250 px|thumb|right|Rekonstrukcja układu przestrzennego miasta z XV–XVI w Kościół pw. Ducha Świętego w Kożuchowie () – zabytkowy kościół w Kożuchowie, w powiecie nowosolskim (województwo lubuskie).
Kościół filialny (pomocniczy) parafii pw. Matki Bożej Gromnicznej w Kożuchowie, dekanatu Kożuchów, diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, metropolii szczecińsko-kamieńskiej.
Historia Kościół szpitalny wzniesiony przy szpitalu pod tym samym wezwaniem założono w drugiej połowie XIII wieku na dawnym przedmieściu żagańskim czyli poza murami miejskimi, przy obecnej ulicy 1 Maja. Pierwsza wzmianka w dokumentach pochodzi z 1320 r. mówiąca o zwiększeniu dotacji na kościół przez księcia Henryka IV. Następna pochodzi z 1349 r., kiedy to żagański mieszczanin Peter Unglowbe przekazywał na rzecz szpitala św. Ducha część dochodów ze wsi Cisów.
Pierwotnie była to prosta budowla posiadająca tylko nawę i prezbiterium. Prawdopodobnie w XV w. nastąpiła przebudowa kościoła w stylu gotyckim. Nawa otrzymała wówczas nowy płaski strop a prezbiterium sklepienie sieciowe. Od północy dobudowano również małą zakrystię. W latach 1522–1524 oddany był do użytkowania luteranom. Naprzeciw kościoła założono cmentarz ewangelicki, na terenie którego znajduje się obecnie lapidarium rzeźby nagrobnej. Kolejnej przebudowy dokonano w drugiej połowie XVII w. Nastąpiła wówczas rozbudowa kościoła w kierunku zachodnim, a wnętrza otrzymały nowe wyposażenie. Z tego okresu pochodzą też otwory okienne. Szpital znajdował się na zapleczu kościoła, a całość otoczona była murem z bramką od ulicy. W 1830 roku wzniesione zostały nowe zabudowania szpitala, które zostały jednak wkrótce zlikwidowane. W XIX w. zlikwidowano także przykościelny cmentarz.
Ostatnia renowacja nastąpiła w końcu XX w., kiedy to zamurowano dolne partie okien nawy i wykonano nowe elewacje, zakrywając XIII-wieczne polne kamienie, z których zbudowany jest budynek.
Wewnątrz kościoła znajduje się obraz z XVIII w. ukazuje panoramę miasta z tego okresu.
Architektura Kościół jednonawowy, podpiwniczony, z wyodrębnionym prezbiterium. Od północy przylega mała zakrystia. Nawa nakryta prostym stropem, prezbiterium sklepieniem sieciowym. Wyposażenie pochodzi z okresu baroku. Szczyt wschodni prezbiterium udekorowany układem blend.
Bibliografia Stanisław Kowalski, Zabytki województwa zielonogórskiego, Zielona Góra 1987 Zespół pod redakcją Tomasza Andrzejewskiego, Kożuchów. Zarys dziejów, Kożuchów 2003 Tomasz Andrzejewski, Budowle sakralne powiatu nowosolskiego, Nowa Sól 2007
Kategoria:Kościoły w dekanacie Kożuchów Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Ducha Świętego Kategoria:Kościoły w Kożuchowie