thumb|Herb Wolnego Państwa Saksonii thumb|Flaga Elektoratu Saksonii do 1806 thumb|Flaga Królestwa Saksonii 1806–1918 Armia saska – pierwotnie armia Elektoratu Saksonii (od 1682 zorganizowana pod jednym dowództwem), a następnie w latach 1806–1918 armia Królestwa Saksonii, od 1871 wchodząca w skład Armii Cesarstwa Niemieckiego.

Armia saska w XVIII wieku liczyła średnio około 35 tysięcy żołnierzy. Była dobrze wyszkolona i bitna. Na początku stulecia żołnierze odziani byli w czerwone mundury – typowe dla wojsk państw protestanckich, jednak gdy nastał August III Sas, wyznający katolicyzm, na dworze zaszły zmiany, w wyniku których zaczęto używać jasnego umundurowania typowego dla państw katolickich.

Działania zbrojne thumb|Oblężenie Gdańska w 1734 przez wojska sasko-rosyjskie Żołnierze armii saskiej brali udział w licznych konfliktach zbrojnych. Kwaterując na ziemiach polskich dopuszczali się licznych gwałtów, w związku z tym szlachta wymogła w czasie sejmu w 1699 roku wydalenie saskich jednostek z granic państwa polskiego.

Walczyli w wojnie o sukcesję austriacką (1741–1748) po stronie Bawarii i Francji, przeciwko Anglii i Austrii, a podczas wojny siedmioletniej (1756–1763) po stronie Austrii, Francji i Imperium Rosyjskiego, przeciwko Królestwu Prus.

Walczyli podczas wojen napoleońskich – początkowo po stronie Prus, jednak po przegranej bitwie pod Jeną wsparli siły Napoleona. Po przejściu Saksonii na stronę Francji, generalicja saska upodobniła się strojem do swoich kolegów z armii francuskiej. Nosiła praktycznie takie same mundury jak armia francuska.

Żołnierze armii saskiej brali również udział w działaniach zbrojnych I wojny światowej.

Struktura organizacyjna Piechota Królestwa Saksonii (1806) thumb|Saski piechur czasów Augusta II w czerwonym „protestanckim” mundurze thumb|„Katolicki” mundur saski z czasów Augusta III thumb|Żołnierz królewsko-saksońskiej jazdy ciężkiej thumb|Żołnierz królewsko-saksońskiej artylerii polowej Pułk Garnizon Sformowanie Churfürst Zeitz, Borna i Weißenfels przed 1670 von Niesemeuschel Budziszyn, Görlitz i Żytawa 1673 von Low Luckau, Jüterbog i Wittenberg 1682 Prinz Anton Großenhain, Doberlug-Kirchhain i Kamenz i inne 1702 Prinz Maximilian Chemnitz, Annaberg, Mittweida i Zschopau 1702 Prinz Clemens Langensalza, Tennstädt, Thamsbrück i Weißensee 1704 Prinz Friedrich August Torgau, Belgern i Oschatz 1711 Prinz Xaver Naumburg, Eckartsberg, Laucha i Merseburg 1723 von Rechten Zwickau, Neustadt an der Orla, Plauen i Schneeberg 1730 Sänger Guben, Sorau i Spremberg 1741 von Thümmel Wurzen, Döbeln, Colditz, Geringswalde i Grimma 1742 von Bevilaqua Lipsk, Delitzsch i Eilenburg 1748

Piechota Królestwa Saksonii (1810) Pułk Garnizon Przyboczna Gwardia Grenadierów Drezno 1 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej König Drezno i Großenhain 2 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej vacant Niesemeuschel Drezno i Großenhain 3 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej Prinz Anton Budziszyn, Görlitz i Sorau 4 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej vacant Low Luckau, Guben i Sorau 5 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej Prinz Maximilian Chemnitz, Döbeln i Freiberg 6 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej vacant Rechten Zwickau, Neustädtel i Sorau 7 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej Prinz Friedrich August Torgau, Oschatz i Wittenberga 8 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej Prinz Clemens Lipsk, Eilenburg i Wittenberg 1 Królewsko-Saksoński Pułk Lekkiej Piechoty Zeitz i Weißenfels 2 Królewsko-Saksoński Pułk Lekkiej Piechoty Naumburg i Merseburg Korpus Strzelców (Jäger-Corps) Eckartsberga

Kawaleria Królestwa Saksonii (1810) Pułk Garnizon Korpus Gwardii Drezno, Dippoldiswalde, Pirna i Radeberg Przyboczna Gwardia Kirasjerów Oederan, Frankenberg, Marienberg i Penig Kirasjerzy von Zastrow Grimma, Borna, Geithain i Rochlitz Królewsko-Saksoński Pułk Huzarów Cölleda, Altenstädt, Artern/Unstrut, Bretleben, Bottendorf, Heldrungen, Langensalza, Roßleben, Schönewerda, Schönfeld i Wiehe Pułk Szwoleżerów Prinz Clemens Pegau, Lützen, i Zwenkau Pułk Szwoleżerów vacant Polenz Querfurth, Freyburg, Schafstädt i Sangerhausen Pułk Szwoleżerów Prinz Johann Mühlberg, Düben, Kemberg i Schmiedeberg Pułk Szwoleżerów Prinz Albrecht Lübben, Chociebuż i Lübbenau

