Aga, kururu, ropucha olbrzymia (Rhinella marina) – gatunek płaza z rodziny ropuchowatych pochodzący z Ameryki Środkowej i Południowej, introdukowany na licznych wyspach Oceanii i Karaibów. Jest to lądowa ropucha. Zalicza się do rodzaju Rhinella uznawanego niekiedy za podrodzaj rodzaju Bufo, obejmującego wiele różnorodnych ropuchowatych Ameryki Środkowej i Południowej. Jest bardzo płodna – samice składają skrzek w pojedynczym kłębie zawierającym tysiące jaj. Sukces reprodukcyjny wynika po części z oportunizmu w odżywianiu się: aga cechuje się nietypową wśród bezogonowych dietą, spożywając zarówno żywy, jak i martwy pokarm. Obfitość pokarmu skłania ją do zasiedlania ogrodów, parków, a nawet wysypisk śmieci, ruder czy wszelkich terenów w pobliżu człowieka. Osobniki dorosłe osiągają 10–15 cm długości. Masa ciała najcięższego odnotowanego osobnika osiągnęła 2,65 kilograma, przy długości 38 cm (od czubka pyska do kloaki).
Jest to stary gatunek. Skamieniałości oznaczone jako UCMP 41159 wchodzące w skład kolumbijskiej fauny La Venta z późnego miocenu są niemożliwe do odróżnienia od dzisiejszej agi z północnej Ameryki Południowej. Odkryto je w skałach powstałych w środowisku równiny zalewowej, co sugeruje, że aga zawsze preferowała tereny otwarte.
Ropucha ta ma produkujące toksynę gruczoły, a kijanki w przypadku połknięcia są wysoce toksyczne dla większości zwierząt. Z powodu nieposkromionego apetytu agę introdukowano w wielu miejscach jako sposób na kontrolę szkodników rolniczych. Anglojęzyczna nazwa gatunku cane toad (ropucha trzcinowa) bierze źródłosłów z powodu używania ropuchy przeciwko . Obecnie jednak to agę uważa się za szkodnika i gatunek inwazyjny na wielu terenach introdukcji. Szczególną uwagę zwraca się na ginięcie rodzimych drapieżników w wyniku kontaktu z jej toksyczną skórą, także w przypadku połknięcia.
Systematyka Pierwotnie agi używano do walki ze szkodnikiem trzciny cukrowej (ang. sugar cane), od czego wzięła się anglojęzyczna nazwa ropuchy cane toad (toad oznacza ropuchę). W rzeczonym języku ma ona wiele nazw potocznych, jak giant toad (ropucha olbrzymia) i marine toad (ropucha morska). Pierwsza nazwa odnosi się do wielkich rozmiarów zwierzęcia; następna zaś do nazwy binominalnej, naukowej nazwy płaza Bufo marinus. Był to jeden z wielu gatunków opisanych jeszcze przez Linneusza w wydanej w 1758 dziesiątej edycji Systema Naturae, uznawanej za początek nomenklatury zoologicznej. Przyrodnik nadał adze nazwę Rana marina, a epitet gatunkowy marina oparł na ilustracji wykonanej przez holenderskiego zoologa , który niezgodnie z prawdą uważał, że zwierzę zamieszkuje zarówno środowiska lądowe, jak i morskie. Inne potoczne nazwy to giant neotropical toad (wielka ropucha neotropikalna), dominican toad (ropucha dominikańska), giant marine toad (wielka ropucha morska) i South American cane toad (południowoamerykańska ropucha trzcinowa). W trynidadzkim angielskim płazy te nazywa się crapaud, francuskojęzycznym słowem oznaczającym ropuchę.
Podrodzaj Rhinella jest coraz częściej uznawany za oddzielny rodzaj, co zmienia nazwę naukową agi. W tym przypadku epitet gatunkowy marinus zmienia się na marina, by korespondował z nazwą rodzajową zgodnie z zasadami odmiany przymiotników łacińskich i International Code of Zoological Nomenclature. Tak więc zamiast Bufo marinus zwierzę nazywa się w takim ujęciu Rhinella marina. Binominalna nazwa Rhinella marinus była później wprowadzona jako synonim z powodu błędu popełnionego przez Pramuka, Robertsona, Sitesa i Noonana (2008). Choć kontrowersyjna (wielu herpetologów tradycjonalistów używa wciąż Bufo marinus), nazwa binominalna Rhinella marina została zaakceptowana m.in. przez IUCN, Encyclopedia of Life, Amphibian Species of the World. Badania DNA mitochondrialnego i jądrowego wskazują, że Rhinella obejmować powinna wszystkie południowoamerykańskie płazy umieszczane przedtem w rodzaju Bufo.
