thumb|Disco Disco, znane także pod nazwą muzyka dyskotekowa – gatunek muzyki popularnej będący rodzajem rytmicznej muzyki tanecznej, głównie, choć nie wyłącznie, przeznaczonej do tańca w dyskotekach. Szczególnie popularny w drugiej połowie lat siedemdziesiątych XX wieku.
Cechy gatunku Najczęściej metrum 4/4, nieakcentowane, z bębnem basowym grającym wszystkie ćwierćnuty w takcie, czyli tzw. four-to-the-floorPeter Shapiro (2000) Modulations: a History of Electronic Music: Throbbing Words on Sound, London: Distributed Art Publishers, , p. 40.. Przeważająca ósemkowa długość dźwięków. Instrumentacja: stosowanie hi-hatu, redukcja roli gitary prowadzącej.
Wykonawcy
Najbardziej znanymi przedstawicielami są zespoły i wykonawcy tacy jak: ABBA, Afric Simone, À La Carte, Amanda Lear, Arabesque, Baccara, Bee Gees, Belle Epoque, Bimbo Jet, Boney M., Brotherhood of Man, Cherry Laine, Dalida, Donna Summer, Dschinghis Khan, Eruption, George Baker Selection, Gibson Brothers, Goombay Dance Band, La Bionda, Luv’, Maywood, Ottawan, Saragossa Band, Secret Service, Silver Convention, The Rubettes, Village People.
Historia Wpływy Styl znany pod nazwą disco, rozwinął się początkowo w Stanach Zjednoczonych pośród społeczności afroamerykańskich i hiszpańskich. Najistotniejszy wpływ na powstanie gatunku miały gatunki funk, salsa, psychodelia(2000) Last Night a DJ Saved My Life, , s.127: „Its [disco] music grew as much out of the psychedelic experiments ... as from ... Philadelphia orchestrations”. i soul(1998) „The Cambridge History of American Music”, , 9780521454292, p.372: „Initially, disco musicians and audiences alike belonged to marginalized communities: women, gay, black, and Latinos”..
Początki Pod koniec lat 60. muzycy i publiczność R&B ze społeczności czarnoskórych, włoskich i latynoskich przyjęli szereg cech subkultur hipisowskich i psychodelii. Obejmowały one korzystanie z sal muzycznych z głośnym, przytłaczającym dźwiękiem, swobodny taniec, odlotowe oświetlenie, kolorowe kostiumy oraz stosowanie środków halucynogennych. Psychodeliczne grupy soulowe takie jak Chambers Brothers, a szczególnie Sly and the Family Stone wywarły wpływ na proto-disco i twórców takich jak Isaac Hayes, Willie Hutch i stylu soul znanego jako Philadelphia Sound. Popularność disco zdobyło w drugiej połowie lat sześćdziesiątych tzw. proto-disco (wczesne disco). Z kolei po 1970 powstały utwory daleko różniące się od dotychczasowej muzyki, m.in. Barry’ego White’a, który kierował Love Unlimited Orchestra (przebój „Love’s Theme”, 1973), cechowane przez mnogość instrumentów. Pierwszy artykuł o muzyce disco został napisany w 1973 roku przez Vince Aletti dla magazynu Rolling Stone. Jednak pierwsze utwory w stylu czystego disco pojawiły się około 1974. Były to m.in.: „Rock The Boat” Hues Corporation (1974), „You’re the First, the Last, My Everything” Barry’ego White’a (1974), i utwór Donny Summer pt. „Love to Love You Baby” (1975). W 1974 roku w Nowym Jorku na antenie radia WFAN-FM miało swoją premierę pierwsze disco show.
Era disco Od połowy lat siedemdziesiątych muzyka disco stawała się coraz bardziej popularna. Disco stało się obecne w mediach, a także w filmie. Powstały wielkie dyskoteki, jak np. Studio 54. Wydawane były dyskotekowe czasopisma, istniały liczne stacje radiowe nadające disco całą dobę. Muzyka disco opanowała niemal cały świat.
Ważniejsze przeboje tego okresu to:
1971 „Butterfly” (Danyel Gerard, 1971)Danyel Gerard – Butterfly (1971).
1972 „Mexico” (Les Humphries Singers, 1972)Les Humphries Singers – Mexico (1972). „Chirpy Chirpy Cheep Cheep” (Middle of the Road, 1972)Middle of the Road – Chirpy Chirpy Cheep Cheep (1972). „Beautiful Sunday” – Daniel Boone „Pretty Belinda” – Chris Andrews „Co-co” – The Sweet
1973 „Yellow Boomerang” (Middle of the Road, 1973)Middle of the Road – Yellow Boomerang (1973). „Mama Loo” (Les Humphries Singers, 1973)Les Humphries Singers – Mama Loo (1973).
