Rosyjska Wyzwoleńcza Armia Ludowa (niem. 29. Waffen-Grenadier-Division der SS „RONA” (russische Nr. 1), ros. Русская освободительная народная армия), RONA – kolaboracyjna formacja zbrojna złożona z Rosjan w służbie niemieckiej, działająca podczas II wojny światowej.

Milicja ludowa 4 października 1941 r. na obszarze obwodu orłowskiego doszło do powołania kolaboracyjnego organizmu administracyjnego pod nazwą Republika Łokocka. Na jej czele stanął dotychczasowy nauczyciel fizyki w technikum leśnym w Brasowie Konstantin P. Woskobojnik. Do obrony przed partyzantką sformował on liczącą początkowo jedynie 20 osób milicję. Za zgodą dowództwa niemieckiej 2 Armii Pancernej gen. Heinza Guderiana jej liczebność została szybko powiększona. W różnych miejscowościach Republiki Łokockiej utworzono oddziały samoobrony w sile 20–50 ludzi. Oprócz zwalczania partyzantów patrolowały one drogi i lasy, ochraniały chłopów pracujących na polach, prowadziły obserwację. Składały się one z miejscowych i napływowych cywilów, b. żołnierzy Armii Czerwonej, a z czasem też zbiegłych partyzantów. Byli oni uzbrojeni jedynie w lekką broń piechoty. Nosili mundury sowieckie lub niemieckie, a częściowo ubrania cywilne. Ich skuteczność w zwalczaniu partyzantów i zapewnieniu porządku pozytywnie zaskoczyła Niemców.

8 stycznia 1942 r. w Łokociu został zabity prawdopodobnie przez sowieckiego skoczka spadochronowego i grupę partyzantów K.P. Woskobojnik wraz z kilkoma swoimi podkomendnymi. Jego następcą został b. inżynier w gorzelni w Łokociu Bronisław Kaminski. Powołał on komitet wykonawczy, na czele którego stanął Stiepan Mosin, główny redaktor pisma „Голос народа”, będącego organem prasowym Narodowo-Socjalistycznej Partii Rosji. Kontynuował też rozbudowę ochotniczych oddziałów samoobrony, która osiągnęła liczebność ponad 1 tys. ludzi. Na ich dowódców wyznaczał naczelników miejscowości, w których stacjonowały. Z czasem zaczęto określać te oddziały mianem „milicji ludowej”. Zastępcą Bronisława Kaminskiego do spraw wojskowych został mianowany ppłk Gieorgij Biełaj, a szefem sztabu kpt. Ilja Szewykin. Obaj byli b. oficerami Armii Czerwonej. Milicja została podzielona na trzy bataliony (po ok. 400 ludzi). Obsadzały one wschodnią granicę Republiki Łokockiej dla ochrony przed rosnącą w siłę partyzantką sowiecką. W marcu 1942 r. został sformowany czwarty batalion (ok. 450 ludzi).

Walki i rozwój milicji Bronisława W. Kaminskiego Pod koniec kwietnia 1942 r. dowódca 580 obszaru tyłowego niemieckiej 2 Armii Pancernej gen. Albrecht Brand oddelegował do milicji ludowej swojego oficera, który miał ją uporządkować i zreorganizować na wzór wojskowy. Bronisław Kaminski uzyskał dla swoich oddziałów lepsze uzbrojenie i wyposażenie oraz umundurowanie. Ponieważ wyczerpały się możliwości ochotniczego werbunku, 28 maja zarządził mobilizację, która zakończyła się sukcesem. Była ona prowadzona przez oddział mobilizacyjny na czele z W. Biełousowem, który działał w składzie referatu wojskowego pod kierownictwem Grigorija Bałaszowa. W drodze uznania dla jego dokonań Niemcy przyznali B. Kaminskiemu stopień generała brygady. Było to jednakże jedynie formalne uznanie jego dowództwa nad podległymi oddziałami. Milicja B. Kaminskiego – w dowód uznania ze strony niemieckiej – zaczęła brać udział w dużych operacjach antypartyzanckich. Od pocz. czerwca do jesieni uczestniczyła wraz z wojskami niemieckimi i węgierskimi w operacji „Vogelsang” w lasach na północ od Briańska. Działała kompaniami, a jej członkowie służyli też za przewodników i tłumaczy. Jesienią 1942 r. przeprowadzono kolejną mobilizację mężczyzn z roczników 1922–1925, powiększając w ten sposób liczebność milicji do ok. 1,5 tys. ludzi. Odbyła się ona pod sankcją rozstrzelania rodzin w razie niestawienia się poborowych. Dzięki temu udało się sformować po jednym batalionie w każdym z 13 okręgów Republiki Łokockiej. Akcję nadzorował dowódca niemieckiej 17 Brygady Grenadierów Pancernych. Swojego oficera łącznikowego do milicji ludowej przydzielił miejscowy dowódca SS i policji.