Agę włącza się też w grupę gatunków zwaną grupą Rhinella marina. Zalicza się doń 10 gatunków o masywnych ciałach, zamieszkujących tereny od Teksasu na północy do Urugwaju na południu: Rhinella marina (Linnaeus, 1758), (Spix, 1824), (Tschudi, 1845), (Hensel, 1867), (Werner, 1894), (A. Lutz, 1925), (Stevaux, 2002), (Maneyro, Arrieta and de Sá, 2004), (Brandão, Maciel & Sebben, 2007) i Maciel, Brandão, Campos & Sebben, 2007.
thumb|left|Osobnik o jasnym ubarwieniu W Australii osobniki dorosłe mogą być mylone z wielkimi miejscowymi bezogonowymi z rodzajów Limnodynastes, Cyclorana i Mixophyes. Zaliczające się do nich gatunki odróżniają się od agi nieobecnością u kijanek gruczołów przyusznych za oczami oraz brakiem linijnego wzniesienia pomiędzy nozdrzem zewnętrznym i okiem. Agę można pomylić z zagrzebnicą wielką, ponieważ oba płazy są dużych rozmiarów i brodawkowate w wyglądzie. Ten drugi wyróżnia się jednak pionową źrenicą i srebrzystoszarą tęczówką, podczas gdy pierwszy ma złotą. Młodociane agi myli się też z przedstawicielami rodzaju Uperoleia, jednak dojrzałe odróżniają się od nich brakiem jasnego ubarwienia w pachwinach i na udach.
W Stanach Zjednoczonych Ameryki żyje wiele gatunków ropuchowatych bardzo podobnych do agi. W szczególności należy do nich , wyróżniająca się obecnością dwóch wybrzuszeń na przodzie parotydów.
Ewolucja Kladogram z mawianej pracy Medeiros Maciel et al, 2010:
Filogenezę grupy Rhinella marina omawia praca Medeirosa Maciela i współpracowników opublikowana w 2010, w której użyli analizy Bayesa i największej zgodności do opracowania materiału z badań genetycznych, morfologicznych i chromatograficznych wydzielin gruczołów.
Sama rodzina ropuchowatych pojawiła się wedle starszych prac Savage’a (1973) i Pramuka (2006) jeszcze przed rozpadem superkontynentu Gondwany, nowsza o 2 lata publikacja Pramuka i współpracowników podaje już czas po rozpadzie wielkiego południowego lądu, między 78 i 99 milionów lat temu.
Pierwszy rozłam w obrębie omawianej grupy gatunków nastąpił około 10,47 miliona lat temu, co przypada na późny miocen. Nastąpiło wtedy uniesienie Brazilian Central Shield, co wiązało się z drastycznymi zmianami w krajobrazie i powstaniem barier geograficznych. Spowodowało to pierwsze różnicowanie w obrębie grupy, miało też wpływ na kolejny podział. W późnym miocenie rozdzielenie linii zdążyło jeszcze zajść 8,08 miliona lat temu w środkowej Brazylii (powstał wtedy przodek kladu nazywanego przez autorów północno-środkowym, złożonego z R. poeppigii, R. cerradensis, R. schneideri, R. marina, R. jimi i R. veredas), bardziej na północy, niż kolejne podobne wydarzenie, które datuje się na wczesny pliocen (5,17 miliona lat temu) i umiejscawia bardziej na południe od poprzedniego. Napotkawszy odpowiednie środowisko, ropuchy z kladu północno-środkowego rozprzestrzeniały się. Aga i R. poeppigii wyróżniają się w nim bardziej jedwabistą skórą i zamieszkują lasy, pozostali członkowie, których skóra jest bardziej szorstka, żyją w bardziej suchych siedliskach. Wpłynęło to na wcześniejsze zróżnicowanie kladu północno-środkowego, w porównaniu do południowo-środkowego. W pliocenie różnorodny opad deszczu spowodował wykształcenie mozaiki różnych środowisk. 3 miliony lat temu pojawiło się połączenie lądowe pomiędzy Ameryką Południową i Północną, które umożliwiło ropuchom przebycie terenów Przesmyku Panamskiego. Nowe tereny lądowe, wypiętrzanie się Andów i powstawanie Amazonki na granicy miocen-pliocen wywarły wpływ na ewolucję gatunków północnych. Ostatni rozłam w grupie nastąpił około 1,55 miliona lat temu, co przypada na plejstocen.
Nie ma jednak pewności co do położenia agi w obrębie tej grupy gatunków. Być może tworzy ona klad z Rhinella jimi.