1974 „Kung Fu Fighting” (Carl Douglas, 1974)Carl Douglas – Kung Fu Fighting (1974). „Waterloo” (ABBA, 1974)ABBA – Waterloo (1974). „El Bimbo” (Bimbo Jet, 1974)Bimbo Jet – El Bimbo (1974).
1975 „Dance the Kung Fu” (Carl Douglas, 1975)Carl Douglas – Dance the Kung Fu (1975). „Juke Box Jive” (The Rubettes, 1975)The Rubettes – Juke Box Jive (1975). „Shake Shake Shake” (KC & The Sunshine Band, 1975) „You Sexy Thing” (Hot Chocolate, 1975)Hot Chocolate – You Sexy Thing (1975). „Una Paloma Blanca” (George Baker Selection, 1975)George Baker Selection – Una Paloma Blanca (1975). „Fly Robin Fly” (Silver Convention, 1975)Silver Convention – Fly Robin Fly (1975). „Ramaya” (Afric Simone, 1975)Afric Simone – Ramaya (1975).
1976 „Car Wash” (Rose Royce, 1976) „Love Machine” (The Miracles, 1976) „Heaven Must Be Missing an Angel” (Tavares, 1976) „Georgie” (Pussycat, 1976)Pussycat – Georgie (1976). „Daddy cool” (Boney M., 1976)Boney M. – Daddy cool 1976. „Sunny” (Boney M., 1976) „Playa Blanca” (Afric Simone, 1976)Afric Simone – Playa Blanca (1976).
1977 „Stayin’ Alive” (Bee Gees, 1977) „I Can’t Stand the Rain” (Eruption, 1977) „Fantasy” (Earth, Wind & Fire, 1977) „Belfast” (Boney M., 1977) „Ma Baker” (Boney M., 1977) „Yes Sir I Can Boogie” (Baccara, 1977)Baccara – Yes Sir I Can Boogie (1977). „I feel love” (Donna Summer, 1977)DONNA SUMMER – I feel love (1977) HD and HQ. „Hafanana” (Afric Simone, 1977)Afric Simone – Hafanana (1977). „Amada Mia, Amore Mio” (El Pasador, 1977)El Pasador – Amada Mia, Amore Mio (1977).
1978 „Painter Man” (Boney M., 1978)Boney M. – Painter Man (1978). „Heart of Glass” (Blondie, 1978) „Le Freak” (Chic, 1978) „Enigma” (Amanda Lear, 1978) Rasputin (Boney M., 1978) „I Will Survive” (Gloria Gaynor, 1978) „One for you, one for me” (La Bionda, 1978)La Bionda – One for you, one for me (1978). „Y.M.C.A.” (Village People, 1978)Village People – Y.M.C.A. (1978). „Born to be alive” (Patrick Hernandez, 1978)Patrick Hernandez – Born to be alive (1978). „Catch the Cat” (Cherry Laine, 1978)Cherry Laine – Catch the Cat (1978). „You’re the greatest lover” (Luv’, 1978)Luv’ – You’re the greatest lover (1978). „Bamba Dabam” (El Pasador, 1978)El Pasador – Bamba Dabam (1978). „Linda Linda” (Tee Set, 1978)Tee Set – Linda Linda (1978). „Friday night” (Arabesque, 1978)Arabesque – Friday night (1978).
1979 „Voulez-Vous” (ABBA, 1979) „Gotta go home” (Boney M., 1979) „We Are Family” (Sister Sledge, 1979) „Bad Girls” (Donna Summer, 1979) „Easy Come, Easy Go” (2 plus 1, 1979)2 plus 1 – Easy Come, Easy Go (1979). „Trojan Horse” (Luv’, 1979)Luv’ – Trojan Horse (1979). „Zabadak” (Saragossa Band, 1979)Saragossa Band – Zabadak (1979). „Does Your Mother Know” (ABBA, 1979) „Gimme! Gimme! Gimme! (A Man After Midnight)” (ABBA, 1979) Angeleyes (ABBA 1979) „Enigma (Give a Bit Of Mmh To Me)” (Amanda Lear, 1979)
1980 „Upside Down” (Diana Ross, 1980) „Celebration” (Kool and the Gang, 1980) „Funky Town” (Lipps Inc, 1980)Lipps Inc. – Funky Town (1980). „Eldorado” (Goombay Dance Band, 1980)Goombay Dance Band – Eldorado (1980). „Late At Night” (Maywood, 1980)Maywood – Late At Night (1980). „Doctor, Doctor” (À La Carte, 1980)À La Carte – Doctor, Doctor (1980). „D.I.S.C.O.” (Ottawan, 1980)Ottawan – D.I.S.C.O. (1980). „Oh Susie” (Secret Service, 1980)Secret Service – Oh Susie (1980). „I See A Boat On The River” (Boney M., 1980)Boney M. – I See A Boat On The River (1980).