Korpus Saski Wielkiej Armii (1812–1813) Do wojny 1812 roku Sasi wystawili osobny korpus (VII) pod dowództwem gen. Reyniera. Początkowo liczył on 22 bataliony piechoty, 28 szwadronów jazdy i 50 dział. Korpus wraz z Polakami księcia Poniatowskiego i Westfalczykami gen. Vandamme’a znalazł się w prawoskrzydłowej grupie korpusów pod komendą króla Hieronima Bonapartego.

Po zakończeniu działań związanych z kampanią w Rosji, Sasi stanęli przed problemem czy należy nadal służyć Napoleonowi. VII Korpus został przydzielony do armii Łaby, jednak pod koniec marca, wojska saskie opuściły dywizję Durutte’a i pomaszerowały do Torgau. Brygada ciężkiej jazdy złożona z nienaruszonego pułku Leib Cuirassier Garde i zreorganizowanego pułku Zastrowa należała do 1 Dywizji Kirasjerów I Korpusu Kawalerii.

Kwatera główna VII Korpusu Wielkiej Armii mieściła się w m. Hoyerswerda.

dowódca – gen. dyw. Jean Louis Ebenezer Reynier (1771–1814), Szwajcar szef sztabu – gen. bryg. François Joseph Fidèle Gressot (1770–1848), Szwajcar dowódca artylerii – płk Verpeau

24 Dywizja Saska – gen. dyw. Edler von Lecoq 1 Brygada – płk von Brause Grenadierzy gwardii saksońskiej – dow. Tecski 1 Pułk Lekkiej Piechoty Saksońskiej Pułk von Maximilien – dow. von Könneritz Pułk von Rechten – dow. von Hausen kompania szaserów saksońskich 2 Brygada – gen. A.F. Mellentin Grenadierzy saksońscy – dow. Spiegel Pułk Fryderyka Pułk von Steindel 2 baterie piesze, oddział wozów artyleryjskich

25 Dywizja Saska – gen. dyw. Carl Ludwig Sahrer von Sahr (1761–1828) 1 Brygada – płk von Bose Grenadierzy gwardii saksońskiej – dow. Kleist 2 Pułk Lekkiej Piechoty Saksońskiej Pułk Królewski – dow. Melzradt Pułk von Niesmenchel – dow. Troski 2 Brygada – płk von Russel Pułk von Low Pułk d’Antoine

32 Dywizja – gen. dyw. Pierre François Joseph Durutte (1767–1827) 1 Brygada – gen. Pierre Devaux 35 Pułk Piechoty Lekkiej 132 Pułk Piechoty Liniowej – płk Paul Augustin Tridoulat 2 Brygada – gen. Antoine Anatole Gédéon Jarry (1864–1819) 26 Pułk Piechoty Lekkiej – płk Paul Hyppolyte Alexandre Baume 131 Pułk Piechoty Liniowej – płk Henry Maury (1763–1813) 2 baterie piesze, oddział wozów artyleryjskich 3 Brygada 133 Pułk Piechoty Liniowej – płk Paul Alexis Joseph Menu de Menil Pułk Wurzburga – płk Moser 2 baterie piesze, oddział wozów artyleryjskich

Brygada Lekkiej Kawalerii – płk von Lindenau Husarzy saksońscy – mjr von Failtsch (8 szwadronów) Lansjerzy saksońscy – płk Thumel (5 szwadronów) 2 baterie konne artylerii saksońskiej Rezerwa i tabor korpusu – bateria piesza, kompania saperów, oddziały wozów artyleryjskich

Podczas bitwy pod Lipskiem Korpus Saksoński Reynier’a zdradził Francuzów i przeszedł na stronę wroga. Był to olbrzymi cios a gen. Reynier będąc ze swoim Korpusem został natychmiast uwięziony przez swoich podwładnych.

Przypisy

Bibliografia

Reinhold Müller: Die Armee August des Starken – Das Sächsische Heer von 1730 bis 1733, Militärverlag der Deutschen Demokratischen Republik, Berlin 1984. Neugebauer/Ostertag: Grundzüge der deutschen Militärgeschichte, Rombachverlag, Freiburg 1993, 1. Auflage. . Dieter Walz: Sachsenland war abgebrannt. 2. Auflage, Sachsenbuch, Lipsk 1999, .

Linki zewnętrzne Die sächsische Armee von 1806 bis 1812 (de)

Kategoria:Armia Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego Kategoria:Armia Cesarstwa Niemieckiego

Kategoria:Historia Saksonii