Dzierzyk somalijski (Laniarius nigerrimus) – gatunek ptaka z rodziny dzierzbików (Malaconotidae), wcześniej klasyfikowanych jako podrodzina dzierzbowatych (Laniidae). Występuje endemicznie we wschodniej Afryce – od południowej Somalii na południe po wybrzeże wschodniej Kenii (do wysp Lamu i Manda oraz ujścia rzeki Tany).
Systematyka Takson ten nosił poprzednio nazwę Laniarius erlangeri, uznawaną obecnie za młodszy synonim. Bywał uznawany za podgatunek dzierzyka zaroślowego (L. aethiopicus). Nie wyróżnia się podgatunków.
Charakterystyka Długość ciała 20–25 cm. Brak dymorfizmu płciowego. Osobniki dorosłe ubarwione całkowicie na lśniący czarny kolor. Tęczówki czerwonobrązowe. Osobników młodocianych na razie nie opisano.
Czarno-żółta odmiana kolorystyczna 240px|mały|lewo|Czarno-żółta odmiana kolorystyczna znana tylko z jednego egzemplarza Odmiana ta charakteryzuje się bladymi, ciemnożółtymi piórami na gardle i piersi. Znana jest tylko z jednego okazu złapanego w 1988 r. w środkowej Somalii, 140 km w głąb regionu Hiiraan, blisko Buuloburde nad rzeką Uebi Szebelie. Naukowo opisana w 1991 r. na podstawie badań sekwencji DNA, do których wzięto próby jego krwi i piór. W przeciwieństwie do wymogów Międzynarodowego kodeksu nomenklatury zoologicznej (ICZN), żaden okaz (ptak lub jego część) nie został oznaczony jako typ nomenklatoryczny; ptak został wypuszczony na wolność w 1990 r., ponieważ naukowcy, którzy go złapali, uważali, że gatunek ten jest bardzo rzadki, a krew i pióra zostały zniszczone podczas procesu badania DNA. Z tego powodu nadano mu łacińską nazwę gatunkową liberatus (wyzwolony). Jednak badania filogenetyczne przeprowadzone w 2008 roku wykazały, że ptak ten był niezwykłą odmianą barwną L. nigerrimus.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje dzierzyka somalijskiego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern). Liczebność populacji nie została oszacowana. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania.
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Dzierzbiki Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Taksony opisane przez Antona Reichenowa Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1879 roku Kategoria:Fauna Kenii Kategoria:Fauna Somalii