1981 „Malaika” (Boney M., 1981)Boney M. – Malaika (1981). „In For A Penny, In For A Pound” (Arabesque, 1981)Arabesque – In for a penny (1981). „Japanese Boy” (Aneka, 1981)Aneka – Japanese Boy (1981). „The Land Of Make Believe” – Bucks Fizz „Get Down On It” – Kool & The Gang „Super Freak” – Rick James „Lady (You Bring Me Up)” – The Commodores „Can’t Take My Eyes Off You” – Boy Town Gang „Let’s Groove” – Earth, Wind, & Fire „Rapture” – Blondie „Japanese Boy” – Aneka „Stars On 45” – Starsound
1982 „It’s Raining Men” – (The Weather Girls, 1982) „Goombay Dance Band” – (My Bonnie, 1982) „Costa Blanca” (Fantastique, 1982)Fantastique – Costa Blanca (1982).
1983 „Comment ça va” (The Shorts, 1983)The Shorts – Comment ça va (1983). „Sunrise In Your Eyes” (Arabesque, 1983)Arabesque – Sunrise In Your Eyes (1983). „Playa blanca” (Audrey Landers, 1983)Audrey Landers – Playa blanca (1983).
Pierwszy film dyskotekowy powstaje w 1977 i nosi tytuł „Gorączka sobotniej nocy”, muzykę do niego stworzyła grupa Bee Gees. Potem były „Dzięki Bogu już piątek” (1978), „Roller Boogie” (1979) oraz „Xanadu” (1980) i Disco Dancer.
Parodie Stworzono kilka parodii stylu disco. Rick Dees, amerykański DJ radiowy w Memphis w Tennessee nagrał utwory „Disco Duck” (1976) oraz „DIS-Gorilla” (1977). Frank Zappa parodiował styl życia tancerzy disco w piosence pt. „Disco Boy” nagranej w 1976 roku, pochodzącej z albumu Zoot Allures i w piosence pt. „Dancin’ Fool” nagranej w 1979 roku, pochodzącej z albumu Sheik Yerbouti.
Spadek popularności Po 1980 popularność muzyki disco zaczęła spadać. Wpływ na spadek popularności miały organizacje zwalczające nowy światowy trend. 12 lipca 1979 r. na stadionie miejskim w Chicago miała miejsce tzw. “Noc Zniszczenia Disco – Disco Demolition Night”, kiedy to masowo palono płyty disco, doprowadzając do starć na stadionie. Od roku 1983 muzykę zdominowały już inne gatunki. Disco wyparła nowa fala, a w szczególności jej najlżejsza odmiana, new romantic, a później dużą popularność kosztem tego gatunku zyskała też muzyka punk. Natomiast w latach 80. XX wieku z muzyki dyskotekowej popularne były podgatunki: italo disco i euro disco. Najgorszym okresem dla twórców muzyki disco były lata 1983–1985. W tych latach niektórzy wykonawcy tego gatunku próbowali przetrwać poprzez zmianę stylu wykonywanej muzyki, ale wielu artystów w tym właśnie okresie zniknęło bezpowrotnie z rynku muzycznego. Muzyka disco wywarła kluczowy wpływ na powstanie w latach 80. XX wieku gatunku elektronicznej muzyki tanecznej określanego nazwą house.
Euro disco
Ponieważ popularność muzyki disco gwałtownie spadła w Stanach Zjednoczonych, a z jej promowania zrezygnowały największe amerykańskie wytwórnie muzyczne i producenci muzyczni to europejska scena disco kontynuowała ewolucje w obrębie głównego nurtu sceny muzyki pop. Na europejskiej scenie muzyki disco działały zespoły i twórcy m.in. Silver Convention, Love and Kisses, Munich Machine, a także amerykańscy twórcy Donna Summer i Village People, którzy stworzyli brzmienie stylu zdefiniowanego pod koniec lat 70. XX wieku jako euro disco, w którym zastosowano w linii basowej syntezator Mooga.
Lata 90. XX wieku Gatunek ten jednak od połowy lat 90. przeżywa swą drugą młodość. Przełożyło się to na dużą liczbę koncertów Donny Summer oraz zwiększoną liczbą koncertów takich twórców jak Bee Gees, Kool & The Gang, Boney M., Glorii Gaynor, Earth, Wind & Fire. Duży wpływ miało na to też przerabianie starych przebojów tego gatunku przez znanych DJ-ów.
Po 2000 roku