błąd długości liniału sinusowego błędy pomiaru różnicy wskazań czujnika błąd pomiaru odległości pomiędzy punktami pomiaru czujnikiem błąd płaskości płyty pomiarowej.
Dla małych kątów osiągana jest niepewność pomiaru rzędu kilku minut kątowych, ale dla kątów powyżej 45° rośnie ona bardzo szybko.
Zobacz też PN-M-53354:1979 Narzędzia pomiarowe – Liniały sinusowe
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Liniały