Tholey

Tholey – gmina w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Saara, w powiecie St. Wendel.

Geografia Gmina leży nad rzeką Theel, przy granicy z Nadrenią-Palatynatem.

Gmina ma powierzchnię 57,56 km², zamieszkuje ją około 12 732 osoby (2010). Na jej terenie znajduje się góra Schaumberg (569 m n.p.m.), jest to jeden z najwyższych szczytów w Saarze.

Tholey położone jest ok. 30 km na północ od Saarbrücken, ok. 40 km na południowy wschód od Trewiru i ok. 65 km na południowy wschód od Luksemburga.

Klimat thumb|Klimatogram gminy Tholey Roczny opad wynosi 1001 mm, najwyższe opady przypadają na zimę. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec gdzie średnia temperatura wynosi 17 °C.

Części gminy Bergweiler Hasborn-Dautweiler Lindscheid Neipel Scheuern/Saar Sotzweiler Theley Tholey Überroth

Historia Pierwsze ślady osadnictwa okolicznych terenów przez Celtów pochodzą z czasów przed Chrystusem. Obszar ten był wielokrotnie zaludniany przez Rzymian. W średniowieczu duża część obecnej Saary była poddana opactwu w Tholey. Ono nakazało również wybudowanie zamku obronnego na szczycie góry Schaumberg. Gmina Tholey nie została zlikwidowana podczas reformy administracyjnej w 1974 r.

Religia Według legendy to święty Wendelin złożył w Tholey pierwsze opactwo benedyktyńskie. W 1794 r. klasztor został zamknięty po zburzeniu przez Francuzów. Od 1949 r. w miejscowości ponownie znajduje się klasztor Kongregacji Beurońskiej.

Gmina żydowska w Tholey istniała od XVIII wieku do 1940 r. Pierwsza żydowska rodzina (Josef i Sara Isaak ze swoim synem Josefem) datowana jest na 1729 r. W 1843 r. żyło tu już 88 Żydów (9% mieszkańców z 952 osób), a w 1895 – 91. Synagoga została poświęcona 4 grudnia 1863 przez rabina Trewiru. Szkoła żydowska powstała w 1876 r. Liczba członków gminy żydowskiej zmniejszała i w 1925 r. należało do niej jeszcze 50 osób, 10 lat później 41. Wraz ze wzrostem władzy nacjonalistów i wieloma bojkotami gospodarczymi Żydzi wyprowadzili się z gminy. Po deportacjach zostało zamordowanych około 20 osób urodzonych lub długo przebywających w Tholey. Synagoga została sprzedana w 1937 r., a później zburzona. Na jej fundamentach wybudowano blok mieszkalny.

Polityka Burmistrzowie 1974–1983, Anton Schäfer, CDU 1983–2003, Hans-Dieter Frisch, CDU 2003-2022, Hermann-Josef Schmidt, CDU od 2022, Andreas Maldener, CDU

Współpraca Miejscowość partnerska: Sibratsgfäll, Austria

Zabytki i atrakcje Bergweiler kaplica św. Błażeja (St. Blasius) z 1716, miejsce pielgrzymkowe kaplica św. Erazma (St. Erasmus) z 1784, przebudowana w 1972, miejsce pielgrzymkowe gospodarstwo przy Am Dorfbrunnen 2, z początku XVIII w.

Hasborn-Dautweiler nagrobek Nikolausa Warkena cmentarz z XVIII w. szkoła z 1910 katolicki kościół parafialny pw. św. Bartłomieja (St. Bartholomäus) wybudowany w 1902–1903 według projektów Ernsta Branda, rozbudowany w latach 1966–1972

Scheuern katolicki kościół parafialny pw. św. Katarzyny (St. Katharina) z 1912–1914 według projektów Ludwiga Beckera i Antona Falkowskiego

Sotzweiler katolicki kościół parafialny pw. św. Maurycego (St. Mauritius) 1913 według Wilhelma Hectora Schaumberg krzyż na Schaumberg z 1930

thumb|Theley z Schaumberg Theley kirkut kaplica z początku XX w. młyn kościół parafialny pw. św. Piotra (St. Peter), wybudowany w 1890–1892, wyposażenie XVIII-wieczne, rozbudowany w 1965, wybudowany według projektu Wilhelma Hectora budynki przy Trierer Straße 1-9

thumb|Tholey z Schaumberg thumb|Kościół i klasztor św. Maurycego thumb|Kościół i ratusz

Tholey Opactwo Benedyktyńskie św. Maurycego (St. Mauritius) kościół przyklasztorny ratusz przy Im Kloster 1 kolumna rzymska przy Im Kloster, restaurowana w 1963 domy mieszkalne przy Im Kloster 3, 8, 10, 12, 14, 23, 25, 27, 27a, 29, z XIX w. browar, piekarnia przy Im Kloster 19/21/23, z XVII/XVIII w. budynki mieszkalne i handlowe przy Metzer Straße 3, 5, 7, 7a, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23, z XVIII/XIX w. hotel „Hubertus” przy Metzer Straße 1, z 1900, przebudowany w 1920–1930 domy mieszkalne przy Trierer Straße 3, 5, 7, z XVII w. pozostałości systemu obronnego krzyż przy Schaumbergweg z 1596

Überroth-Niederhofen krzyż przy Hargartstraße, z XVIII w. gospodarstwo przy Zur Langheck 1, z 1860 Toley z St. Wendel łączy w pełni asfaltowy szlak rowerowy i turystyczny Wendalinus-Radweg.

Infrastruktura Od czasów rzymskich Tholey znajdowało się przy trakcie łączącym Metz z Moguncją. Miejscowość była również stacją końcową linii kolejowej Tholey – St. Wendel, odcinek do Tholey został zamknięty w 1984 r.

Obecnie przez teren gminy przebiega autostrada A1 (zjazd 139 Tholey-Hasborn i 140 Tholey) oraz droga federalna B269.

Osoby urodzone w Tholey Johannes Kühn (ur. 3 lutego 1934), pisarz (ur. 30 kwietnia 1832, zm. 15 listopada 1921), inżynier budowlany, współ wynalazca fotogrametrii (ur. 27 czerwca 1910, zm. 16 sierpnia 1990), polityk

związane z gminą , święta, czczona w Tholey (ur. 2 czerwca 1901, zm. 19 maja 1970), złotnik, wykonał dekoracje do klasztoru (ur. 1929), muzyk, kompozytor

Linki zewnętrzne oficjalna strona internetowa gminy Tholey strona opactwa św. Maurycego historia judaizmu w Tholey

Kategoria:Powiat St. Wendel Kategoria:Gminy w Saarze