Sterjo Spasse (ur. 14 sierpnia 1914 we wsi Gollomboç w okręgu Korcza, zm. 12 września 1989 w Tiranie) – albański pisarz, pochodzenia macedońskiego.
Życiorys Pochodził z rodziny chłopskiej pochodzenia macedońskiego, mieszkającej nad jeziorem Prespa. W 1932 ukończył szkołę pedagogiczną w Elbasanie (Shkolla Normale). W tym samym roku rozpoczął pracę nauczyciela w wiejskiej szkole w Derviçan, w pobliżu Gjirokastry, a następnie w Voskopojë. Był jednym z twórców pisma Normalisti, wydawanego do roku 1937, w którym prowadził rubrykę poświęconą zagadnieniom edukacji. Po zakończeniu II wojny światowej pracował jako inspektor w ministerstwie oświaty (Wydział podręczników szkolnych), wtedy też założył pismo Shkolla e re (Nowa szkoła). Z czasem w pełni poświęcił się pracy pisarza.
Pierwsze utwory pisał w czasie, kiedy uczył się w szkole pedagogicznej, jednak pierwszych wydań swojej prozy doczekał się w czasie pracy w wiejskich szkołach. Powstało wtedy najbardziej znane dzieło Spasse Nga jeta në jetë - Pse!?. Podobnie jak inny znany pisarz tego okresu - Haki Stërmilli, Spasse pisał swój utwór w konwencji dziennika, opisującego tragiczny los intelektualisty (Gjona Zaveriego) w zacofanym społeczeństwie albańskiej wsi. Dzieło to poprzez swoją nihilistyczną konwencję zyskało określenie roman i mohimit (powieść zaprzeczenia). W okresie powojennym powieść Spasse uznano za jedno z największych osiągnięć albańskiej prozy XX w. Kolejne powieści, wydane już w okresie powojennym w pełni związały Autora z nurtem socrealizmu.
Oprócz literatury pięknej pozostawił po sobie także podręczniki szkolne (Gramatyka albańska, Literatura obca) oraz tłumaczenia dzieł z języka angielskiego i francuskiego: Nędznicy Victora Hugo i Chaty wuja Toma - Harriet Beecher Stowe. W 1951 opracował i wydał antologię poezji bułgarskiej w języku albańskim. Od 1959 był wiceprzewodniczącym Towarzystwa Przyjaźni Albańsko-Chińskiej.
Syn Sterjo Spasse - Ilinden jest także pisarzem. Imię pisarza nosi jedna z ulic w północnej części Tirany. We wsi Pustec k. Korczy znajduje się popiersie pisarza. W 2018 Spasse został odznaczony pośmiertnie Orderem Flagi.
Dzieła 1934: Kurorë rinije (Korona młodości) 1935: Nga jetë në jetë - Pse!?, (Z życia do życia - Dlaczego ?), Korça, wyd. Drita. 1952: Ata nuk ishin vetëm (Nie byli osamotnieni) 1955: Afërdita përsëri në fshat (Aferdita ponownie we wsi) 1955: Përsëri në fshat (Znowu we wsi, powieść) 1956: Fshati i ri : tregime, përshkrime, reportazhe 1958: Të fala nga fshati: tregime për pionierë e për te rinj (Pozdrowienia ze wsi: opowiadania dla pionierów i dla młodzieży) 1965: Buzë liqenit (Brzeg jeziora) 1966: Sokolesha. 1968: Të fala nga fshati (Pozdrowienia ze wsi). 1972: Zjarre. (Ogień) 1978: Ja vdekje, ja liri (Śmierć lub wolność) 1983: Kryengritësit. (Powstańcy) 1989: O sot, o kurr!. (Dziś albo nigdy) 2000: Letra nipit tim Arian : (Nga Maqedonia dhe Kosova-1975)
Tłumaczenia polskie 1960: Nie byli osamotnieni, tłum. z ros. J.Orłowski, Z.Stankiewicz, wyd.KiW rec. Kozłowski M., Nowe Książki 1961/4, s.228-229
Ekranizacje
Przypisy
Bibliografia
Vepra dhe jeta e Sterjo Spasses nderohen në Bibliotekën e Kongresit amerikan
Kategoria:Albańscy dziennikarze Kategoria:Albańscy nauczyciele Kategoria:Albańscy prozaicy Kategoria:Albańscy tłumacze Kategoria:Pisarze postmoderniści Kategoria:Pisarze socrealiści Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 1989 Kategoria:Albańscy artyści socrealizmu Kategoria:Albańczycy pochodzenia macedońskiego Kategoria:Prozaicy XX wieku