Rosyjska Wyzwoleńcza Armia Ludowa thumb|Różne wersje emblematów dywizji Milicja B. Kaminskiego osiągnęła liczebność prawie 10 tys. ludzi zgrupowanych w czternastu batalionach i mniejszych pododdziałach. Nadano jej nazwę Rosyjska Wyzwoleńcza Armia Ludowa. Potocznie nazywano ją też wojskiem rosyjsko-niemieckim, czy Brygadą Kaminskiego. Na 16 stycznia 1943 r. składała się ze: sztabu (52 ludzi), parku maszynowego (50), dywizjonu pancernego (52), baterii przeciwlotniczej (34), drużyny przybocznej (27), kompanii strzeleckiej (129), oddziału specjalnego (31), kuchni polowej (20), I batalionu (756), II batalionu (794), III batalionu (900), IV batalionu (431), V batalionu (1 tys.), VI batalionu (648), VII batalionu (721), VIII batalionu (718), IX batalionu (506), X batalionu (686), XI batalionu (794), XII batalionu (767), XIII batalionu (370) i XIV batalionu (342). Ogółem stan RONA wynosił 9828 ludzi.

Na pocz. 1943 r. zostały utworzone dwa kolejne bataliony, batalion pancerny, samodzielny batalion gwardyjski (szkolący kadrę podoficerską) i kolejna bateria artylerii przeciwlotniczej. W marcu tego roku bataliony połączono w pięć pułków, których dowództwo objęli b. oficerowie Armii Czerwonej. 1 pułkiem (bataliony I, II i XI) dowodził mjr Gałkin, 2 pułkiem (IV, VI i VII bataliony) – mjr Tarasow, 3 pułkiem (bataliony III, V i XV) – mjr Turłakow, 4 pułkiem (bataliony X, XII i XIV) – mjr Proszyn, zaś 5 pułkiem (bataliony VIII, IX i XIII) – kpt. Fiłatow-Fiłatkin. Sztab 1 pułku stacjonował w miejscowości , 2 pułku w przysiółku Bobrik, 3 pułku w Nawlji, 4 pułku w Siewsku, zaś 5 pułku w -. Każdy batalion składał się etatowo z czterech kompanii, plutonu moździerzy i plutonu artylerii. Uzbrojony powinien być w 1–2 działa (najczęściej posowieckie kal. 76 mm), 2–3 średnie i 12 lekkich moździerzy, 8 ciężkich i 12 lekkich karabinów maszynowych. Jednakże w rzeczywistości skład oddziałów znacznie odbiegał od etatów. Różne było również uzbrojenie, w ogromnej większości posowieckie. Na wyposażeniu brygady było m.in. 12 czołgów (2 KW-1, 4 T-34, 1 T-37, 3 BТ-7 i 2 BТ-5), 10 samochodów pancernych (typu BА-10 i BА-20), 2 tankietki, а także samochody ciężarowe i motocykle. Stan liczebny brygady dochodził do 12 tys. ludzi. Jej głównym zadaniem stała się walka z sowiecką partyzantką w lasach orłowskich i briańskich, a także utrzymywanie porządku i umocnienie władzy miejscowych zarządów i samorządów, ochrona żniw i zbiorów, konwojowanie pociągów i kolumn transportowych, zabezpieczenie egzekucji podatków.

Dzięki samej obecności oddziałów B. Kaminskiego w wielu miejscowościach i sieci posterunków partyzantka sowiecka do połowy 1943 r. nie działała na tym obszarze zbyt aktywnie. Brygada, dzięki wzrastającej sile i poprawie jakości uzbrojenia, stawała się coraz cenniejszym i znaczącym elementem niemieckiego systemu bezpieczeństwa na tyłach walczących wojsk. Jej uznanie w oczach Niemców podnosił też brak większych dezercji na stronę partyzantów. Zdarzało się natomiast odwrotne zjawisko, czyli przechodzenie partyzantów do brygady. Kontynuowano więc jej dozbrajanie i reorganizację. Na niskim poziomie pozostawała natomiast dyscyplina i wyszkolenie wojskowe żołnierzy. Dowódcy pułków byli w większości młodszymi oficerami, a nawet oficerami politycznymi z Armii Czerwonej. Ponadto fakt dowodzenia oddziałami brygady w akcjach bojowych każdorazowo przez Niemców, czasami nawet w stopniu podoficera, powodował duże niezadowolenie żołnierzy. W celu poprawienia nastrojów zostały wprowadzone przepustki do domów, zezwalano na przyjazd rodziców, żon i narzeczonych, a także wydawano nowe umundurowanie. Wyniki w intensywnym szkoleniu i sukcesy w akcjach antypartyzanckich nagradzane były także niemieckimi odznaczeniami, np. Żelaznymi Krzyżami, a nie tylko nadawaną żołnierzom formacji wschodnich specjalną Odznaką za Dzielność. Cały skład brygady objęty był systemem awansów. Kolejne stopnie, a w konsekwencji zwiększony żołd, były nadawane co kilka miesięcy. Z uwagi na brak oficerów Kaminski zwrócił się do Niemców o przekazanie mu 30 b. oficerów Armii Czerwonej spośród jeńców wojennych. Wśród nich byli m.in. kpt. Iwan Frołow, który zanim został szefem oddziału operacyjnego sztabu brygady dowodził batalionem gwardyjskim, szef wywiadu i kontrwywiadu mjr Borys A. Kostenko, dowódca artylerii ppłk Aleksandr Pierchurow oraz szef oddziału mobilizacyjnego mjr Nikołaj Nikityński, który objął stanowisko po G.N. Bałaszowie, awansowanym na zastępcę B.W. Kaminskiego.