Budowa thumb|Młody osobnik, wykazujący już wiele cech dorosłych ropuch, ale niemający tak dużych parotydów Aga osiąga bardzo duże rozmiary, samice są znacznie dłuższe od samców, osiągając średnią długość 10–15 cm. Źródła podają także wymiar 24 cm. „Prinsen”, osobnik trzymany jako zwierzę domowe w Szwecji, został odnotowany przez Księgę Rekordów Guinnessa jako największy znany osobnik. Masa ciała najcięższego odnotowanego osobnika osiągnęła 2,65 kilograma, przy długości mierzonej od czubka pyska do kloaki – 38 cm, oraz 54 cm przy pomiarze ciała w pełni rozciągniętego. Większe osobniki znajduje się raczej w okolicach o mniejszym zagęszczeniu. Na wolności długość życia wynosi od 10 do 15 lat, w niewoli może być znacznie dłuższa. Jeden z osobników przeżył 35 lat.
Skóra agi jest sucha i pokryta brodawkami. Ponad oczami znajdują się wydatne grzebienie, biegnące w dół do pyska. Ubarwienie może być szare, żółtawe, czerwonobrązowe, oliwkowobrązowe, zdobione zmiennymi wzorami. Duże parotydy znajdują się za oczami. Brzuszna strona ciała jest barwy kremowej, z ciemnym cętkowaniem koloru czarnego lub brązowego. Źrenice ustawione są horyzontalnie, otoczone złotymi tęczówkami. Palce kończyn dolnych dysponują mięsistymi błonami pławnymi przy podstawach, których nie ma na kończynach górnych.
Osobniki młodociane są znacznie mniejsze od dorosłych; osiągają 5−20 cm długości. Cechują się gładką, ciemną skórą, niekiedy pojawia się też czerwień. Od dorosłych odróżnia je brak wielkich parotydów, wobec czego są zazwyczaj mniej toksyczne. Kijanki, ubarwione jednolicie na czarno, osiągają niewielkie rozmiary. Żyją przy dnie zbiornika wodnego, tworząc „szkółki”. Mierzą od 1,0 do 2,5 cm długości.
Ekologia, zachowanie i cykl życiowy Anglojęzyczna nazwa zwyczajowa marine toad i nazwa naukowa Bufo marinus (obie znaczą „ropucha morska”) sugerują związek ze środowiskiem morskim, jednakże dorosłe agi prowadzą całkowicie lądowy tryb życia. Wody słodkie odwiedzają jedynie w celach rozrodczych. Kijanki znajdowano w umiarkowanie słonej wodzie o zasoleniu do 15% zasolenia wody morskiej. Ropucha ta zamieszkuje otwarte tereny trawiaste i zadrzewione, wykazując wyraźną preferencję dla rejonów zmodyfikowanych działalnością ludzką, jak ogrody i rowy melioracyjne. W jej naturalnym siedlisku osobniki znajdywano w lasach podzwrotnikowych, choć gęste listowie wydaje się ograniczać jej rozprzestrzenienie.
Maksimum termiczne agi ocenia się na 40–42 °C, a minimum na 10–15 °C. Zakres ten może ulegać zmianom dzięki adaptacji do lokalnych warunków środowiskowych. Zwierzę wykazuje wysoką tolerancję utraty wody. Jedno z badań pokazało, że niektóre osobniki wytrzymują nawet utratę 52,6% wody ze swego ciała, co pozwala na przetrwanie poza klimatem tropikalnym.
Cykl życiowy Cykl życiowy agi rozpoczyna się od jaja, składanego do wody jako część długich galaretowatych sznurów. Samica składa za jednym razem od 8000 do 25000, a nawet ponad 30000 jaj, poświęcając na ich złożenie 2–3 godziny. Tworzone przez nie sznury mogą osiągać nawet do 20 m długości. Ciemne jajo pokrywa błona, której średnica wynosi zwykle 1,7–2,0 mm. Szybkość, z jaką z jaja tworzy się larwa zwana kijanką, zależy od temperatury i wzrasta proporcjonalnie do niej. Kijanki zwykle wykluwają się po 48 godzinach, ale okres ten może trwać od 14 godzin do tygodnia. Wolno pływające i spożywające pokarm kijanki obserwowano po 70–96 godzinach. W wyniku tego procesu powstają tysiące niewielkich, czarnych larw o krótkich ogonach, tworzących grupy. Po upływie 12 do 60 dni przeistaczają się w małe ropuszki. Proces ten zazwyczaj trwa 4 tygodnie. Podobnie jak w przypadku osobników dorosłych, jaja i kijanki są dla wielu zwierząt toksyczne.