Walki RONA Brygada stacjonowała kompaniami w co większych miejscowościach Republiki Łokockiej, prowadząc bezustanną walkę z sowiecką partyzantką. Według niemieckich danych w I poł. 1943 r. RONA zlikwidowała 1584, a wzięła do niewoli 1568 partyzantów. Zniszczyła 207 leśnych obozowisk. Oddziały i grupy bojowe wyłonione z brygady wiele razy prowadziły ekspedycje karne przeciwko partyzantom. Według obliczeń dowództwa niemieckiego brygada B.W. Kaminskiego wypełniała zadania, które musiałyby być powierzone co najmniej jednej niemieckiej dywizji bezpieczeństwa. Pododdziały RONA prowadziły również walki z partyzantami poza swoim terenem. Wczesnym latem wzięły one udział w kilku niemieckich operacjach antypartyzanckich związanych z przygotowaniami do operacji wojskowej „Zitadelle”. Siły brygady stale wzrastały. Sformowano dywizjon przeciwlotniczy pod dowództwem ppor. Płochina (3 działa plot. 4 wielkokalibrowe karabiny maszynowe) i dywizjon artylerii (głównie zdobyczne działa polowe 76 mm i 2 haubice 122 mm). Nastąpiły też przesunięcia wśród dowódców pułków. Dowodzący 1 i 2 pułkami pozostali bez zmian, 3 pułk objął dotychczasowy dowódca 4 pułku mjr Proszyn, a tego z kolei zastąpił Niemiec mjr Reitenbach. Dotychczasowy dowódca 3 pułku mjr Turłakow objął 5 pułk po kpt. Fiłatowie-Fiłatkinie. W maju 1943 r. zostały wprowadzone w brygadzie mundury według wzoru dla Osttruppen oraz odznaka naramienna, którą tworzyła tarcza w kolorze munduru z naszytą na niej białą tarczką obramowaną na czerwono z czarnym lub żółtym krzyżem św. Jerzego, a nad nią żółte litery РОНА. Istniały też inne warianty odznaki – tarcza i krzyż naszyte bezpośrednio na podkładkę bez odcięcia i bez liter, a do krzyża dodawane były skrzyżowane miecze, przez co ten upodabniał się do krzyża orderu św. Włodzimierza. Ta praktyka została jednak zakazana.

Na Białorusi thumb|Bronisław Kaminski z oficerami RONA i policji niemieckiej uzgadnia plan akcji przeciwpartyzanckiej na Białorusi, 21 marca 1944 r. Latem 1943 r. Republika Łokocka znalazła się na zapleczu frontu. W lipcu 5 pułk oraz wydzielone z pozostałych pułków kompanie i plutony zostały przydzielone do dywizji niemieckich walczących z Armią Czerwoną w rejonie Dmitrowska Orłowskiego. 29 lipca B.W. Kaminski wydał rozkaz o przemaszerowaniu brygady i wszystkich mieszkańców Republiki Łokockiej na Białoruś w okolice miejscowości Lepel. Ewakuacja rozpoczęła się na pocz. sierpnia. Większość żołnierzy i osób cywilnych przyjęła ten rozkaz ze zrozumieniem, chociaż u części młodszych wiekiem żołnierzy wywołał niezadowolenie. Gotowi byli raczej uciekać do lasu niż opuścić rodzinne strony. W Siewsku pozostał 4 pułk mjr. Reitenbacha jako ubezpieczenie ewakuacji. 27 sierpnia doszło do jego starcia z wojskami sowieckimi. Żołnierze RONA przez 8 godzin utrzymali miasto, ale zostali w większości okrążeni i zabici. Nielicznych poddających się Sowieci od razu mordowali, zaś mjr. Reitenbacha wlekli przywiązanego za nogi do czołgu po ulicach Siewska, aż zmarł.